logo bloedsuiker
    December 2016
Brengt 2017 nieuwe behandelingen?

Carmen en Hendrik Pereboom hebben allebei diabetes. Zij type 1, hij type 2. Op een feestje hoorden ze dat steeds meer mensen een glucosesensor gebruiken en dat er nieuwe middelen zijn voor type 2. Hendrik is 63 jaar en heeft al elf jaar type 2 diabetes. Hij vindt het nog steeds lastig dat hij diabetes heeft, insuline moet gebruiken en zo vaak moet meten. Hij heeft last van neuropathie. Zijn erecties zijn slecht en zijn voeten geven klachten. Hij gebruikt veel medicijnen, waaronder metformine, gliclazide en eenmaal daags insuline voor zijn diabetes. Carmen is 54 jaar en kreeg type 1 diabetes toen zij zestien was. Zij gebruikt een insulinepomp. Zij moet vaak meten om hypo’s te voorkomen, maar zit op andere momenten juist weer onverwacht hoog. Zij gaan vandaag voor reguliere controle van de diabetes en de bloeddruk. Zij vragen aan Jacqueline, hun diabetesverpleegkundige, hoe het zit met de nieuwe middelen voor diabetes type 2. En kan Carmen in aanmerking komen voor een glucosesensor?

Verwachtingen van Jacqueline
Voor 2017 verwacht Jacqueline geen nieuwe tabletten voor de behandeling van diabetes. Daar is tenminste niet veel over gemeld. Wel weet ze dat enkele middelen die al op de markt zijn breder ingezet kunnen worden en dat in 2017 ook meer bekend zal worden over mogelijke bijwerkingen van deze nieuwe geneesmiddelen. Ze doelt dan op de SGLT2-remmers en GLP1-medicijnen, relatief nieuwe geneesmiddelen die al op de markt zijn maar nog maar beperkt vergoed worden. Ook verwacht ze dat er meer bekend wordt over de nieuwe groep cholesterol verlagende medicijnen: de PCSK9-remmers. Deze worden sinds begin 2016 mondjesmaat in Nederland gebruikt. Tenslotte verwacht Jacqueline dat meer mensen bepaalde sensoren kunnen gaan gebruiken nu sommige verzekeraars dat deels gaan vergoeden.

GLP1 en insuline in één injectie
Een beter HbA1c zonder toename van hypo’s GLP1-medicijnen zijn middelen als liraglutide (Victoza®), exenatide (Byetta®, Bydureon®) en dulaglutide (Trulicity®). Ze stimuleren de afgifte van insuline en zorgen voor een verzadigd gevoel na het eten. GLP-1 wordt net als insuline onderhuids toegediend en op dit moment alleen nog maar vergoed bij mensen die nog geen insuline gebruiken, ernstig overgewicht hebben (BMI > 35 kg/m2) en met tabletten geen goede regulatie bereiken. In 2017 komen er combinaties op de markt van langwerkende insuline en GLP1 in een vaste verhouding in één injectie. In studies bleek dat deze combinatie een beter HbA1c kan geven zonder de toename van hypo’s. Het is de verwachting dat deze nieuwe injecties vergoed zullen worden bij mensen die al een tijd insuline gebruiken. Waarschijnlijk zal de BMI-grens lager liggen dan bij de huidige regeling voor GLP1-medicijnen: 30 ipv 35 kg/m2.

SGLT2 nader onderzocht
Minder kans op overlijden als gevolg van hart- en vaatziekten SGLT2 remmers zijn middelen die de glucose in het bloed verlagen door meer glucose met de urine uit te scheiden. In Nederland zijn daarvan nu canagliflozine (Invokana®), dapagliflozine (Forxiga®) en empagliflozine (Jardiance®) beschikbaar. Een studie met empagliflozine bij mensen met diabetes die een hoog risico op complicaties van hart- en vaatziekten hebben, liet eerder dit jaar een verlaagde kans zien op overlijden als gevolg van deze complicaties. In 2017 worden de gegevens van een grote studie met canagliflozine verwacht. In deze studie zijn mensen jarenlang behandeld met canagliflozine of placebo. Deze studie zal laten zien of er opnieuw gunstige effecten met betrekking tot hart- en vaatziekten zijn en ook veel gegevens opleveren wat betreft de eventuele bijwerkingen.  

