logo bloedsuiker
    Uitgave 4 - 2013, jaargang 28
Wel bacteriŽn in de urine, geen antibiotica?

Ine Verdam (34) heeft diabetes type 1. Sinds twee weken moet zij vaker plassen, zij weet niet zeker of zij ook meer moet plassen. Zij voelt zich goed, maar heeft wel iets meer dorst. De huisarts heeft haar urine laten nakijken: er zitten bacteriën in, toch geeft de huisarts geen antibioticakuur.

Ine Verdam heeft tussen haar dertiende en zeventiende veel problemen gehad met de regulatie van de diabetes. Daarna is het beter gegaan. Zij gebruikt al een paar jaar naar tevredenheid een insulinepomp. Zij heeft veel minder hypo's dan een paar jaar geleden, ook door aanpassingen in de voeding. Haar laatste HbA1c waarde was twee maanden geleden 62 mM/M. Zij heeft milde microalbuminurie, maar geen andere complicaties van haar diabetes.

Vaker plassen, glucose in de urine
Er kunnen verschillende oorzaken zijn waarom iemand vaker plast. Normaliter zit er geen glucose in de urine. Bij hoge glucosewaarden is de nier echter niet in staat glucose ‘vast te houden'. Bij hoge glucosewaarden, boven 14 mmol/l, gaat u wel glucose uitplassen. Glucose trekt water aan, dus de glucose in de urine werkt als een plastablet, waardoor u meer gaat plassen. Dit heeft tot gevolg dat u dorst krijgt en meer gaat drinken. Mensen bij wie diabetes net is ontdekt, hebben vaak in de weken voorafgaand aan de diagnose klachten van veel drinken en veel plassen.

Vaker plassen, andere oorzaken
Maar vaker plassen kan ook een andere oorzaak hebben. Sommige mensen met diabetes moeten plastabletten gebruiken, bijvoorbeeld omdat zij hartfalen hebben. Het hart pompt niet meer zo goed. Andere medicijnen kunnen een droge mond veroorzaken waardoor iemand bewust of onbewust meer gaat drinken. Maar natuurlijk kan het ook aan de blaas liggen. Bij een blaasontsteking zal iemand vaker moeten plassen. Niet per se meer urine, maar wel vaker per dag. Dat komt omdat de blaas door de ontsteking geprikkeld is en daardoor eerder het signaal geeft dat er geplast moet worden. De blaas kan ook sneller geprikkeld zijn bij gebruik van veel koffie of cola, veel stress of problemen met de spieren van de bekkenbodem.

Bacteriën in de urine: bacteriurie
Als er bacteriën in de urine te vinden zijn, betekent dat lang niet altijd dat er een blaasontsteking is. Bacteriën in de urine zonder tekenen van blaasontsteking wordt bacteriurie genoemd. Vooral bij vrouwen kunnen vrij makkelijk bacteriën in de blaas komen, zij hebben maar een korte plasbuis. Bij het plassen wordt telkens een belangrijk deel van de bacteriën uitgeplast. Pas als deze bacteriën de kans krijgen zich voldoende te vermenigvuldigen, zal een blaasontsteking ontstaan. Door voldoende te drinken, verdunt u de urine waardoor u vaker gaat plassen en de hoeveelheid bacteriën in de urine beperkt houdt. Als u de blaas niet meer goed kan ledigen, door bijvoorbeeld een probleem met de zenuwen van de blaas of door een vergrote prostaat, is de kans op bacteriën in de urine groter. Ook nierstenen kunnen soms bijdragen aan het bacteriën in de urine.

Bacteriën door diabetes?
Mensen met diabetes hebben vaker bacteriën in de urine dan mensen zonder diabetes. De gedachte is dat de glucose in de urine hieraan bijdraagt. Gelukkig krijgt een groot deel van de mensen met bacteriën in de urine geen blaasontsteking.

Blaasontstekingen
Bij een deel van de mensen met bacteriën in de urine ontstaat een blaasontsteking (cystitis). Dit veroorzaakt klachten van vaker plassen, pijn bij het plassen of krampen in de onderbuik of bekkenregio. Als de ontsteking ernstiger is, kan iemand zich ook ziek voelen en koorts en een snelle hartslag krijgen. Als de infectie zich via de urinebuis ook verplaatst naar de nier, noemen we het een nierbekkenontsteking (pyelonefritis). Een blaasontsteking of nierbekkenontsteking wordt wel met antibiotica behandeld. Er is onderzocht of het preventief geven van antibiotica bij mensen met diabetes met bacteriurie, dus bacteriën in de urine zonder tekenen van ontsteking, zinvol is. Dat blijkt niet het geval te zijn.

Nieuwe medicijnen
Dit jaar komt in Nederland een nieuw medicijn voor de behandeling van diabetes op de markt. Dit middel, een zogeheten SGLT2-remmer werkt in de nier. Het zorgt ervoor dat iemand dagelijks wel glucose uitplast. Hierdoor verbetert de regulatie van diabetes, is de bloeddruk wat beter en verliest iemand ook een paar kilo gewicht. De verwachting is dat er meer middelen met deze werking op de markt zullen komen. Een probleem van deze middelen is dat een deel van de mensen vaker blaasontstekingen krijgt. Hoe groot dat probleem in de dagelijkse praktijk zal zijn, wordt nog beter uitgezocht.

Ine Verdam
Als de huisarts wat doorvraagt bij Ine Verdam geeft zij aan dat zij de laatste weken door stress op het werk regelmatig extra koekjes genomen heeft, ook 's avonds laat. Tegelijkertijd heeft zij weinig glucosemetingen gedaan, en de dosis insuline niet aangepast. De metingen die zij deed, lieten regelmatig waarden hoger dan 14 mmol/l zien.

Een maand later heeft zij de regulatie van de diabetes weer enorm verbeterd. Zij eet geen extra koekjes meer, wel gewoon af en toe een bij een kop thee, en heeft weer glucosedagcurves gemeten. Die zien er heel behoorlijk uit. Ook de stress is minder. Zij hoeft niet meer vaker te plassen.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


Er is onderzocht of het preventief geven van antibiotica bij mensen met diabetes met bacteriurie, dus bacteriŽn in de urine zonder tekenen van ontsteking, zinvol is. Dat blijkt niet het geval te zijn.


Dit jaar komt in Nederland een nieuw medicijn voor de behandeling van diabetes op de markt. Dit middel, een zogeheten SGLT2-remmer, werkt in de nieren.