logo bloedsuiker
    Januari 2016
Futloos en opgejaagd door te veel insuline
“Een patiënt van mij met diabetes type 2 had flink overgewicht. Hij had een BMI van 33. Hij spoot al 25 jaar insuline. De dosis werd alsmaar opgehoogd omdat zijn suikers bleven stijgen. Op een gegeven moment spoot hij 250 eenheden insuline per dag, maar desondanks had hij een HbA1c van 73 mmol/mol. Hij voelde zich beroerd en futloos. Zo kwam hij bij mij op het spreekuur."

Minder koolhydraten eten
“Hij is koolhydraatbeperkt gaan eten en viel in een jaar tijd twintig kilo af”Aan het woord is diëtist en diabetesverpleegkundige Harriët Verkoelen. Volgens haar krijgen veel mensen met diabetes type 2 en overgewicht te veel insuline. “Hierdoor gaan mensen zich moe, beroerd en opgejaagd voelen. Bovendien werk je daarmee overgewicht verder in de hand. Dit geldt ook voor de man die op mijn spreekuur kwam. Hij is koolhydraatbeperkt gaan eten en viel in een jaar tijd twintig kilo af. Direct toen hij minder koolhydraten ging eten, hebben we zijn insuline afgebouwd. Nu, een jaar later gebruikt hij helemaal geen insuline meer en is zijn diabetes met een HbA1c van 46 mmol/mol veel beter gereguleerd. Verkoelen werkt al 26 jaar als diëtist en diabetesverpleegkundige. Ze schreef meerdere boeken over koolhydraatbeperkt eten en ze begeleidt mensen die hiermee aan de slag willen.

Stoppen met insuline
Veel mensen zullen zich afvragen hoe het mogelijk is dat iemand na twintig jaar nog kan stoppen met insuline. Verkoelen: “Ja, dit zal veel mensen verbazen, maar ik vind de volgende vragen meer op zijn plaats: waarom had die man toen hij 250 eenheden insuline spoot, nog steeds hoge glucosewaarden? En waarom ging zijn HbA1c hiervan niet omlaag? Kennelijk functioneerde de insuline niet goed want de glucosewaarden daalden niet.”

Ongevoelig voor insuline
“Mensen met diabetes type 2 worden behandeld alsof ze type 1 hebben, maar het is een totaal andere aandoening”Volgens Verkoelen is het een denkfout om mensen met diabetes type 2 met overgewicht steeds maar meer insuline te geven als hun glucosewaarden stijgen. “Feitelijk worden ze dan behandeld als mensen met diabetes type 1, maar het is een totaal andere aandoening. Mensen met type 2 en overgewicht maken zelf nog insuline aan, maar zijn er ongevoelig voor geworden. Eerst krijgen ze tabletten om hun glucosewaarden te laten dalen en als dat niet meer voldoende helpt, wordt daar insuline aan toegevoegd. Maar daarmee wordt de ongevoeligheid voor insuline niet verholpen. Sterker nog, eigenlijk heeft het een averechts effect.”

Insuline maakt dik
“Vaak voelen deze mensen zich futloos en moe, maar toch opgejaagd”Een averechts effect? Hoezo? Verkoelen legt uit: “Insuline wordt vaak de sleutel genoemd waarmee suiker de lichaamscellen in kan. In de cellen zitten dus de sleutelgaten. Bij mensen die ongevoelig zijn voor insuline, mensen met diabetes type 2 en overgewicht dus, zit een deel van de sleutelgaten verstopt. Hierdoor kan de insuline niet goed werken en stijgen de glucosewaarden. Als reactie daarop krijgen de mensen vaak meer insuline voorgeschreven. En wat gebeurt er dan? In eerste instantie zullen de bloedsuikerwaarden dalen, maar het lichaam reageert hierop door het tegen regulerende hormoon adrenaline aan te maken. Adrenaline wordt ook wel het stresshormoon genoemd en werkt insulineongevoeligheid in de hand. Er raken nog meer sleutelgaten verstopt en de glucosewaarden stijgen weer. Vervolgens krijgen de mensen nog meer insuline voorgeschreven. Daarbij komt dat insuline ook een groeihormoon is, dus het maakt mensen dikker, met als gevolg dat ze nog ongevoeliger worden voor insuline. Met andere woorden er raken nog meer sleutelgaten verstopt. Je spant als het ware het paard achter de wagen. Vaak voelen deze mensen zich futloos en moe, maar toch opgejaagd.”

