logo bloedsuiker
    December 2, 2014
De rol van vitamine D bij diabetes

In hoeverre speelt vitamine D een rol bij het ontstaan van diabetes? Is het slikken van extra vitamine D zinvol? Er wordt veel onderzoek naar gedaan, maar de conclusies zijn niet eensluidend. Een overzicht van enkele onderzoeken.

Veel mensen kennen vitamine D omdat het belangrijk is voor de spieren, botten en tanden. In het lichaam werkt vitamine D nauw samen met calcium. Calcium is nodig om verlies aan botmassa te voorkomen. Bij een gebrek aan calcium neemt de botdichtheid af en wordt de kans op botbreuken groter. Om calcium op te kunnen nemen uit de darmen is vitamine D nodig. Bij een tekort aan vitamine D wordt de opname van calcium in de darm verlaagd.

Minder kans op diabetes type 2?
Deze analyse liet echter geen effect zien van vitamine D3-suppletie Vitamine D en calcium zorgen dus voor stevige botten en tanden. Daarnaast lijken ze ook een rol te spelen bij zowel diabetes type 1 als type 2. Zo zijn eerder dit jaar de resultaten gepubliceerd van een analyse van 35 studies waarin gekeken is naar de relatie tussen het nemen van vitamine D3-suppletie en het ontstaan van diabetes type 2. Deze studie was opgezet omdat eerdere onderzoeken rapporteerden dat een lage concentratie van vitamine D in het bloed de kans op het ontwikkelen van diabetes type 2 vergroot.  
Deze analyse van 35 studies liet echter geen effect zien van vitamine D3-suppletie op de glucoseregulatie of de preventie van diabetes type 2. In dit onderzoek zijn de gegevens over vitamine D en diabetes achteraf geanalyseerd. Daarom is het moeilijk om hier harde en eenduidige conclusies aan te verbinden.

Nieuw onderzoek
Recent is er een nieuw onderzoek gestart naar het verband tussen het nemen van vitamine D3-tabletten en de kans op het ontstaan van diabetes type 2 en/of insulineresistentie. Bij insulineresistentie produceert het lichaam nog wel insuline, maar is er ongevoelig voor geworden. Dit komt vaak voor bij mensen met diabetes type 2. Overgewicht en gebrek aan beweging kunnen hiervan oorzaken zijn. In dit nieuwe onderzoek worden gedurende drie jaar mensen gevolgd die een verhoogde kans hebben op diabetes type 2. De ene helft van de mensen krijgt eenmaal daags vitamine D3. De andere helft krijgt een placebo (neptablet). Dit onderzoek zal moeten uitwijzen of het veilig en effectief is om vitamine D-suppletie te geven aan mensen met een verhoogde kans op diabetes type 2.

Vitamine D-tekort bij ontstaan type 1
Artsen moet alert zijn op vitamine D-tekorten in de beginfase van diabetes type 1 Uit Duits onderzoek bleek eerder dit jaar dat kinderen die in de beginfase van diabetes type 1 zitten vaak een vitamine D tekort hebben. Volgens de onderzoekers zorgt dit niet per se voor een snellere overgang van deze voorfase naar 'echte' diabetes type 1. Waarschijnlijk is dit vitaminetekort er al voordat diabetes type 1 ontstaat. Maar het is nog onduidelijk of het vitamine D-tekort de kans op diabetes type 1 verhoogt.
De onderzoekers vermoeden dat vitamine D-tekort een gevolg is van de afweerreactie tegen de insulineproducerende cellen in het lichaam. Er is meer onderzoek nodig om uit te vinden hoe dit precies zit. Artsen moeten bij kinderen in de beginfase van diabetes type 1 in ieder geval extra alert zijn op vitamine D-tekorten en zo nodig extra vitamine D-supplementen voorschrijven.

Veroorzaakt calcium aderverkalking?
In Amerika is onderzocht of een hoge inname van calcium of het gebruik van calciumtabletten de kans op aderverkalking verhoogt. Zou dit het geval zijn dan is dit een extra risico voor mensen met diabetes type 2, omdat zij sowieso al een verhoogde kans hebben op hart- en vaatziekten. In Amerika, maar ook in Europa, slikken veel mensen calciumsupplementen om botbreuken te voorkomen.
Uit het onderzoek bleek geen verband tussen de inname van calcium uit voeding of supplementen en een verhoogd risico op hart- en bloedvaten bij mensen met diabetes type 2.

Algemeen advies gezondheidsraad
Zolang er geen duidelijkheid is over de relatie tussen diabetes en vitamine D, kunt u het beste dit advies opvolgen Een speciale commissie van de Gezondheidsraad heeft een advies uitgebracht over het gebruik van vitamine D-suppletie bij de algemene Nederlandse bevolking. Zolang er geen duidelijkheid is over de relatie tussen diabetes en vitamine D, kunt u het beste dit advies opvolgen. Het advies luidt als volgt:

Dagelijks 10 microgram extra vitamine D wordt gebruikt door:
  • kinderen tot vier jaar, tenzij zij dagelijks meer dan een halve liter zuigelingenvoeding of opvolgmelk gebruiken
  • vrouwen van vier tot vijftig jaar of mannen tot zeventig jaar die een donkere huidskleur hebben, of onvoldoende buitenkomen
  • vrouwen tot vijftig jaar die een sluier dragen
  • vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven
  • vrouwen vanaf vijftig jaar en mannen vanaf zeventig jaar die een lichte huidskleur hebben en voldoende buitenkomen
Dagelijks 20 microgram vitamine D extra wordt gebruikt door:
  • mensen die osteoporose (botontkalking) hebben of in een verzorgings- of verpleeghuis wonen
  • vrouwen vanaf vijftig of mannen vanaf zeventig jaar met een donkere huidskleur die onvoldoende buitenkomen en vrouwen vanaf vijftig jaar die een sluier dragen.

http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/samenvatting_vitamineD.pdf

bronnen:

Effect of vitamin d3 supplementation on improving glucose homeostasis and preventing diabetes: a systematic review and meta-analysis

Rationale and design of the vitamin d and type 2 diabetes (d2d) study: a diabetes prevention trial

Cross-sectional analysis of calcium intake for associations with vascular calcification and mortality in individuals with type 2 diabetes from the Diabetes Heart Study

Vitamine D tekort bij diabetes type 1

 

facebook google plus



vitamine d
Vitamine D wordt in de huid gevormd onder invloed van zonlicht. Daarnaast zit vitamine D in vette vis en in mindere mate in vlees en eieren. Vitamine D wordt toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten.

Om voldoende vitamine D uit zonlicht te halen, is het advies dagelijks vijftien tot dertig minuten buiten te zijn met een onbedekt gezicht en zonder handschoenen aan.

Calcium zit in melk, melkproducten, kaas, groente, noten en peulvruchten.


Moet ik extra vitamine D nemen?
Zolang er geen duidelijkheid is over de relatie tussen diabetes en vitamine D, kunt u het beste het advies van de Gezondheidsraad opvolgen (zie onderaan dit artikel).