logo bloedsuiker
    Februari 2015
Kan ik mijn bloedglucosemeter wel vertrouwen?
Henri Mast (47) is leraar Nederlands op een middelbare school. Hij heeft sinds veertien jaar type 2 diabetes. Hij heeft geen complicaties, wel last van zijn beide knieën door artrose. De laatste jaren gaat hij steeds bewuster met zijn diabetes om en heeft hij de glucosewaarden vaak goed onder controle. Hij gebruikt metformine, driemaal daags kortwerkende insuline en ‘s avonds langwerkende insuline. Elke week maakt hij een dagcurve met zeven metingen, met soms nog een extra meting in de nacht. Onlangs liet zijn zorgverzekeraar weten dat de teststrips bij zijn meter niet meer worden vergoed. Hij moest overstappen op een andere meter. Sindsdien viel het hem op dat zijn waarden hoger waren dan normaal. Uit nieuwsgierigheid heeft hij toen op één moment zijn glucosewaarde bepaald met drie verschillende meters. Dat liet nogal verschillende waarden zien: 10.7, 9.4 en 7.8 mmol/l. De meting werd op hetzelfde moment gedaan met bloed van dezelfde vingerprik. Zijn vrouw hielp hem daarbij. Zij vragen zich nu af of Henri de nieuwe meter nog kan vertrouwen.   

Thuis meten van de glucosewaarde
De glucosewaarden in het bloed kunnen enorm variëren, zeker bij mensen die insuline gebruiken. Daarom zijn er bij de behandeling van diabetes vaak glucosemetingen nodig. Om glucosewaarden thuis te kunnen bepalen, gebruikt iemand een glucosemeter. Via een klein prikje in de vinger wordt een druppel bloed verkregen. Deze wordt vervolgens aangebracht op een teststrip die in de glucosemeter wordt gestopt. Op de display verschijnt dan de glucosewaarde van dat moment. Naast het controleren van de bloedglucose, kan iemand met diabetes met behulp van een glucosemeter patronen en trends herkennen in de bloedwaarden en leren wat de invloed van voeding, lichaamsbeweging en stress is op de diabetesregulatie.

Vijftien procent variatie en wisselende waarden
Een meting met een vingerprik mag 15 % afwijken van de werkelijk glucosewaarde Verschillende factoren kunnen ervoor zorgen dat glucosewaarden wisselen, zoals voeding, medicijnen en ziekte. Maar de meting zelf kan ook voor variatie zorgen. De meting is namelijk minder precies dan veel mensen denken: een meting met vingerprik mag vijftien procent afwijken van de werkelijke glucosewaarde, dus zowel naar beneden als naar boven. Dat betekent dat als de werkelijke waarde 6.0 mmol/l is, de meter ook een uitslag van 6.9 of 5.1 mmol/l kan geven. Een lagere waarde van 3.8 kan dus variëren van 4.4 (laag, maar normaal) tot 3.2 mmol/l (hypo). Bij een vingerprikmeting is het goed om hiermee rekening te houden. Gemiddeld moet de meter wel een goede waarde aangeven, zo worden ze geijkt. Maar de volgende factoren kunnen meespelen bij afwijkende glucosewaarden: de kwaliteit van de meter, de invloed van temperatuur en vochtigheid op de teststrips, het gebruik van bepaalde medicijnen en/of het niet juist afnemen van het bloed.

Kwaliteit van de meter
Een beperkt aantal meters heeft een TUV-keurmerk Er bestaan veel glucosemeters. Met betrekking tot de kwaliteit bestaan er verschillende keurmerken. Om te beginnen is er het CE-keurmerk. Dit geeft aan of het apparaat aan bepaalde wettelijke eisen voldoet. Daarnaast worden meters ook beoordeeld door TUV Rheinland, de opvolger van TNO. Daar wordt ook gekeken wat de invloed van temperatuur en vochtigheid is op de metingen. Maar een beperkt aantal meters heeft een TUV-keurmerk (tuv.com zoeken op glucosemeters). Als een meter dit keurmerk niet heeft, betekent dat niet automatisch dat deze niet goed is. Het kan ook zijn dat deze nog niet is getest.

Factoren die de meting kunnen beïnvloeden
Nierschade, veel vitamine C of paracetamol hebben invloed op de gemeten waarde Uit onderzoeken is gebleken dat mensen met diabetes de teststrips niet altijd zorgvuldig bewaren. De strips zijn gevoelig voor licht en buitenlucht, met name vochtige lucht. Ook worden regelmatig strips gebruikt die over de houdbaarheidsdatum heen zijn. Hierdoor kan een meting hoger of lager dan de werkelijke waarde uitvallen. Maar ook ernstige nierschade, het gebruik van veel vitamine C of veel paracetamol hebben invloed op de gemeten glucosewaarde. Ook blijken sommige mensen met diabetes de vingerprik niet goed uit te voeren. Bekende voorbeelden zijn metingen met een vinger waar nog wat sinaasappelsap aan zit of problemen met het op de juiste manier aanbrengen van de bloeddruppel op de strip. Het is daarom altijd goed om met uw diabetesverpleegkundige door te nemen hoe u uw glucosemetingen uitvoert. Met uw diabetesverpleegkundige kunt u ook bespreken of de meter weer geijkt moet worden, en zo ja waar dat kan.

Verzekeraar en keuze van glucosemeter
Door deze zaken kan het gebeuren dat de teststrips van de meter die u gebruikt niet meer worden vergoed In verband met de kosten en inkoopvoordeel moeten mensen met diabetes van hun zorgverzekeraar steeds vaker een andere glucosemeter gaan gebruiken. Daarnaast letten zorgverzekeraars ook op bepaalde aspecten van de kwaliteit van glucosemeters. Door deze zaken kan het gebeuren dat de teststrips van de meter die u gebruikt niet meer worden vergoed. Als u niet van meter wilt veranderen is het daarom van belang om jaarlijks na te gaan of de meter die u gebruikt ook volgend jaar nog door uw verzekeraar wordt vergoed, bij de polis die u heeft gekozen. Mocht dit niet het geval zijn dan kunt u uitzoeken of dit met een aanpassing van uw verzekering of overstap naar een andere verzekeraar op te lossen is.

En hoe zit het nu met Henri Mast?
Henri Mast kan de nieuwe meter in principe wel vertrouwen. De grote variatie bij de testmetingen die hij had gedaan, waren veroorzaakt doordat een vriend van hem de teststrips niet goed had bewaard. Daarbij kwam dat Henri niet wist dat de metingen standaard een afwijking van 15% mogen hebben. Als hij weer onverwachte metingen heeft, neemt hij de meter mee om deze samen met zijn diabetesverpleegkundige te controleren. Zij kan dan ook kijken of hij de meting wel goed doet en of de meter niet geijkt dient te worden.
facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl