logo bloedsuiker
    Uitgave 3 - 2013, jaargang 28
Ondanks veel gewichtsverlies toch nog insuline nodig
Mevrouw de Koning (46) heeft sinds acht jaar diabetes mellitus. Zij moest na twee jaar al insuline gebruiken. Zij had altijd fors overgewicht, maar is zwaarder geworden nadat zij stopte met roken. Zij had steeds meer insuline nodig, meer dan 300 eenheden per dag. Omdat zij ook nog hoge bloeddruk ontwikkelde, moet ze steeds meer medicijnen gaan gebruiken. Daarom besloot ze een jaar geleden een gastric bypass operatie (maagomleiding) te ondergaan met als doel flink af te vallen en haar diabetesbehandeling te vereenvoudigen. Zij had gelezen dat er best een grote kans was dat zij na de operatie geen insuline meer nodig zou hebben. Voor de operatie woog zij 125 kg, nu 88 kg. Haar bloeddruk is goed, ook zonder medicijnen. Toch moet zij nog viermaal daags insuline gebruiken. Zij had gehoopt hiervan af te komen. Waarom is dat niet gelukt?

Gewichtsverlies en de behandeling van diabetes

Overgewicht, insulineresistentie en type 2 diabetes
Als mensen veel overgewicht hebben is de gevoeligheid van het lichaam voor insuline minder goed. Dit wordt insulineresistentie genoemd. Bij insulineresistentie maakt het lichaam in principe extra insuline aan waardoor de glucosewaarden toch goed blijven. Als de alvleesklier niet meer voldoende insuline kan maken ontstaat type 2 diabetes.

Behandeling type 2 diabetes
Type 2 diabetes wordt eerst behandeld met een dieet en tabletten zoals metformine. Als dit onvoldoende werkt, worden meestal andere tabletten toegevoegd zoals glimepiride of gliclazide. Pas als dat niet slaagt, wordt insuline toegevoegd. Metformine verhoogt de gevoeligheid voor insuline, terwijl glimepiride en gliclazide ervoor zorgen dat de alvleesklier meer insuline kan maken.

Insulineresistentie
Overgewicht is de bekendste maar niet de enige oorzaak voor verminderde gevoeligheid voor insuline. Sommige mensen hebben zonder ernstig overgewicht een vervetting van de lever. Leververvetting veroorzaakt ook insulineresistentie. Maar ook erfelijke aanleg of verschillende medicijnen kunnen insulineresistentie in de hand werken. Een bekend voorbeeld is prednison.

Gewichtsverlies
Als iemand genoeg gewicht verliest, verbetert de gevoeligheid voor insuline. Bij mensen met type 2 diabetes verbetert de diabetesregulatie meestal als ze afvallen: de nuchtere glucosewaarden en de HbA1c-waarde worden lager. Hierdoor kan het mogelijk zijn het aantal diabetesmedicijnen te verminderen. Ook heeft gewichtsverlies een gunstig effect op de bloeddruk waardoor mensen meestal minder bloeddrukmedicijnen nodig hebben. Als iemand ongeveer 5% van zijn lichaamsgewicht verliest, bijvoorbeeld van 80 kg afvalt tot 76 kg, is dit effect al merkbaar. Bij meer gewichtsverlies zijn deze effecten op insulineresistentie en de behandeling van diabetes en bloeddruk groter. Als mensen na een gastric bypass operatie 25% van hun gewicht verliezen, is de kans dat zij geen insuline meer nodig hebben na de operatie groot, zeker als zij minder dan vijf jaar insuline gebruiken.

Mevrouw de Koning en haar insuline
Mevrouw de Koning is 37 kg afgevallen na de operatie (bijna 30% van haar gewicht van 125 kg). Zij gebruikte pas twee jaar insuline. Het is goed te begrijpen dat zij hoopte geen insuline meer te hoeven gebruiken. Door het afvallen is haar conditie enorm verbeterd en haar bloeddruk is goed, ook zonder medicatie. Met haar gewichtsverlies is de insulineresistentie bij haar ook enorm verbeterd, maar toch heeft zij nog insuline nodig. Blijkbaar maakt haar alvleesklier onvoldoende insuline aan.

Hypothyreoïdie en vitiligo
Nu is het zo dat mevrouw de Koning ook hypothyreoïdie heeft, een te trage werking van haar schildklier, en vitiligo, een aandoening van de huid waarbij lichte plekken ontstaan.
Hypothyreoïdie, vitiligo en type 1 diabetes zijn alle drie auto-immuunziekten. Bij deze ziekten ontstaat een probleem omdat het immuunsysteem een ontstekingsreactie in een orgaan in het eigen lichaam veroorzaakt. Bij type 1 diabetes is dat in de alvleesklier waar insuline producerende cellen kapot gaan. Het lichaam maakt dan uiteindelijk geen insuline meer.

Type 1 of type 2?
Mevrouw de Koning en haar arts gingen er voor de operatie vanuit dat zij type 2 diabetes had. Inmiddels blijkt dat zij toch type 1 diabetes heeft, die op volwassen leeftijd is ontstaan. Het is een hele teleurstelling geweest voor mevrouw de Koning toen zij merkte dat het staken van insuline niet lukte. Toch is zij blij zoveel gewicht verloren te hebben. Haar bloeddruk is gezakt en haar diabetesregulatie gaat veel beter!
facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


AL bloedsuiker maagomleidingDEF
Infographic Anne Luchies

Voeding gaat via de mond en de slokdarm naar de maag. Van daaruit komt het terecht in de dunne en dikke darm om dan via de anus het lichaam te verlaten. Na operaties voor overgewicht kan nog maar een klein deel van de maag gebruikt worden. Hierdoor kunnen mensen minder grote hoeveelheden eten. Afhankelijk van de operatie waarvoor iemand kiest, wordt ook nog een deel van de darm omgeleid.