logo bloedsuiker
    Uitgave 11 - 2013, jaargang 28
Wat te doen bij maag- en darmproblemen?

Last van een opgeblazen gevoel of obstipatie? Misschien legt u zelf de link niet zo snel, maar die klachten kunnen het gevolg zijn van diabetes. Voedingstips kunnen helpen de rust in uw buik terug te laten keren.

Naast een opgeblazen gevoel en obstipatie zijn er meer buikklachten waar u last van zou kunnen hebben. Denk maar aan prikkelbare darmen en een vertraagde maagontlediging. Medicijnen kunnen deze klachten veroorzaken, maar ook een verkeerde voeding of autonome neuropathie (zie kader) kunnen hieraan ten grondslag liggen.

Autonome neuropathie
Neuropathie is een verzamelnaam voor beschadigingen aan de zenuwen. Eén van de oorzaken van neuropathie is frequent een verhoogd bloedglucosegehalte.
Bij autonome neuropathie zijn de zenuwen beschadigd die de lichaamsfuncties aansturen waar we zelf geen invloed op hebben, zoals bijvoorbeeld de ademhaling en de spijsvertering. Dit kan onder andere gevolgen hebben voor de maag en darmen. Als gevolg van autonome neuropathie kan het spierweefsel daar minder goed gaan werken. Dit kan een verstoorde maaglediging, obstipatie of juist diarree tot gevolg hebben.

Voedingsadviezen bij obstipatie
We spreken van obstipatie (verstopping) als u minder dan drie keer per week een moeizame stoelgang heeft, waarbij de ontlasting hard en droog is. De dikke darm is de plek waar vocht uit de ontlasting wordt gehaald. Hoe langer de ontlasting in de dikke darm blijft, hoe harder en droger de ontlasting wordt. Het gevolg: verstopping.

Tips om obstipatie te voorkomen:
•    Eet voldoende vezels. Voldoende vezels helpen de ontlasting soepel te houden. Vezels werken als een spons en houden vocht vast waardoor de ontlasting zacht blijft. Ook stimuleren vezels de darmbeweging. Vezels zitten vooral in groente, fruit, aardappelen, volkoren- en roggebroodbrood, ontbijtgranen, peulvruchten en noten.
•    Drink dagelijks minstens 2-2,5 liter. Om ervoor te zorgen dat de vezels als een spons kunnen werken, is voldoende vocht nodig.
•    Beweeg voldoende, minimaal een half uur per dag. Beweging stimuleert de stoelgang.
•    Eet regelmatig en sla het ontbijt niet over. Een (vezelrijk) ontbijt zet de darmen in werking.
•    Ga bij aandrang direct naar het toilet. Zo voorkomt u dat de ontlasting verder indikt omdat u het toiletbezoek uitstelt.

Opgeblazen gevoel
Een opgeblazen gevoel kan een klacht op zich zijn, maar ook samengaan met bijvoorbeeld een prikkelbare darm of bacteriële overgroei. In uw maag en darmen is altijd wat gas aanwezig, dit gas verlaat uw lichaam via boeren of windjes. Bij een opgeblazen gevoel zit er meer gas in het lichaam en voelt u een flinke druk op uw buik. Bijna twintig procent van de mensen heeft er weleens last van.

Advies bij opgeblazen gevoel
•    Eet rustig, kauw goed, praat niet teveel tijdens het eten en eet geen kauwgom (zo slikt u minder lucht in).
•    Test welke producten bij u extra gasvorming en winderigheid geven. Bekend vanwege extra gasvorming zijn: nieuwe aardappelen, prei, peulvruchten, kool, ui, spruitjes, pruimen, onrijp fruit, ei, bier, koolzuurhoudende dranken, producten met veel suiker en sorbitol.
Ook stress, roken en het gebruik van alcohol kunnen voor een opgeblazen gevoel zorgen.

Het prikkelbare darmsyndroom
Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) wordt ook wel spastische darm, spastisch colon of irritable bowel syndroom (IBS) genoemd. Bij een prikkelbare darm passen klachten als (afwisselend) verstopping en diarree, gasvorming, buikpijn en een opgeblazen buik na het eten.
Een standaard voedingsadvies is lastig te geven, omdat iedereen anders reageert op voedingsmiddelen. Het is dus eigenlijk een kwestie van uitproberen. Neem contact op met uw diëtist als u veel voedingsmiddelen weglaat vanwege uw klachten. Zij kan dan kijken of uw voeding nog volwaardig is.
Buikklachten die passen bij het prikkelbare darmsyndroom kunnen overigens ook veroorzaakt worden door overgevoeligheid voor bepaalde producten. Denk maar aan gluten of lactose (melksuiker).