Nieuwe cholesterolverlager
PCSK9-remmers kunnen het cholesterol met 45 tot 60% laten dalen Een groot deel van de mensen met diabetes krijgt een cholesterol verlagend medicijn ter verlaging van het risico op hart- en vaatziekten, ook als de cholesterolwaarden normaal zijn. Meestal worden hier de statines gebruikt. Echter, ongeveer tien procent van de mensen verdraagt statines niet. De afgelopen jaren is gebleken dat PCSK9-remmers, injecties die op een andere manier dan statines het cholesterol verlagen, het cholesterol krachtig doen dalen (45 tot 60%). Deze geneesmiddelen worden eens in de twee tot vier weken geïnjecteerd. Het mooie is dat een groot deel van de mensen die statines niet verdraagt, deze injecties wel kunnen hebben. De eerste studies suggereren ook een forse verbetering van de kans op hart- en vaatziekten, maar in deze studies zijn mensen nog niet langdurig behandeld.

Op kleine schaal gebruikt
PCSK9-remmers worden sinds begin dit jaar gebruikt bij een kleine groep mensen met erfelijke hypercholesterolemie en mensen met een erg hoog risico op hart- en vaatziekten, met name als zij statines niet verdragen. Nederlandse artsen doen dus al ervaring op. Komend jaar zullen studies afgerond worden die duidelijk moeten maken hoe groot dat effect is op hart en vaatziekten. Omdat mensen in die studies ook langer behandeld zijn, zullen deze studies ook meer informatie over bijwerkingen opleveren. Als de resultaten erg gunstig zijn, kan dat betekenen dat de regels voor vergoeding aangepast worden en meer mensen in aanmerking komen voor deze medicijnen.

Vaker een glucosesensor
Door de gunstige resultaten uit wetenschappelijk onderzoek overwegen sommige zorgverzekeraars bepaalde glucosesensoren deels te vergoeden Bij de behandeling met insuline is het zelf meten van glucosewaarden belangrijk. Er bestaan veel goede glucosemeters maar Jacqueline ziet dat steeds meer mensen daarnaast ook een glucosesensor gebruiken. Er bestaan sensoren die alleen achteraf af te lezen zijn en sensoren die 24/7 de glucosewaarde laat zien en bovendien aangeven of de glucosewaarde op dat moment stijgt, stabiel is of daalt. Dit wordt ook wel real time continue glucose monitoring (real time CGM) genoemd. Beide sensoren hebben voordelen ten opzichte van gewone glucosemeters. Zij geven meer inzicht in het verloop van de glucosewaarden gedurende een etmaal en kunnen daardoor helpen een betere regulatie te bereiken. Een ander voordeel is dat er veel minder vaak een vingerprik nodig is voor een glucosemeting. In Nederland wordt het gebruik van sommige real time sensoren door gunstige resultaten bij wetenschappelijk onderzoek door een aantal verzekeraars deels vergoed.

Carmen en Hendrik
Voor Carmen zijn de ontwikkelingen rond de glucosesensor het meest relevant. Zij heeft een tijd een sensor gebruikt die zij via het ziekenhuis mocht gebruiken. Ze gaat informeren bij haar zorgverzekeraar en overweegt een sensor aan te schaffen, ook als de verzekeraar deze maar deels vergoedt. Jacqueline bespreekt met Hendrik dat voor hem een injectie met een vaste combinatie insuline en GLP1 gunstig kan zijn. Zijn HbA1c is nog steeds te hoog (65 mmol/mol) maar hij krijgt te veel hypo’s bij meer insuline en zijn BMI is 33 kg/m2, wat betekent dat hij met de huidige regels niet in aanmerking komt voor GLP1. Jacqueline belooft hun goed op de hoogte te houden van alle nieuwe regelingen en er bij de volgende controle op terug te komen.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


Uw BMI (Body Mass Index) zegt iets over uw gewicht in relatie tot uw lengte. Bereken hier uw BMI