Gewicht verliezen bij diabetes
“Zodra iemand gewicht verliest, neemt de insulinegevoeligheid weer toe”Volgens Verkoelen is het alsmaar ophogen van de insuline niet de juiste therapie voor mensen met insulineresistentie. Maar wat is dan wel de juiste therapie? “Je wilt de insulineongevoeligheid aanpakken. Dit doe je bijvoorbeeld met metformine en ook de nieuwere medicijnen als DPP-4 remmers en SGLT2-remmers zijn effectief. Maar de insulineongevoeligheid pak je het beste aan door gewicht te verliezen. Zodra iemand gewicht verliest, neemt de insulinegevoeligheid weer toe. Het koolhydraatbeperkte dieet is hiervoor het meest geschikt, omdat hierdoor de behoefte aan insuline afneemt.”

Verschillende typen diabetes
Geldt dit overigens voor alle mensen met diabetes type 2? “Nee, ik verdeel deze groep weleens in twee groepen. Denk even aan Laurel en Hardy, de dikke en de dunne. Als ze alle twee diabetes type 2 zouden hebben, dan heeft Laurel overgewichtsdiabetes en Hardy ouderdomssuiker. Mensen met overgewichtdiabetes zijn vaak insulineresistent, ongevoelig voor insuline. Bij hen is het belangrijk de insuline zo veel mogelijk te beperken. Bij mensen zonder overgewicht die op latere leeftijd diabetes krijgen, kan de insulineproductie verstoord zijn. Dat vraagt om een andere behandeling. Net als bij mensen met diabetes type 1. Die hebben absoluut insuline nodig.”

Goede begeleiding
Als iemand besluit minder koolhydraten te gaan eten, is het belangrijk dat tegelijkertijd de insuline wordt afgebouwd. Dit moet begeleid worden door een professional. “Ik heb op deze manier al veel mensen met succes begeleid. Ik leid ook andere diëtisten, diabetesverpleegkundigen en praktijkondersteuners op om mensen met diabetes te begeleiden met een koolhydraatbeperkt dieet. Mensen die belangstelling hebben voor deze methode kunnen informeren bij hun huisarts of een kijkje nemen op mijn site.”

Voor altijd koolhydraatbeperkt?

“Op termijn kunnen mensen voorzichtig weer meer koolhydraten gaan eten”Overigens, moeten mensen dan de rest van hun leven koolhydraatbeperkt blijven eten? “Door deze manier van eten verliezen mensen gewicht. Daardoor neemt de insulinegevoeligheid weer toe. Op termijn kunnen mensen dus voorzichtig weer meer koolhydraten gaan eten, maar het is wel goed om altijd matig te blijven met koolhydraten. Dat helpt ook bij het op gewicht blijven. Want als mensen weer aankomen, zullen de suikers weer stijgen. Maar, koolhydraatbeperkt eten is minder moeilijk dan veel mensen vaak denken en kan heel lekker zijn.”

In maart verschijnt het nieuwe boek van Harriët Verkoelen. Koolhydraatbeperkt werkt! Afvallen met de wet van Harriët. www.harrietverkoelen.nl

Cirkel doorbreken
“Als iemand erg is aangekomen en veel insuline nodig heeft, kan het zinvol zijn de cirkel te doorbreken”De visie van Harriët Verkoelen wijkt af van de standaard behandelprotocollen van dit moment. Daarom vroegen we aan de internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker,  Victor Gerdes en Eelco Meesters, hier een reactie op te geven. Victor Gerdes: “Helaas komt het regelmatig voor dat bij hoge glucosewaarden de reflex van de arts, diabetesverpleegkundige of patiënt is om alleen de dosis insuline te verhogen. Dit verhaal laat goed zien waar dat toe kan leiden. Het is juist van belang om eerst te kijken wat de hoge glucosewaarden veroorzaakt, bijvoorbeeld te veel koolhydraten in de voeding. In dat geval is minderen van de hoeveelheid koolhydraten veel effectiever dan het ophogen van de insuline. Bovendien wordt daarmee gewichtstoename voorkomen. Als iemand eenmaal erg is aangekomen en veel insuline nodig heeft, kan het dus zinvol zijn om de cirkel te doorbreken en een programma voor afvallen en minderen van insuline te maken. Het is op dit moment onvoldoende bewezen of dat met een strenge koolhydraatbeperking of een mildere koolhydraatbeperking moet gebeuren. Goede begeleiding bij het afvallen is belangrijk, zowel wat betreft de voeding als het verlagen van de dosis insuline.”

Auteur Irene Seignette

Meer lezen?
Koolhydraatarm, helpt dat nu echt?

Ruimte voor koolhydraatarm in voedingsrichtlijn

 

facebook google plus



Door gewichtsverlies neemt de insulinegevoeligheid toe
“Direct toen hij minder koolhydraten ging eten, hebben we zijn insuline afgebouwd. Nu, een jaar later gebruikt hij helemaal geen insuline meer en is zijn diabetes veel beter gereguleerd”


In maart verschijnt het nieuwe boek van Harriët Verkoelen. Koolhydraatbeperkt werkt! Afvallen met de wet van Harriët. www.Harriet Verkoelen.nl