Tip
Heeft u de indruk dat bepaalde voedingsmiddelen klachten geven, schrap ze dan even uit uw menu om te zien of u zich beter voelt. Van de volgende producten is bekend dat ze klachten kunnen verergeren: kool (behalve bloemkool en broccoli), ui, paprika, peulvruchten, prei, koolzuurhoudende dranken, melkproducten, bier, koffie, suiker, vet, citrusvruchten en (producten met) zoetstoffen.

Heb geduld
Voor alle adviezen geldt dat het resultaat op zich kan laten wachten. Probeer een advies daarom minstens twee weken uit om in te schatten of het advies zinvol is voor u.

Vertraagde maagontlediging
Een vertraagde maagontlediging (gastroparese) is het gevolg van een storing in de bewegingen van de maag. De maagspier trekt te weinig of te onregelmatig samen. Voedsel blijft daardoor langer in de maag dan normaal. Gastroparese komt regelmatig voor bij mensen met zowel type 1 als type 2 diabetes. Het is niet precies bekend hoeveel. In sommige studies wordt vijf procent genoemd, in andere veel hogere percentages. Mogelijke oorzaken zijn een te hoog glucosegehalte of autonome neuropathie. U kunt een vertraagde maagontlediging hebben zonder dat u klachten heeft. Maar er zijn ook mensen die wel symptomen hebben zoals een vol, opgeblazen gevoel, misselijkheid, braken en buikpijn. Doordat het eten later of op lastig te voorspellen momenten in uw darmen en bloed terecht komt, is het moeilijker om uw bloedglucose te reguleren.

Adviezen bij vertraagde maagontlediging
•    Verdeel maaltijden over de dag. Liever meerdere kleine maaltijden in plaats van drie grote maaltijden per dag.
•    Eet rustig en kauw goed.
•    Neem liever geen grote hoeveelheden gasvormende producten, zoals koolsoorten, paprika, ui, knoflook, prei, noten, rauwkost, koolzuurhoudende frisdranken en bier.
•    Probeer toch regelmatig en gezond te eten, ook al heeft u minder trek.

Naast deze tips, zijn er meer adviezen die kunnen helpen. Neem daarom bij voorkeur uw voeding met een diëtist onder de loep. Zo kunt u voorkomen dat uw voeding ernstige tekorten gaat vertonen omdat u voedingsmiddelen gaat schrappen.

Even wennen
Als u de hoeveelheid vezels in uw voeding ophoogt, moeten uw darmen hier waarschijnlijk aan wennen. U kunt (tijdelijk) last krijgen van winderigheid en een opgeblazen gevoel. Deze klachten nemen vanzelf af als uw darmen gewend zijn aan de ruime hoeveelheid vezels. Veel erbij drinken helpt de klachten verminderen. Test of u iedere dag voldoende vezels binnenkrijgt op www.vezeltest.nl .

Verschillende soorten vezels
Vezels zijn onder te verdelen in twee groepen, de fermenteerbare en de niet-fermenteerbare vezels.

Fermenteerbare vezels:
•    worden in de dikke darm door bacteriën afgebroken, dit wordt ‘fermentatie’ genoemd. De stoffen die hierbij ontstaan prikkelen de darmwand en stimuleren zo de beweging
•    houden ontlasting in de darm soepel en zorgen voor een goede doorstroom
•    bevorderen de stoelgang.

Fermenteerbare voedingsvezels zitten vooral in groente en fruit.

Niet-fermenteerbare vezels:
•    worden niet afgebroken in de darmen en verlaten het lichaam weer met de ontlasting
•    nemen vocht op en geven daardoor de ontlasting meer volume, wat de stoelgang bevordert
•    zorgen voor een vol gevoel
•    verlagen het slechte LDL-cholesterol in het bloed.

Niet-fermenteerbare vezels zitten vooral in volkorenproducten, de schillen van fruit en celwanden van groente.

facebook google plus



voeding shutterstock 102185200