logo bloedsuiker
    December 2014
Triglyceriden verhoogd?
Waarom krijg ik niets tegen verhoogde triglyceridewaarden?
Marieke van Bergen (33) heeft sinds 24 jaar diabetes type 1. Zij gebruikt tweemaal daags langwerkende insuline en bij de maaltijden ultrakortwerkende insuline. Meestal is de regulatie van haar bloedsuikers goed. Vorig jaar kreeg zij een kuur prednison omdat ze veel last had van astma. In die tijd waren niet alleen haar bloedsuikerwaarden hoog, maar ook de waarden van cholesterol en triglyceriden waren sterk verhoogd (cholesterol 8.6 mmol/l, triglyceriden 11.4 mmol/l). Zij had nog nooit van triglyceriden gehoord maar kreeg van haar internist medicijnen voor een maand voorgeschreven. Toen de waarden verbeterden, kreeg zij de cholesterolverlager simvastatine in plaats van de tablet voor haar verhoogde triglyceridenwaarde. Bij de jaarcontrole was de waarde van triglyceriden toch weer licht verhoogd (3.9 mmol/l, de waarde hoort < 2.0 mmol/l te zijn). De internist heeft dit zo gelaten. Marieke wil graag weten waarom hij haar hiervoor geen extra medicijnen heeft gegeven.

Verschillende vetten: cholesterol en triglyceriden
Vetten zijn belangrijk voor de energiehuishouding van het lichaam. Daarnaast zijn ze belangrijke bouwstoffen. Een ander woord voor vetten is lipiden. Lipiden komen in het bloed terecht als ze na het eten worden opgenomen uit de darmen. Ook de lever kan vetten maken. Eenmaal in het bloed moeten vetten via de bloedbaan worden getransporteerd. Omdat vetten niet oplosbaar zijn in water, worden ze verpakt in bolvormige structuren. Zo worden ze door de bloedbaan vervoerd. Deze bolletjes worden lipidenpartikels genoemd. Aan de buitenkant van zo’n bol zitten fosfolipiden en eiwitten, binnenin cholesterol en triglyceriden. Triglyceriden zijn met name betrokken bij de energiehuishouding, terwijl cholesterol vooral dient als bouwstof voor cellen en hormonen.

Lipidentransport
Er bestaan verschillende lipidenpartikels die allemaal een andere functie hebben. Voor het transport van vet uit de darm naar de lever zijn chylomicronen verantwoordelijk. In chylomicronen zijn veel triglyceriden aanwezig. De lever maakt VLDL-partikels (very-low-density- lipoproteïne). Daarin worden de vetten, waaronder triglyceriden, uit de lever naar de organen vervoerd. Als VLDL veel van de inhoud heeft afgegeven aan het lichaam, ontstaat LDL-cholesterol. HDL-cholesterolpartikels zijn in staat om lipiden vanuit het lichaam weer terug naar de lever te brengen. LDL-cholesterol wordt weer opgenomen door de lever.

‘Goed’ en ‘slecht’ cholesterol
Het is bewezen dat gebruik van statine de kans op een infarct verlaagtAls er veel LDL-cholesterol aanwezig is, kan dit vet in de wanden van slagaderen worden opgenomen. Hierdoor wordt de kans op vaatproblemen, zoals een hartinfarct, groter. HDL helpt juist om vet van de vaatwand te verwijderen en terug te brengen naar de lever. Om deze reden wordt LDL-cholesterol vaak ‘slecht cholesterol’ en HDL ‘goed cholesterol’ genoemd. Mensen met een verhoogd risico op een hartinfarct of herseninfarct, krijgen meestal een statine. Dit is een tablet die het LDL verlaagt. Het is bewezen dat gebruik van een statine de kans op een infarct verlaagt.

201409hart breed.jpg

Lipiden bij diabetes 
Bij een goed gereguleerde diabetes type 1 kan het lipidenprofiel helemaal normaal zijnBij diabetes hoeven de waarden van lipiden niet afwijkend te zijn. Als iemand met een goed gereguleerde type 1 diabetes geen andere risicofactoren voor afwijkende waarden heeft, kan het profiel van cholesterol en triglyceriden helemaal normaal zijn. Veel mensen met type 2 diabetes hebben echter duidelijke insulineresistentie. Hun lichaam maakt nog wel insuline maar ze zijn er ongevoelig (resistent) voor geworden. Hierbij zie je vaak een patroon van hogere triglyceriden en een wat lager HDL. Ook erg hoge glucosewaarden kunnen bijdragen aan insulineresistentie.

Hoge triglyceridenwaarden
Ook de inname van veel alcohol kan hoge triglyceridenwaarden veroorzakenNiet alleen bij hoge glucosewaarden kan het laboratoriumonderzoek hoge triglyceridenwaarden laten zien. Bij iemand die net veel triglyceriden heeft gegeten, kunnen triglyceriden verhoogd zijn. Deze waarden kunnen ook verhoogd zijn als iemand een erfelijke afwijking heeft waardoor chylomicronen of VLDL, de partikels waar veel triglyceriden in zitten, niet goed worden afgebroken. Daarnaast kan de inname van veel alcohol hoge triglyceridenwaarden veroorzaken. Licht verhoogde triglyceridenwaarden dragen bij aan het risico op hart- en vaatziekten. Sterk verhoogde waarden, boven de 10 mmol/l, gaan gepaard met een hoger risico op pancreatitis (alvleesklierontsteking).

Wanneer medicijnen voor hoge triglyceriden?
Mensen met diabetes en licht verhoogde triglyceridenwaarden krijgen meestal al een statine. Met deze tabletten wordt de kans op een hartinfarct of herseninfarct verlaagd. Het is dan niet nodig om een medicijn toe te voegen die de triglyceridenwaarde doet dalen. Als iemand statines niet verdraagt, kan dat wel een goede optie zijn. Er zijn twee groepen geneesmiddelen die triglyceriden kunnen laten dalen: fibraten en nicotinezuuranaloga. De fibraten die in Nederland beschikbaar zijn heten ciprofibraat (Modalim®), bezafibraat (Bezalip®) en gemfibrozil (Lopid®). Van de nicotinezuuranaloga is alleen acipimox (Nedios®) in Nederland beschikbaar. Deze middelen worden wel naast een statine gebruikt bij sterk verhoogde triglyceridenwaarden.

Terug naar Marieke van Bergen
Bij de volgende controle vraagt Marieke haar internist waarom ze geen medicijnen krijgt voor haar licht verhoogde triglyceridenwaarden. Haar internist vertelt dat haar triglyceridenwaarden niet verder gestegen zijn en dat de simvastatine al voldoende is voor de preventie van hart- en vaatziekten. Marieke verdraagt de simvastatine goed. Haar triglyceridenwaarden zijn niet zo hoog dat er een risico op pancreatitis bestaat. Dus ook daarvoor hoeft ze geen extra medicijnen te gebruiken.
facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


hart
Als er veel LDL-cholesterol in het bloed aanwezig is, kan dit vet in de wanden van slagaderen worden opgenomen. Hierdoor wordt de kans op vaatproblemen, zoals een hartinfarct, groter. HDL-cholesterol helpt juist om vet van de vaatwand te verwijderen en terug te brengen naar de lever. Om deze reden wordt LDL-cholesterol vaak ‘slecht cholesterol’ en HDL ‘goed cholesterol’ genoemd