logo bloedsuiker
    Juli 2016
Lukt afvallen met GLP-1?

Razia Noermohamed (64) heeft al bijna vijftien jaar diabetes type 2. Ze doet de financiële administratie in het familiebedrijf. Na een paar jaar tabletten metformine en gliclazide, moest zij in 2009 insuline gaan spuiten. Sindsdien is zij zeker negen kilo aangekomen en inmiddels heeft zij een BMI (Body Mass Index) van 34.7 kg/m2 (obesitas). Zij gebruikt 22 EH langwerkende insuline. Vorig jaar heeft zij bij een ongeluk haar rechter enkel gebroken. Zij wandelt inmiddels weer twee keer per week maar toch lukt het afvallen niet. Een vriendin in Florida heeft goede ervaringen met een injectie GLP-1 één keer per week. Zij vraagt de praktijkondersteuner van de huisarts of zij dit ook mag gebruiken.

Hormoon in de darm en het brein
GLP-1 is een hormoon dat door de cellen van de dunne darm wordt gemaakt De laatste jaren is steeds meer bekend geworden over het hormoon GLP-1, dat staat voor glucagon-like-peptide-1. Dit hormoon wordt door cellen van de dunne darm gemaakt zodra er voedsel in de darm komt. Het zorgt er enerzijds voor dat de alvleesklier insuline afgeeft en anderzijds dat de glucagonproductie wordt afgeremd. Daarnaast remt GLP-1 de maagontlediging en de motiliteit (beweging) van de darm. Dit draagt bij aan het gevoel van verzadiging na eten. Bovendien werkt GLP-1 op het brein en ook dit heeft effect op het gevoel van verzadiging na het eten. Het hormoon GLP-1 werkt in principe maar kort en wordt binnen enkele minuten weer afgebroken door het enzym DPP-4.

GLP-1 medicatie
In de praktijk blijkt dat GLP-1 een positief effect heeft op de diabetesregulatie, het HbA1c en het gewicht Al een aantal jaren zijn er medicijnen op de markt die lijken op het hormoon GLP-1 maar die minder snel afgebroken worden. Deze GLP-1 analoga worden als injectie in de huid toegediend en worden vooral voor type 2 diabetes gebruikt. In de tabel hieronder staan de verschillende GLP-1 analoga genoemd en hoe vaak ze geïnjecteerd moeten worden. In verschillende studies en in de praktijk is gebleken dat zij bijdragen aan een betere regulatie van de diabetes, lager HbA1c en in tegenstelling tot insuline en tabletten als gliclazide en glimepiride (SU-preparaten) geen gewichtstoename, maar zelfs een paar kilo gewichtsverlies veroorzaken. Inmiddels is de meeste ervaring in Nederland opgedaan met liraglutide en exenatide. De ene patiënt vindt een dagelijkse injectie prettig, een andere een wekelijkse. Als iemand al veel eenheden insuline gebruikt lukt het meestal niet dit te vervangen door een GLP-1 analoog.

GLP-1 medicijnen

Stofnaam Merknaam Hoe vaak injecteren
Albiglutide Eperzan® 1 x per week
Dulaglutide Trulicity® 1 x per week
Exenatide Byetta®  2 x per dag
  Bydureon® 1 x per week
Liraglutide Victoza® 1 x per dag
Lixisenatide Lyxumia® 1 x per dag

Bijwerkingen
De belangrijkste bijwerking van GLP-1 analoga is misselijkheid, met name in het begin van het gebruik. Dat verbetert daarna meestal snel. Ook kunnen diarree of een vervelend gevoel in de bovenbuik, dyspepsie, ontstaan. Op de plaats van de injectie kan roodheid, jeuk of huiduitslag optreden. Hoewel zij zelf niet zozeer hypo’s veroorzaken, kunnen ze wel bijdragen aan het optreden van hypo’s door de andere glucose-verlagende medicijnen.

Vergoeding in Nederland, BMI > 35 kg/m2
De maatregel lijkt vooral bedoeld om de kosten niet te veel te laten oplopen Omdat de GLP-1 analoga dure medicijnen zijn, worden ze niet altijd vergoed. Momenteel gelden hiervoor enkele voorwaarden. Zo moeten mensen met type 2 diabetes eerst metformine en SU-preparaten gebruiken in een zo hoog mogelijke dosering. Lukt het niet om daarmee het HbA1c goed te houden, dan kan GLP-1 overwogen worden. Echter, er moet dan wel sprake zijn van ernstige obesitas: de BMI moet hoger zijn dan 35 kg/m2. Dat is niet helemaal logisch, want in de onderzoeken waarin deze medicijnen getest zijn en waarop de introductie berust was de gemiddelde BMI vaak veel lager. De maatregel lijkt dan ook vooral bedoeld om de kosten van het gebruik van deze medicijnen niet te veel te laten oplopen. Daarbij komt dat het eerste recept van GLP-1 uitgeschreven moet worden door een internist, die bovendien een formulier moet invullen met een speciale verklaring (artsenverklaring). De verwachting is dat deze regels op termijn gaan veranderen en dat deze medicijnen voor meer mensen met diabetes beschikbaar zullen zijn.

Combinatie met insuline
In Nederland worden GLP-1 analoga niet vergoed in combinatie met insuline. Alleen een kleine groep patiënten die deze combinatie al jaren geleden gekregen heeft, mag hiermee doorgaan. Toch is in onderzoek gebleken dat dit een aantrekkelijke combinatie kan zijn bij de behandeling van type 2 diabetes. Mensen hebben door de combinatie minder insuline nodig en bereiken betere HbA1c-waarden zonder dat het aantal hypo’s toeneemt. Farmaceuten werken aan injecties waarin een combinatie van insuline en GLP-1 analoog zit. De verwachting is dat dat op termijn ook beschikbaar zal zijn.

Razia Noermohamed
Ze is negen kilo afgevallen en heeft minder eetlust Het BMI van Razia is lager dan 35 kg/m2. Strikt genomen komt zij dus niet in aanmerking voor GLP-1. Zij heeft echter een Hindostaanse achtergrond, en daarvan is bekend dat mensen met een lagere BMI al sneller diabetes krijgen. Dat is ook in haar familie het geval. Haar arts heeft bij de verzekeraar toestemming gevraagd, en gekregen, om een uitzondering te maken nu haar BMI net onder de 35 kg/m2 is. Een ander punt is dat zij nog 22 EH insuline gebruikt. Besloten is te proberen de insuline te vervangen door de GLP-1 injecties en direct een heel streng afvalprogramma te volgen, met in de eerste weken erg weinig calorieën. In de maanden die daarop volgen, lukt het Razia haar glucosewaarden goed te houden en de negen kilo die ze was aangekomen nadat ze gestart was met insuline, weer kwijt te raken. Zij heeft iets meer jeuk bij de injectieplaats maar vindt het vooral prettig dat zij minder eetlust heeft.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl

Heeft u een gezond gewicht?

Om te bepalen of u een gezond gewicht heeft wordt vaak uw BMI (Body Mass Index) bepaald. Uw BMI zegt iets over uw gewicht in verhouding tot uw lengte. Klik hier om uw BMI te berekenen