logo bloedsuiker
    Uitgave 1 - 2014, jaargang 29
Veroorzaakt diabetes een hoge bloeddruk?

De heer Tekin (58) was vroeger bakker maar werkt nu in een restaurant. Hij heeft al zestien jaar type 2 diabetes. Naast een hoge bloeddruk heeft hij last van een doof gevoel in de voeten, soms pijnlijk, door neuropathie. Tien jaar geleden is hij fors afgevallen, waardoor hij zijn diabetes goed kon reguleren met alleen tabletten. Voor de bloeddruk krijgt hij perindopril 4 mg. Echter, ondanks dat medicijn is zijn bloeddruk de laatste maanden erg wisselend, vaak te hoog: 160/95 mmHg. Hij vraagt zich af hoe dit kan en of diabetes hoge bloeddruk veroorzaakt. Bovendien wil hij weten waarom de bloeddruk begint te stijgen.

Wat is bloeddruk?
Met de bloeddruk wordt in principe de druk in de slagaderen bedoeld. Deze kan op verschillende manieren gemeten worden. Meestal wordt een band om de bovenarm geplaatst. Deze wordt vervolgens zover opgeblazen totdat de slagader dichtgedrukt wordt. Terwijl de opgepompte band om de arm langzaam weer leegloopt, wordt met een stethoscoop geluisterd wanneer de polsslag in het bloedvat weer waarneembaar is. De hoogste druk waarbij de polsslag te horen is, wordt de bovendruk genoemd. De laagste druk die hoorbaar is, heet de onderdruk. Er bestaan ook verschillende automatische bloeddrukmeters. Deze blazen zelf de band rond de arm op en nemen de polsslag in het bloedvat waar. De bloeddruk kan ook met een slangetje, een katheter, gemeten worden in de slagader. Dat wordt wel op de Intensive Care gedaan. Als de bloeddruk bij een goed uitgevoerde meting meerdere keren te hoog is, wordt dat hoge bloeddruk of hypertensie genoemd.

Waardoor wisselt de bloeddruk?
De bloeddruk kan erg wisselen.Een normale bloeddruk is lager dan 140/90 mmHg. Zowel de bovendruk als de onderdruk is van belang. Onder andere door inspanning, stress en pijn stijgt de bloeddruk. Daarom is het belangrijk dat de bloeddruk gemeten wordt als iemand al tien minuten ontspannen zit. Ook knellende kleding boven de bloeddrukband of het gebruik van een te grote of een te kleine band kunnen voor afwijkende uitslagen zorgen.
Als u de bloeddruk vaker op een dag meet, krijgt u altijd wisselende uitslagen. Zeker als de metingen gedaan worden tijdens of kort na inspanning of bij emoties en stress. Omdat de bloeddruk wisselend is, zal vaak een aantal keer gemeten moeten worden om te kunnen beoordelen of iemand echt hoge bloeddruk heeft.

Stijgen van de bloeddruk
Met het verouderen van de bloedvaten wordt de wand van de slagader stijver. Dit is de reden waarom de kans op een hogere bloeddruk toeneemt bij het ouder worden. Ook zie je dat mensen die een te hoge bloeddruk hebben door de jaren heen geleidelijk meer tabletten nodig hebben om de bloeddruk te reguleren. Als iemand zwaarder wordt stijgt de bloeddruk meestal ook.

Diabetes en hoge bloeddruk
Diabetes draagt op verschillende manieren bij aan het ontstaan van hoge bloeddruk. Als de vaatwand jarenlang bij herhaling blootgesteld wordt aan hogere glucosewaarden, wordt deze stijver. Daarnaast houden de nieren bij hogere suikerwaarden meer water en zout in het lichaam vast. Ook lijkt insuline zelf de bloeddruk te verhogen.

Bij type 1 diabetes neemt de kans op hoge bloeddruk elke tien jaar toe: 5% na tien jaar, 33% na twintig jaar en ongeveer 70% na veertig jaar. Vaak ontstaat bij type 1 diabetes eerst nierschade. Dit is te meten door het verlies van eiwit in de urine(albuminurie). Meestal onstaat de hogere bloeddruk pas na het onstaan van albuminurie. Bij type 2 diabetes, waarbij vaker sprake is van overgewicht en de gemiddelde leeftijd bij de diagnose veel hoger ligt, heeft ongeveer 40% van de mensen al hoge bloeddruk op het moment dat de diabetes voor het eerst wordt vastgesteld. Bij de helft van deze mensen is er dan nog geen sprake van albuminurie.

Witte jassen hypertensie
Sommige mensen zijn onbewust gespannen bij bloeddrukmetingen bij de huisarts of in het ziekenhuis. Dat wordt ‘witte-jassen hypertensie’ genoemd. Het is gebleken dat in dat geval de meting van de bloeddruk thuis betrouwbaarder kan zijn. Dat kan met een automatische bloeddrukmeter voor losse metingen die u zelf kunt bedienen. Maar het kan ook met een 24-uurs meting met een apparaat van uw arts. Zo een 24-uurs meting is wel belastend: elk kwartier wordt de bloeddruk gemeten, ongeacht wat u doet. Dat laat wel duidelijk zien hoe het lichaam reageert op bezigheden, spanning, ontspanning en slaap.

Wat zijn betrouwbare bloeddrukmeters?
In allerlei winkels en via internet worden automatische bloeddrukmeters te koop aangeboden. Er bestaan bloeddrukmeters waarbij de band rondom de bovenarm gedaan moet worden en bloeddrukmeters waarbij de band rond de pols wordt gedaan. De meters die gebruikmaken van een band rond de bovenarm, zijn meestal betrouwbaarder.

De Hartstichting geeft informatie over welke bloeddrukmeters betrouwbaar geacht worden. Ook via de consumentenbond kunt u gegevens vinden over de kwaliteit van bloeddrukmeters.

Hoe zit het met de heer Tekin?
Met het ouder worden, is de bloeddruk van de heer Tekin gestegen. Dit komt omdat de bloedvaten stijver worden bij het stijgen van de leeftijd. Het stijver worden van de bloedvaten gaat sneller als iemand vaak wordt blootgesteld aan hoge glucosewaarden. Om zijn hoge bloeddruk ook in de toekomst te reguleren, krijgt hij een extra medicijn. Dat zijn bloeddruk gedurende de dag wisselt, is normaal. Daar hoeft hij zich geen zorgen over te maken.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


blok2beeld1


blok2beeld2