logo bloedsuiker
    Maart 2015
Ruimte voor koolhydraatarm in voedingsrichtlijn
Diëtist en diabetesverpleegkundige Harriët Verkoelen begeleidt al jaren mensen met een koolhydraatarme leefstijl. Ze is blij met de nieuwe voedingsrichtlijn voor mensen met diabetes. In deze richtlijn staat dat koolhydraatbeperking op de korte termijn beter is dan vetbeperking, zowel voor het gewicht en bloedglucosewaarden, als voor hart- en bloedvaten, vooral voor mensen met diabetes type 2 en overgewicht. Harriët Verkoelen legt uit en GEEFT TIPS VOOR ELKE DAG.

Wetenschappelijk bewijs
In februari presenteerde de Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) de nieuwe voedingsrichtlijn voor mensen met diabetes. De vorige richtlijn dateerde al weer van een paar jaar terug. In de richtlijnen zijn voedingsadviezen opgenomen voor mensen met diabetes waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat ze effectief zijn.

Gezonde voedingspatronen
Wat opvalt bij de nieuwe richtlijn is dat er niet meer wordt gedacht in hoeveelheden, maar in kwaliteit. Waar in de vorige richtlijn werd aangegeven hoeveel eiwitten, vetten, koolhydraten et cetera iemand met diabetes het beste kon nuttigen, worden er nu vooral bepaalde voedingspatronen geadviseerd. Bij mensen met diabetes type 2 zijn dit vooral het mediterrane en het koolhydraatbeperkte voedingspatroon. “Bij mediterraan bedoelen ze dan niet pasta’s en pizza’s, maar vooral olijven, olijfolie, noten, et cetera”, verduidelijkt Harriët Verkoelen. “Daarnaast is er ook aandacht voor voeding met een laag glykemische index en vegetarische voeding. Tussen deze voedingspatronen zit natuurlijk veel overlap.”

Spectaculaire resultaten
“Vooral mensen met diabetes type 2 verliezen veel gewicht, kunnen toe met minder medicijnen en voelen zich beter”In de nieuwe richtlijn staat dat koolhydraatbeperking op de korte termijn beter is dan vetbeperking, zowel voor het gewicht en de bloedglucosewaarden, als voor hart- en bloedvaten bij mensen met diabetes type 2 en overgewicht. “Dit is opmerkelijk, want in de vorige richtlijnen was er nog geen aandacht voor koolhydraatbeperking. Toen lag de nadruk op vetbeperking. Wat betreft de voordelen van koolhydraatbeperkt eten hebben ze het over de duur van een jaar. Over langere termijnen zijn er vrijwel nog geen wetenschappelijke bewijzen.” Verkoelen begeleidt al jaren mensen met diabetes met een koolhydraatarm dieet. De resultaten zijn spectaculair. Vooral de mensen met diabetes type 2 verliezen veel gewicht, kunnen toe met minder medicijnen en voelen zich beter.

Geen overgewicht, wel schommelende glucosewaarden?

Geen overgewicht hebben, maar wel schommelende glucosewaarden? Een lichte beperking van koolhydraten kan helpenHoeveel koolhydraten iemand moet beperken is per persoon verschillend. In haar adviezen maakt Verkoelen dan ook onderscheid tussen Streng, Matig en Licht koolhydraatbeperkt. “Mensen die geen overgewicht hebben, maar wel kampen met schommelende glucosewaarden, kunnen baat hebben bij een lichte beperking van koolhydraten. Als zij de koekjes, taartjes, suikerhoudende drankjes en vruchtensappen achterwege laten en witte rijst en pasta vervangen door de volkoren varianten of peulvruchten, dan zijn ze al een heel eind. Volle zuivelproducten zijn ook goed.”

Koolhydraatarm brood scheelt veel
“Mensen die een stapje verder willen gaan, kunnen het brood vervangen door koolhydraatarm brood of crackers”, gaat Verkoelen verder. "Koolhydraatarm brood kun je tegenwoordig in bijna alle supermarkten krijgen. Het is wel iets duurder want het is vaak gemaakt van amandelmeel en lijnzaadolie en er zijn vezels aan toegevoegd. Maar je kunt er koolhydraten mee besparen: een sneetje gewoon brood is vergelijkbaar met drie klontjes suiker, een sneetje koolhydraatarm brood is vergelijkbaar met één klontje suiker.”

Peulvruchten als koolhydraatcomponent

Peulvruchten bevatten veel vezels, mineralen en zijn laag glykemischPeulvruchten passen in alle voedingspatronen die de nieuwe voedingsrichtlijn voorschrijft. “Peulvruchten bevatten veel vezels, mineralen en zijn laag glykemisch. De koolhydraten worden dus langzaam in het bloed opgenomen. Een aardappel zo groot als een ei bevat acht koolhydraten, een opscheplepel peulvruchten bevat ook ongeveer acht koolhydraten. Peulvruchten zijn heel goed te gebruiken in plaats van rijst of pasta, dus als koolhydraatcomponent bij de maaltijd. Ook peulvruchten uit blik of pot zijn geschikt, mits je ze goed afspoelt met water. Dit is vooral goed om het zoutgehalte wat te verminderen”

Switch van vet- naar koolhydraatbeperkt
Zeker de zuivelvetten zijn minder schadelijk dan altijd werd gedachtIemand met een forse insulineresistentie, flink overgewicht, veel medicatie en weinig beweging, heeft al snel een strenge koolhydraatbeperking nodig om goede resultaten te boeken. “Deze mensen zijn vaak al jaren bezig met diëten en afvallen, vaak zonder resultaat. Bij het afvallen lag altijd de nadruk op vetbeperking, alles heel mager. Voor deze mensen is het zinvol om te switchen van vet- naar koolhydraatbeperkt. Ze hoeven niet meer alles heel mager te nemen, zeker de zuivelvetten zijn minder schadelijk dan altijd werd gedacht. Hier verstaan we onder volle yoghurt, volle kaas en volle melk. In de voedingsrichtlijn wordt wel geadviseerd om matig te zijn met rood vlees en bewerkt vlees, zoals worstjes en vleeswaren.”

Aan de slag, waar moet u op letten?
Mensen met diabetes die insuline gebruiken of SU-tabletten (zoals tolbutamide en glimepiride) moeten hun medicatie aanpassen zodra ze minder koolhydraten gaan eten. Doen ze dit niet dan bestaat het gevaar dat ze hypo’s krijgen. “Ik begeleid veel mensen met diabetes type 2 die veel medicijnen gebruiken niet alleen voor diabetes, maar ook voor hoge bloeddruk en verhoogde cholesterolwaarden. Meestal komen ze bij mij omdat ze minder medicatie willen gebruiken. Dat vinden ze vaak nog belangrijker dan afvallen. Als ze koolhydraatarm gaan eten vallen ze af. Hierdoor wordt het lichaam gevoeliger voor insuline, met als gevolg dat ze minder medicatie nodig hebben. Dit is een proces dat soms vaker moet worden aangepast, daarom is het goed om dit in overleg te doen met je diabetesverpleegkundige, diëtist of huisarts.”

Minder koolhydraten, minder honger

Hoe meer koolhydraten je eet, hoe meer honger en trek je krijgtEen mooie bijkomstigheid van het eten van minder koolhydraten is dat het op een natuurlijke manier de drang om te eten vermindert. Verkoelen: ‘Hoe meer koolhydraten je eet, hoe meer honger en trek je krijgt. Als je de voeding switcht naar minder koolhydraten, dan kun je het veel makkelijker volhouden om minder calorieën te eten, zonder daar een strijd voor te leveren. Opeens lukt het dan om de discipline op te brengen om af te vallen, op een heel natuurlijke manier.”

Verkoelen versus voedingsrichtlijn

Harriët Verkoelen is al jaren een voorstander van koolhydraatbeperkt eten. Zeker voor mensen die willen afvallen en/of insulineresistent zijn. Voor haar is het een erkenning dat deze eetwijze nu ook als één van de mogelijkheden is opgenomen in de NDF Voedingsrichtlijn. De koolhydraatbeperking zoals opgenomen in de voedingsrichtlijn is wel gematigder dan de beperkingen waarmee Verkoelen werkt in haar praktijk, variërend van Streng, Matig tot Licht. Een streng koolhydraatarm voedingspatroon is geen standaardadvies in de NDF Voedingsrichtlijn. Bij diabetes type 2 en overgewicht wordt het wel als mogelijkheid genoemd om tijdelijk (maximaal een jaar) de hoeveelheid koolhydraten verder te beperken.

TIPS VOOR ELKE DAG

  • vervang wit brood door volkoren brood, wissel uw brood af met   vezelrijke crackers of probeer eens koolhydraatarm brood
  • vervang witte rijst en pasta door de volkorenvarianten, of neem peulvruchten in plaats van rijst of pasta
  • laat koekjes, taartjes, chips achterwege. Neem als vervanging eventueel wat noten of olijven
  • verban de suikerpot uit uw keuken. Gebruik eventueel zoetjes of een ander zoetmaker als alternatief
  • neem geen zoete frisdranken of vruchtensappen. Vervang ze door water, koffie, thee of eventueel door kunstmatig gezoete dranken
  • neem voor bij de borrel geen stokbrood, chips en toastjes, maar blokjes kaas, snoeptomaatjes, olijven en noten. Wilt u toch iets smeren, neem dan een schijfje komkommer in plaats van een toastje of stokbroodje
  • laat kant- en klare magere vruchtenyoghurt of drinkvarianten staan. Vervang ze door (volle) naturel yoghurt of kwark en voeg zelf wat zoetstof of kaneel toe.
www.harrietverkoelen.nl
Ook voor online begeleiding

Tekst Irene Seignette
facebook google plus



no carbs
Een koolhydraatbeperkte warme maaltijd bevat weinig pasta, rijst of aardappelen


Harriet Verkoelen
Harriėt Verkoelen: “Opeens lukt het dan om de discipline op te brengen om af te vallen, op een heel natuurlijke manier”


Cover Echt afvallen Harriet Verkoelen
Harriėt Verkoelen publiceerde twee boeken waarin ze mensen die koolhydraatbeperkt willen eten op weg helpt

Scholing voor professionals

Sinds 2014 geeft Harriėt Verkoelen bijscholing voor diėtisten, diabetesverpleegkundigen en praktijkondersteuners diabetes: Koolhydraatbeperking S, M, L. Welke maat heeft je cliėnt? Voor meer informatie: www.harrietverkoelen.nl