logo bloedsuiker
    Oktober 2015
Overstappen op de insulinepomp

Vraagt u zich soms af of een insulinepomp iets voor u zou zijn maar weet u niet of u hiervoor in aanmerking komt? En wat komt er op u af als u besluit over te stappen op insulinepomptherapie? Diabetesverpleegkundige Daphna Karo legt uit.

Een klein apparaat
Een insulinepomp is een klein apparaat dat u 24 uur per dag bij u draagt. Via deze pomp kunt u uw lichaam voorzien van insuline. Het is een alternatief voor de insulinepen. Pomptherapie is niet voor iedereen geschikt. Deze intensieve behandeling wordt aangeboden aan bepaalde groep mensen met diabetes.

Wie komen in aanmerking voor een insulinepomp?

  • kinderen met diabetes type 1
  • zwangeren of vrouwen met diabetes met een zwangerschapswens
  • mensen die hypo’s niet meer voelen aankomen (hypo-unawareness)
  • mensen die moeilijk instelbaar zijn en veel wisselende bloedglucosewaarden hebben
  • mensen met wisselende diensten
  • mensen die veel reizen.

Flinke investering
Mensen die eenmaal zijn overgestapt, zeggen vaak dat ze dit veel eerder hadden moeten doen Veel mensen zijn huiverig voor een insulinepomp omdat ze er tegenop zien 24 uur per dag een apparaat aan hun lichaam te hebben. Ze zijn bang voor eventuele slangetjes en weten niet hoe ze dit moeten combineren met het dragen van kleding, douchen, sporten, vrijen, et cetera. Daphna Karo: “In de praktijk zien we vrijwel altijd dat het meevalt. Mensen die eenmaal zijn overgestapt, zeggen vaak dat ze dit veel eerder hadden moeten doen. Toch is de pomp niet voor iedereen geschikt, want het vraagt om een flinke investering van de patiënt.” Daphna Karo werkt als diabetesverpleegkundige bij het Leids Universitair Medisch Centrum.

Insulinebehoefte nabootsen
Het menselijk lichaam heeft 24 uur per dag een klein beetje insuline nodig. Dit wordt de basale insulinebehoefte genoemd. Op het moment dat iemand iets eet, is er extra insuline nodig om de koolhydraten uit de maaltijd op te vangen. Bij iemand zonder diabetes, regelt de alvleesklier deze insulinebehoefte. Iemand met diabetes probeert deze insulinebehoefte na te bootsen met een insulinepen of een insulinepomp.

De insulinepen
Stel u gebruikt een insulinepen. Dan dient u de langwerkende insuline toe om te voorzien in de basale insulinebehoefte van 24 uur per dag. Voor de maaltijd spuit u dan kortwerkende insuline om de koolhydraten op te vangen van de maaltijd. Vaak dient u dan vier keer per dag insuline toe: één keer langwerkende insuline om te voorzien in de basale insulinebehoefte en drie keer kortwerkende insuline om de glucosepieken op te vangen na een maaltijd. Het is ook mogelijk om twee keer per dag insuline te spuiten met een mix van kort- en langwerkende insuline. Mensen met diabetes type 2 vullen hun tabletten soms aan met eenmaal daags langwerkende insuline.

De insulinepomp
Met de insulinepomp kunt u de werking van de alvleesklier beter nabootsen dan met een insulinepen Bij een insulinepomp is de situatie anders. De pomp is zo ingesteld dat deze 24 uur per dag een klein beetje kortwerkende insuline afgeeft aan het lichaam via een minuscuul naaldje. Dit wordt de basaalstand genoemd. Voor de maaltijd kunt u de pomp dan opdracht geven om extra insuline toe te dienen, dit wordt een bolus genoemd. Een pomp heeft als voordeel dat u heel makkelijk een extra bolus kunt geven, bijvoorbeeld voor een tussendoortje. U hoeft hiervoor dan immers niet extra te spuiten. Een ander voordeel van de pomp is dat u de basaalstand heel nauwkeurig kunt afstemmen op de behoefte van uw lichaam. Veel mensen hebben in de vroege ochtend bijvoorbeeld wat extra insuline nodig. Dit kunt u in overleg met uw diabetesverpleegkundige in de pomp programmeren. Met de insulinepomp kunt u de werking van de alvleesklier dus beter nabootsen dan met een insulinepen.

Motivatie van belang bij pomptherapie
Mensen met een insulinepomp meten vier keer per dag hun glucosewaarde en tellen de  koolhydraten die ze eten“De pomp biedt voordelen, maar mensen hebben hier alleen profijt van als ze in de therapie investeren”, zegt Daphna Karo. “Het is niet de pomp die een betere instelling garandeert maar de combinatie van deze therapievorm met intensief zelfmanagement. De meeste pompen hebben tegenwoordig een boluscalculator. Deze kan op basis van de actuele bloedglucosewaarde en het aantal koolhydraten dat iemand gaat eten, een nauwkeurig advies geven van het aantal toe te dienen eenheden insuline. Dit werkt heel goed maar om daarvan gebruik te maken moet je wel vier keer per dag je glucosewaarde meten en koolhydraten tellen. Motivatie speelt dus een belangrijke rol bij het al dan niet slagen van pomptherapie.”

Uitleg over de pomp
Het daadwerkelijke overstappen op de insulinepomp gaat in stapjes. “Wij reserveren er meestal achttien weken voor. In die periode heb je regelmatig een afspraak met je diabetesverpleegkundige, je diëtist of beiden tegelijk. Eerst wordt de meest geschikte pomp uitgekozen. Ook krijg je uitleg over voeding en diabetes en ga je aan de slag met regelmatige zelfcontrole en het tellen van koolhydraten. Later volgen de pompinstructies. Ook krijgt de patiënt vaak nog uitleg over de pomp van de fabrikant van de insulinepomp.”

Aansluiten van de insulinepomp
Ongeveer in de zesde week wordt de pomp echt aangesloten. “Dit gebeurt poliklinisch. Wij plannen dit altijd in het begin van de week, zodat we de hele week nog hebben om de patiënt te begeleiden. Voor de patiënt zelf is het belangrijk dat dit een rustige week is, waarin hij of zij tijd heeft om de pomp en glucosewaarde te volgen en waarin niet te veel bijzondere dingen gepland staan. In die week hebben we veel telefonisch contact. We bespreken dan de glucosewaarden en de aanpassing van de insulinedosering.”

Insulinepomp en sport, stress en vakantie
De eerste maanden is het heel intensief voor de mensen Als de basis goed is ingesteld, komen de mensen nog een paar keer terug om door te spreken hoe ze met de pomp kunnen omgaan tijdens sporten, stress, ziekte of vakantie, want al die situaties hebben invloed op de glucosewaarden. Ook stellen we samen de boluscalculator in. De eerste maanden is het heel intensief voor de mensen, maar als de pomp goed is ingesteld en ze weten hoe ze ermee kunnen omgaan, biedt het op den duur veel vrijheid en flexibiliteit.”

24 uur bereikbaar
Mensen die een insulinepomp gebruiken kunnen in geval van problemen 24 uur terecht bij hun diabetesteam, pompfabrikant of leverancier van diabeteshulpmiddelen. Daphna: “Wij hebben een 24 uurs bereikbaarheidsdienst. Veel problemen kunnen we telefonisch oplossen. Mocht de pomp kapot zijn, dan kunnen de mensen altijd terecht bij hun pompfabrikant of leverancier van diabeteshulpmiddelen.”

Tekst: Irene Seignette

facebook google plus



Animas Vibe Insulinepomp


infuusset insulinepomp
De pomp is verbonden aan een infuusset waardoor de insuline wordt toegediend


de insulinepomp is bevestigd aan de broekriem
Een insulinepomp kan op meerdere manieren gedragen worden


de insulinepomp is bevestigd aan de BH


de insulinepomp is bevestigd om een bovenbeen