logo bloedsuiker
    januari 2017
Welke pijnstiller werkt bij neuropathie?

Raymond Vrede (54) heeft sinds zijn zestiende type 1 diabetes. Een paar jaar geleden heeft hij depressieve klachten gehad na een scheiding. Hij is daar met therapie en gebruik van medicijnen helemaal bovenop gekomen. Met zijn nieuwe vriendin is hij naar Groningen verhuisd waar hij werkt bij de universiteit. Vorig jaar mocht hij stoppen met de venlafaxine, het antidepressivum wat hij als laatste had gebruikt. Hij kreeg daarna pijn in de onderbenen, terwijl hij in de jaren daarvoor alleen last had van een doof gevoel in de voeten. De neuroloog constateerde diabetische neuropathie en gaf hem opnieuw venlafaxine. In eerste instantie gaf dit verlichting, maar de laatste tijd neemt de pijn echter toe. Raymond vraagt zijn diabetesverpleegkundige of hij sterkere medicijnen kan krijgen.

Verschillende soorten pijn
Voor pijnbehandeling is het belangrijk te weten van welke soort pijn iemand last heeft Er bestaan verschillende soorten pijn. Pijn bij zenuwschade, bijvoorbeeld bij diabetes, wordt neuropathische pijn genoemd. Die pijn is anders van karakter dan de pijn die iemand voelt bij een wond of een verzwikte enkel. Als het buikvlies geprikkeld wordt, bijvoorbeeld bij een perforatie van een darm, geeft dat weer een ander soort pijn: viscerale pijn. Ook maakt het uit of pijn acuut ontstaat of langdurig aanwezig is. Het is van belang voor de behandeling van pijn om eerst te beoordelen wat voor soort pijn er is.

Neuropathische pijn
Neuropathie kan meerdere oorzaken hebben Neuropathische pijn ontstaat door schade aan zenuwvezels. Dit kan door diabetes veroorzaakt worden, maar ook mensen zonder diabetes kunnen neuropathie en neuropathische pijn hebben. Met name fors alcoholgebruik kan blijvende zenuwschade veroorzaken, maar ook een langdurig gebrek aan bepaalde vitamines. Neuropathie kan voorts ontstaan bij sommige infecties zoals HIV of bij sommige auto-immuunziekten. Er zijn medicijnen die als bijwerking neuropathie hebben. Met name sommige geneesmiddelen voor de behandeling van kanker doen dat. Tenslotte bestaan er ook erfelijke neuropathieën die pijn kunnen veroorzaken.

Neuropathische pijn bij diabetes
Bijna de helft van de mensen met diabetes krijgt neuropathie De kans op neuropathie bij diabetes neemt toe als de aandoening langer bestaat. Bijna de helft van de mensen met diabetes krijgt neuropathie. Naast de duur van de diabetes is ook van belang hoe goed iemand gereguleerd is. Bij een betere regulatie van de glucosewaarden is de kans kleiner.

Behandeling van neuropathische pijn
Voor neuropathische pijn worden vaak medicijnen gebruikt die oorspronkelijk als antidepressivum of als antiepilepticum zijn ontwikkeld Een goede diabetesregulatie is belangrijk om neuropathie te voorkomen of verergering te vermijden. Bij alleen een doof gevoel of tintelingen door neuropathie worden geen medicijnen gebruikt, meestal ook niet als de pijn heel mild is. Als de neuropathische pijn te hevig wordt, zijn medicijnen nodig. Bij neuropathische pijn worden meestal andere medicijnen gebruikt dan de ‘gewone’ pijnstillers zoals paracetamol, aspirine of NSAID’s (diclofenac, ibuprofen en naproxen zijn daarvan de bekendste). Deze pijnstillers kunnen voor hoofdpijn of pijn van gewrichten of spieren effectief zijn, maar zijn dat veel minder bij diabetische neuropathie. Vaak worden medicijnen gebruikt die oorspronkelijk als antidepressivum of als antiepilepticum zijn ontwikkeld. Later bleek dat deze middelen ook effectief  zijn tegen neuropathische pijn.

Antidepressiva en neuropathie
Van een aantal antidepressiva is de werking tegen neuropathische pijn goed onderzocht. In deze onderzoeken is de werking vergeleken met een placebo of met andere pijnstillers. Amitriptyline en nortriptyline kunnen goed gebruikt worden. Zij behoren tot de groep van ‘tricyclische antidepressiva’. Deze middelen worden al lang gebruikt en er is veel bekend over de veiligheid en eventuele bijwerkingen. Ook is voor de antidepressiva duloxetine en venlafaxine, die weer net wat anders werken, bewezen dat zij effectief zijn tegen neuropathische pijn. Pregabaline is een anti-epilepticum. Het bleek ook te werken tegen neuropathische pijn en dit is goed onderzocht. Dit middel is eventueel te combineren met andere middelen tegen neuropathische pijn zoals amitriptyline. Ook is een combinatie van pregabaline met morfine effectief gebleken. Het is onzeker of morfine of daarop lijkende medicijnen zoals tramadol alleen effectief zijn tegen neuropathische pijn.

Een pleister tegen neuropathie
De pleister kan gedurende drie maanden een pijnstillend effect hebben Capsaicine werkt weer anders. Dit is een stof die uit paprika en chili afkomstig is. Als je daarmee de zenuwen van de huid prikkelt, treedt na een paar weken een soort gewenning op waardoor juist een pijnstillend effect ontstaat. Het moet drie tot vier keer per dag gesmeerd worden op de pijnlijke plekken. Er bestaat ook een pleister die eens in de drie maanden voor maar dertig minuten aangebracht wordt waarna het effect drie maanden aanhoudt.

Combinatie met andere pijnstillers
Hoewel NSAID’s goed werken voor de behandeling van gewrichtspijn en hoofdpijn is de effectiviteit bij diabetische neuropathie onzeker. Wel is het zo dat mensen met diabetische neuropathie soms spieren en gewrichten verkeerd gaan belasten en daardoor extra pijnen krijgen die wel goed reageren op NSAID’s.

Zenuwstimulatie bij neuropathie
Als medicijnen onvoldoende helpen kan in sommige gevallen een behandeling met zenuwstimulatie gegeven worden. Dat wordt TENS (transcutane elektrische neurostimulatie) genoemd. Hierbij wordt een elektrisch stroompje door de huid gegeven en dit vermindert de zenuwpijn. TENS kan de pijn verminderen maar neemt de oorzaak niet weg. Deze behandeling wordt meestal door pijnpoli’s gegeven.

Raymond Vrede
Raymond had al langer neuropathie door zijn diabetes, maar bemerkte dit pas toen hij stopte met zijn venlafaxine. Hij reageerde dus eerst goed op de venlafaxine. Ook bij hervatten bemerkte hij verbetering, maar nu heeft hij toch te veel last. Een optie is een ander middel proberen of een tweede middel toe te voegen. De diabetesverpleegkundige heeft voor hem met de neuroloog gebeld. Deze adviseert eerst over te gaan op amitriptyline, en indien mogelijk de dosis te verhogen. Als dat onvoldoende werkt kan pregabaline toegevoegd worden. Raymond is blij met deze adviezen. Na drie maanden is de pijn goed gecontroleerd met een combinatie van amitriptyline en pregabaline.

Meer lezen?

Omgaan met pijnlijke voeten

Verloop van dunne vezelneuropathie

Neuropathie; een miskend probleem

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


blok 3 medications-257364 1920
Voor neuropathische pijn worden vaak medicijnen gebruikt die oorspronkelijk als antidepressivum of als antiepilepticum zijn ontwikkeld