logo bloedsuiker
    Uitgave 7 - 2013, jaargang 28
Dieet zinvol bij schimmelinfecties?

Dieet zinvol bij schimmelinfecties?
Ali van Dijk (34) heeft type 1 diabetes sinds haar vierde. Ook heeft ze astma. Vorige maand is ze goed hersteld van een vaginale candida infectie, maar nu blijkt ze een schimmel in haar keel te hebben. Vroeger had Ali vaker last van schimmelinfecties, maar sinds ze consequent haar glucosewaarden controleert is haar diabetes beter gereguleerd. Nu haar HbA1c al jaren rond de
50 mM/M schommelt, heeft ze geen last meer van schimmelinfecties tot vorige maand. Toch had ze opnieuw een vaginale candida-infectie. Die is goed hersteld, maar gisteren zag haar huisarts tekenen van een schimmelinfectie in de keel. Hier schrikt ze van want op internet las ze dat candida vermoeidheid, buikklachten en hoofdpijn kan veroorzaken en dat zij daar een speciaal dieet voor zou moeten volgen. Zij vraagt zich af of er een samenhang is tussen diabetes en deze schimmelinfecties. En moet zij nu anders gaan eten?

Meer infecties bij diabetes
Als er gesproken wordt over diabetescomplicaties worden meestal problemen van hart en bloedvaten, ogen, nieren en zenuwen het eerst genoemd. Maar mensen met diabetes hebben ook een verhoogde kans op sommige infecties, zoals blaasontstekingen, huidinfecties en ontstekingen van het mondslijmvlies (gingivitis) en de tandwortel (parodontitis). In een studie waarin 193 personen met diabetes twee jaar werden gevolgd, werden 485 infecties waargenomen, gemiddeld meer dan twee infecties per persoon. Ook na een operatie hebben mensen met diabetes vaker infecties, vooral als de diabetes slecht gereguleerd is. Dan is de kans op een infectie na een operatie zelfs twee keer zo hoog.

Diabetes en candida
Ook de kans op schimmelinfecties is verhoogd. Verschillende soorten schimmels kunnen een infectie bij de mens veroorzaken. Candida albicans en candida glabrata zijn de bekendste. Deze schimmels zijn bij veel mensen gewoon op de huid en in de darm aanwezig. Zij horen daar bij ‘commensale flora', ofwel de bacteriën en schimmels die in een natuurlijk evenwicht aanwezig zijn in de darm en op de huid en daar geen infecties veroorzaken. Echter, er kan een ontsteking ontstaan als candida zich op slijmvliezen teveel kan vermenigvuldigen. Dit gebeurt vooral in de vagina, maar komt ook voor in de mond. Daarnaast komen huidinfecties voor op plaatsen waar de huid vochtig is en in een plooi ligt, zoals tussen de tenen, in de liezen of onder de borsten. Infecties waarbij candida in de bloedbaan komt, of inwendige organen zoals de longen of gewrichten infecteert, zijn zeldzaam maar ernstig.

Immuunsysteem en candida
Verhoogde glucosewaarden maken de kans op een vaginale candida-infectie groter. Candida blijkt namelijk beter te gedijen in een omgeving met hogere glucoseconcentraties. De afweer in het slijmvlies is ook minder goed bij hogere suikerwaarden. Bovendien functioneren witte bloedcellen dan minder effectief en worden bepaalde eiwitten van het immuunsysteem minder geproduceerd.

Medicijnen en candida
Candida krijgt ook meer kans om te groeien als iemand een antibioticakuur heeft. Een antibioticakuur doodt niet alleen de schadelijke bacteriën maar ook de goede. Hierdoor kan het natuurlijk evenwicht van bacteriën en schimmels verstoord raken in het lichaam, waardoor onder andere candida kan uitgroeien. Ook medicijnen die het immuunsysteem remmen verhogen de kans op een candida-infectie. Prednison is hiervan het bekendste middel, maar ook andere medicijnen die gebruikt worden bij auto-immuunziekten en chemotherapie hebben deze bijwerking.

Astmamedicijnen en candida
Bij astma worden vaak inhalatiemedicijnen gebruikt die vooral de ontsteking in de luchtwegen moeten remmen. Deze inhalatiecorticosteroïden lijken op prednison en kunnen in de mond en keel een candida-ontsteking veroorzaken. Bij ernstige en langdurige remming van het immuunsysteem kan deze keelonsteking ook uitbreiden naar de slokdarm (candida oesofagitis).

Candida geeft geen klachten in de darmen
Er zijn artsen en behandelaars die beweren dat candida in de darm kan bijdragen aan lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, opgeblazen gevoel en hoofdpijn. Daar is echter geen wetenschappelijk bewijs voor. Candida komt zoals vermeld bij veel mensen in de darm voor, ook bij mensen die geen lichamelijke klachten hebben. Er is geen studie die een relatie aantoont tussen candida in de darm en de genoemde klachten.

Dieet heeft geen effect bij candida
Sommige behandelaars en websites geven adviezen voor het aanpassen van de voeding bij een candida-infectie. Het is belangrijk te benadrukken dat er geen enkel bewijs is dat deze dieetmaatregelen de klachten verminderen of de aanwezigheid van candida in de darmflora beïnvloeden. Omdat de diëten die aanbevolen worden vaak streng zijn, kunnen hierbij bovendien tekorten van bepaalde voedingsstoffen ontstaan.

Behandeling en preventie van candida
Als een dieet geen zin heeft, hoe komt u dan wel van een candida-infectie af? Geneesmiddelen als miconazol, fluconazol, terbinafine en nystatine worden veel gebruikt voor de behandeling van candida-infecties van de huid, vagina en keelholte. Voor de huid worden zowel crèmes als zalven gebruikt, voor vaginale infecties ook wel vaginale capsules. Voor candida in de mond en keel wordt meestal een drank gegeven.

Hoe voorkom je candida?
Daarnaast zijn maatregelen ter voorkoming van candida-infecties raadzaam. Een goede hygiëne en verzorging van de huid en het vermijden van te warme en afsluitende kleding en schoeisel zijn belangrijke stappen. Ook helpt een goede diabetesregulatie. Mensen die voor astma inhalatiemedicijnen (corticosteroïden) gebruiken, kunnen een infectie voorkomen door na inhalatie de mond en keel te spoelen met water. Het is belangrijk dat artsen bij het voorschrijven van antibiotica en medicijnen die het immuunsysteem remmen, beseffen dat ook deze mogelijke bijwerking kan optreden.

En wat kan Ali van Dijk het beste doen?
Er bestaat dus een relatie tussen diabetes en het ontstaan van schimmelinfecties. Nu de diabetes van Ali beter is gereguleerd dan vroeger, heeft zij veel minder vaak infecties. Toch had ze onlangs een vaginale-infectie, maar deze is met succes behandeld. Haar schimmelinfectie in de keel, zal vermoedelijk ontstaan zijn als gevolg van haar astmamedicatie. Op advies van haar arts gaat ze nu spoelen met water na inhalatie. Na uitleg besluit ze haar voeding niet aan te passen. Zij eet al gezond en heeft geen andere belangrijke chronische lichamelijke klachten.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl