logo bloedsuiker
    Uitgave 3 - 2014, jaargang 29
Hoe kan het dat ik mijn hartinfarct niet voelde?
Bij een controle bij de cardioloog bleek dat Vincent Hermans (53) een hartinfarct had doorgemaakt. Hij had hier niets van gemerkt. Hoe kan dat? Uit verder onderzoek kwam naar voren dat hij een vernauwing in één van de kransslagaderen had. Hiervoor is hij inmiddels gedotterd. Vincent heeft sinds 38 jaar type 1 diabetes. De regulatie daarvan is al vele jaren niet optimaal: zodra hij scherper probeert in te stellen, heeft hij vaak last van hypo’s. Ook rookte hij tot de dag van de dotterprocedure. Wel heeft hij heeft vaker proberen te stoppen, maar dat hield hij nooit langer dan een paar weken vol. Ten gevolge van de diabetes heeft hij al jaren een doof gevoel in de voeten en soms tintelingen in vingers door neuropathie (schade aan de zenuwen). Zijn ogen waren bij de laatste controle nog goed.

Toen de internist voor een routinecontrole een ECG had laten maken, zag deze daarop een afwijking. Vervolgens heeft de cardioloog hem verder nagekeken. Met een echo van het hart zag hij dat Vincent eerder een hartinfarct had gehad. Vincent zelf heeft hier echter nooit iets van gevoeld. Ook bij inspanning of emoties heeft hij geen pijn of drukkend gevoel op de borst bemerkt. Vincent vraagt zich af hoe dat mogelijk is?

Diabetes en hartinfarct
Mensen met diabetes hebben een verhoogde kans om een hartinfarct te krijgen. Dat is bij veel mensen met diabetes goed bekend. Om die reden krijgen ze ook een medische begeleiding die vergelijkbaar is met mensen die al een hartinfarct gehad hebben. Roken wordt nagevraagd en ontmoedigd. De meeste mensen met type 2 diabetes en veel mensen met type 1 diabetes krijgen een statine, ook als zij normale cholesterolwaarden hebben. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen die de kans op een hartinfarct verlagen. Ook wordt de bloeddruk gecontroleerd en behandeld met medicijnen als dat nodig is. Met deze aanpak is het mogelijk de kans op een hartinfarct te halveren. Echter, geheel uitsluiten van de kans op een hartinfarct is helaas niet mogelijk. Overigens ook niet bij mensen zonder diabetes.

Hartinfarct en angina pectoris
Bij een hartinfarct is er een afsluiting van één van de kransslagaderen, de slagaderen van het hart, waardoor een stuk van de hartspier geen zuurstof krijgt. Hierdoor raakt dat stuk van het hart beschadigd. De afsluiting ontstaat door een stolsel meestal op de plaats waar veel aderverkalking in de vaatwand zit. Een ander woord voor aderverkalking is atherosclerose. Als er alleen een vernauwing is, maar het bloedvat niet wordt afgesloten, kan dat klachten veroorzaken op momenten dat de hartspier meer zuurstof nodig heeft. Dat is vooral bij inspanning en emoties het geval.

Welke klachten geeft een zuurstoftekort van het hart?
De typische klacht bij angina pectoris (de hartspier krijgt tijdelijk te weinig zuurstof) is pijn of een beklemmend gevoel op de borst. Deze pijn wordt vaak midden op de borst gevoeld. Maar de pijn kan ook links of rechts op de borst, in de bovenbuik, of op de rug waargenomen worden. Ook kan het gevoel uitstralen naar de kaken, de linker arm of de linker schouder. Soms staat die uitstralende pijn zelfs op de voorgrond. Bij sommige mensen zijn er geen klachten van pijn of beklemming, maar wordt alleen kortademigheid bij inspanning bemerkt.

Hevige klachten bij een hartinfarct

Bij een hartinfarct zijn de klachten meestal niet uitgelokt door inspanning. De klachten zijn dezelfde als bij angina pectoris, maar dan vaak heviger. Ook kunnen er bijkomende klachten van (soms hevig) transpireren, misselijkheid of zelfs braken bestaan. Als het hart door het hartinfarct slechter pompt kan hevige kortademigheid optreden.

Pijn op de borst

De klachten die bij angina pectoris of hartinfarct optreden, kunnen erg lijken op andere medische problemen. Pijn op de borst kan ook bestaan bij problemen van de longen, de borstwand of de slokdarm. Ook angst en paniek veroorzaken pijn of druk op de borst. Dit kan soms moeilijk te onderscheiden zijn van pijn door angina pectoris of een hartinfarct. Pijn in de bovenbuik komt ook voor bij aandoeningen van de maag, darmen en galblaas. Kortademigheid komt natuurlijk vaak voor bij longaandoeningen. Als iemand vooral last heeft van misselijkheid en pijn in de bovenbuik zal vaak niet direct aan een hartinfarct gedacht worden.

Stil infarct: niets gevoeld
Helaas komt het voor dat iemand wel een ernstige vernauwing van de kransslagader heeft, of zelfs een hartinfarct, en dat niet bemerkt. Als je een hartinfarct niet voelt wordt dat een ‘stil infarct’ genoemd. Als de vernauwing van de kransslagader wel zuurstofgebrek bij inspanning veroorzaakt en je voelt dat niet, heet het ‘stille ischemie’.

Hoe vaak komt een stil infarct voor?
Een aantal onderzoeken geeft inzicht in hoe vaak stille infarcten en stille ischemie voorkomen. In Framingham in de USA zijn mensen dertig jaar gevolgd. Van alle hartinfarcten die er gedurende die dertig jaar optraden, bleek ongeveer twaalf procent door de mensen niet bemerkt te zijn. Bij een onderzoek met 925 mensen met type 2 diabetes bleek zes procent van de mensen tekenen van zuurstofgebrek te hebben bij zorgvuldig testen. Dat is ongeveer twee keer zoveel als bij mensen zonder diabetes.

Hoe kan het dat je een hartinfarct niet voelt?
Bij diabetes kan neuropathie ontstaan, schade aan de zenuwen. Net zoals sommige mensen met diabetes een wond onder de voeten niet voelen, kan door neuropathie de waarneming van pijn of druk op de borst afgenomen zijn. Ook worden de klachten bij een hartinfarct deels veroorzaakt door reacties van het autonome zenuwstelsel, het onbewuste zenuwstelsel dat de snelheid van de hartslag, transpireren en dergelijke reguleert. Aantasting van dit autonome zenuwstelsel door diabetes draagt ook bij aan het niet voelen van een hartinfarct bij sommige mensen met diabetes.

Vincent Hermans
De dotterprocedure is bij Vincent Hermans goed verlopen. Hierbij is het bloedvat verwijd en een stent geplaatst ter plaatse van de vernauwing. Hij is opnieuw gestopt met roken en nu vastbesloten dat ook voor altijd achterwege te laten. Hij gebruikte al simvastatine voor het verlagen van het cholesterol. De cardioloog heeft daarnaast ook aspirine en ticagrelor voorgeschreven. Dit zijn beide medicijnen die het klonteren van trombocyten (bloedplaatjes) remmen en zo de vorming van stolsels tegengaan. De functie van het hart is ondanks het doorgemaakte stille infarct gelukkig nog goed en hij is aangemeld voor een revalidatieprogramma. Hier zal hij niet alleen werken aan lichamelijke fitheid maar ook leren omgaan met zijn hartaandoening.  
facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl