logo bloedsuiker
    Juni 2015
Genezen na een maagomleiding?

Kazim Cetinkaya (54) heeft diabetes type 2 en kreeg drie jaar geleden een maagomleiding omdat hij fors overgewicht had. Na de operatie had hij geen insuline en gliclazide meer nodig. Toch is hij bang dat hij later weer insuline moet gaan gebruiken.
Kazim heeft samen met zijn broer een goedlopende broodjeszaak. Hij kreeg 21 jaar geleden diabetes type 2 en de laatste twaalf jaar spoot hij insuline, naast zijn diabetestabletten. Geleidelijk werd Kazim steeds zwaarder. Op een gegeven moment had hij een BMI* van 42,6 (126 kg bij een lengte van 1.72 m), de reden waarom hij in aanmerking kwam voor een maagomleiding, een gastric bypassoperatie. Gelukkig was zijn diabetes nog wel steeds redelijk  gereguleerd. Na de operatie viel hij flink af tot 93 kg en kon hij stoppen met insuline en gliclazide. Een jaar na de operatie had hij een goed gereguleerde diabetes met tweemaal daags metformine. Inmiddels heeft hij weer drie keer per dag metformine nodig en neemt hij neemt hij ook weer de hoogste dosis gliclazide. De diabetes is nog steeds goed ingesteld, maar toch vraagt hij zich af of hij later weer insuline moet gaan gebruiken.

Effect gewichtsverlies bij diabetes
Als iemand veel afvalt is er minder insuline nodig om de glucosewaarden op peil te houdenBij overgewicht wordt het lichaam minder gevoelig voor insuline. Met name bij ernstig overgewicht is dat effect opvallend. Als iemand veel afvalt, is er veel minder insuline nodig om de glucosewaarden op het goede niveau te krijgen. Iemand met type 1 diabetes kan hierdoor veel minder insuline nodig hebben. Bij mensen met type 2 kan de insulinetoediening soms zelfs gestaakt worden omdat de alvleesklier na het afvallen zelf weer voldoende insuline blijkt aan te maken. Vaak zijn dan nog wel tabletten nodig om de diabetes goed te reguleren. Iemand met type 2 diabetes en ernstig overgewicht die alleen tabletten gebruikt kan soms helemaal met de tabletten stoppen als hij of zij erin slaagt veel af te vallen.

Wat is bariatrische chirurgie?
Bariatrische chirurgie duidt op operaties ter behandeling van overgewicht. Bariatrie is een samenvoeging van het Griekse woord voor zwaar (baros). Het achtervoegsel ‘iatrie’ staat voor behandeling (-iatrie, net als bij psychiatrie). Deze vorm van chirurgie was in het begin vooral bedoeld voor de behandeling van overgewicht. Nu steeds meer bekend is over de gunstige effecten bij diabetes, noemen de chirurgen het ook wel metabole chirurgie (chirurgie ter verbetering van de stofwisseling) of rechttoe rechtaan: diabeteschirurgie. Er bestaan verschillende soorten ingrepen: een maagbandje, een gastric bypass (maagomleiding), een maag-sleeveverkleining en een duodenal switch. In Nederland werd aanvankelijk vaak een maagbandoperatie uitgevoerd. Inmiddels is gebleken dat de resultaten op lange termijn van een gastric bypassoperatie beter zijn. Daarom is dit tegenwoordig de meest uitgevoerde bariatrische operatie in Nederland. Om hiervoor in aanmerking te komen moet iemand een BMI hebben van meer dan 40 kg/m2. Iemand die diabetes, een slaap apnoesyndroom en/of hoge bloeddruk heeft, kan bij een BMI > 35 kg/m2 in aanmerking komen.

Bariatrische chirurgie bij een lagere BMI
Bariatrische chirurgie bij mensen met een BMI < 35 kg/m2 wordt nu nog als experimentele behandeling gezienNa het ondergaan van bariatrische chirurgie, verbetert de diabetesregulatie enorm. Daarom onderzoekt men momenteel of deze operaties ook effectief zijn bij mensen met diabetes en minder ernstig overgewicht, namelijk een BMI tussen 30 en 35 kg/m2. Ook in deze onderzoeken worden duidelijk gunstige effecten op de regulatie van diabetes gezien in vergelijking met mensen die niet geopereerd werden. Omdat er op dit moment nog onvoldoende bekend is over de effecten en de langetermijngevolgen van deze operaties, wordt bariatrische chirurgie bij mensen met diabetes en een BMI < 35 kg/m2 nu nog als een experimentele behandeling gezien. Het is wel de verwachting dat op termijn ook sommige mensen met diabetes en een BMI tussen 30 en 35 kg/m2 in aanmerking komen voor deze ingrepen.

Omdat er op dit moment nog onvoldoende bekend is over de effecten en de langetermijngevolgen van deze operaties bij een lagere BMI, wordt bariatrische chirurgie bij mensen met diabetes en een BMI < 35 kg/m2 nu nog als een experimentele behandeling gezien.

Wie hebben het meeste baat wat betreft diabetes?
Niet iedereen met diabetes heeft evenveel voordeel van bariatrische chirurgie. Mensen met type 1 diabetes zullen ook na de operatie insuline moeten blijven gebruiken. Hetzelfde geldt meestal ook voor mensen met diabetes type 2 die al lang insuline gebruiken. Als iemand met diabetes al complicaties heeft, zoals schade aan ogen, bloedvaten, nieren of zenuwen, zullen die door de operatie niet teniet worden gedaan. Mensen met ernstige obesitas en diabetes die nog geen insuline gebruiken op het moment dat ze een bariatrische operatie ondergaan, hebben een grote kans dat ze de noodzaak om insuline toe te dienen nog lang kunnen uitstellen door de operatie. Ook is het effect op het voorkomen van langetermijncomplicaties gunstiger bij mensen met diabetes die op het moment van de operatie nog geen diabetescomplicaties hebben.

Blijft diabetes weg na bariatrische chirurgie?
De aanleg voor diabetes blijft bestaan, deze kan dus altijd terugkomen na de operatieEr zijn inmiddels steeds meer mensen in Nederland die na een bariatrische operatie een goed gereguleerde diabetes hebben. Toch blijft de aanleg voor diabetes bestaan. Dus er zijn ook veel mensen die jaren na de operatie toch weer meer medicijnen nodig hebben om hun diabetes goed te reguleren, ook mensen die een hele periode na de operatie geen medicijnen meer nodig hadden. Als iemand met ernstige obesitas veel afvalt na een bariatrische operatie is het gewicht weliswaar verbeterd maar bestaat er meestal nog steeds overgewicht.

Behandeling diabetes na bariatrische chirurgie
Na een bariatrische operatie moeten mensen vaker op een dag kleine beetjes eten. De voeding wordt snel door de dunne darm opgenomen. Suikerwaarden stijgen hierdoor na het eten sneller en dalen ook weer sneller. Hierdoor kunnen mensen eerder last krijgen van lage glucosewaarden. Mensen waarbij de diabetesregulatie na de operatie minder wordt, moeten met deze hogere kans op hypo’s rekening houden. Er is nog geen goed onderzoek gedaan naar welke diabetesmedicijnen het beste gebruikt kunnen worden na een bariatrische operatie. Een aantal internisten heeft al wel veel praktische ervaring.
 
Kazim Cetinkaya
Kazim is het laatste jaar weer wat zwaarder geworden. Na de operatie heeft hij zich in het begin heel strikt gehouden aan de adviezen van de diëtisten, maar de laatste tijd vindt hij dit lastiger. Hij slaat dan eetmomenten over en neemt daarvoor in plaats vaak tussendoor hartige snacks of snoep, vooral op momenten dat hij het gevoel heeft een hypo te krijgen. Hij is daarom weer naar de diëtiste gegaan. Zij heeft tips gegeven om weer de regelmaat in zijn voedingspatroon te krijgen. Daarmee is hij een paar kilo afgevallen, heeft hij weer minder gliclazide nodig en heeft hij door de regelmaat ook veel minder hypogevoelens. Toch is de verwachting dat hij ooit meer tabletten nodig zal hebben en op de lange termijn weer insuline.

*BMI is de verhouding tussen gewicht en lengte: normale BMI: 18-25 kg/m2, overgewicht 25-30 kg/m2, obesitas > 30 kg/m2

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


beeld blok 3 a
Maagbandje


beeld blok 3 b
Gastic Bypass


beeld blok 3 c
Maag-sleeveverkleining


BMI staat voor Body Mass Index. Deze maat zegt iets over uw gewicht in verhouding tot uw lengte. Hier kunt u uw BMI berekenen