logo bloedsuiker
    Uitgave 10 - 2012, jaargang 27
Slechte glucosewaarden door bloedend tandvlees?
Mevrouw de Goede (53) heeft al 34 jaar diabetes type 1. Zij heeft een milde retinopathie en milde neuropathie. Geen andere complicaties van haar diabetes. Veertien jaar geleden is zij geopereerd aan haar blinde darm. Eerder was haar bloeddruk te hoog. Hiervoor gebruikt zij metoprolol (bètablokker) en hydrochloorthiazide (plastablet). Voor haar diabetes spuit ze driemaal daags kortwerkende insuline en tweemaal daags langwerkende insuline. Haar diabetes is niet optimaal gereguleerd. Haar laatste HbA1c-waarde was 63 mM/M.

Mevrouw de Goede werkt met veel plezier op de afdeling klantenservice van een groot bedrijf. Ze heeft een druk jaar achter de rug, mede omdat haar moeder kampt met gezondheidsproblemen en vaak naar het ziekenhuis moest. Mevrouw de Goede rookt nog vier sigaretten per dag.

De mondhygiënist heeft vorig jaar gingivitis (tandvleesontsteking) bij haar geconstateerd. Bij controle is deze niet echt verbeterd. De mondhygiënist reinigt de tanden van mevrouw de Goede en verwijdert tandplak en tandsteen. Daarnaast krijgt ze advies over hoe ze haar mond goed kan onderhouden.

HET ANTWOORD
Wat is gingivitis, en wat moet iemand met diabetes aan mondverzorging doen om complicaties te voorkomen?
D
iabetes kan op verschillende manieren problemen in de mond veroorzaken. Hieraan dragen verschillende factoren bij. Vooral verhoogde glucosewaarden, een droge mond, minder goed functioneren van de kleine bloedvaatjes en een verhoogde gevoeligheid voor infecties spelen hierbij een rol. De meest voorkomende complicaties van diabetes in de mond zijn:

  • cariës (gaatjes in de tanden)
  • gingivitis (ontsteking van het tandvlees)
  • parodontitis (ontsteking van het weefsel rondom de tandwortel)
  • candida (schimmelinfectie van het slijmvlies).

Cariës
Ook zonder diabetes komt cariës veel voor. De kans op gaatjes is echter vooral hoger bij jonge mensen met type 1 diabetes. Zorgvuldige reiniging van het gebit, tandenpoetsen, en het vermijden van voedsel en drinken die bijdragen aan het ontstaan van gaatjes, zijn de belangrijkste maatregelen om gaatjes te voorkomen.

Gingivitis
Gingivitis is een ontsteking van het tandvlees rondom de tandwortel. Deze ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën in tandplak. Dit komt vaker voor bij diabetes. Waarschijnlijk spelen een droge mond en hogere glucosewaarden hierbij een rol. Het is dus van belang om te zorgen voor een goede diabetesregulatie. Ook een goede verzorging van de mond is belangrijk. Uw mondhygiënist of tandarts kan u daarbij advies geven. Ook kan hij of zij tandplak en tandsteen verwijderen en dit is belangrijk. Naast diabetes zijn roken en zwangerschap risicofactoren voor gingivitis.

Parodontitis
Bij parodontitis zijn naast het tandvlees ook de tandwortels ontstoken. Dit komt vaker voor bij diabetes, en kan ook leiden tot een minder goede regulatie van de diabetes. Parodontitis kan niet alleen pijn en tekenen van ontsteking veroorzaken, het is ook een belangrijke oorzaak voor loszittende tanden en verlies van tanden. De behandeling van parodontitis bestaat uit het zorgvuldig laten reinigen van de ontsteking rondom de tandwortel door een tandarts of mondhygiënist. Soms zijn daar operaties voor nodig, waarbij het tandvlees ter plaatse tijdelijk wordt losgemaakt om de tandwortel goed te reinigen. Dat doet een gespecialiseerde tandarts, een parodontoloog. Bij sommige patiënten worden antibiotica toegevoegd aan de behandeling. Behandeling van parodontitis leidt bij personen met diabetes meestal tot een wat betere HbA1c-waarde.

Om gingivitis en parodontitis te voorkomen is regelmatig flossen en gebruik van tandenstokers aan te bevelen. Hiermee wordt telkens de tandplak, een laag bacteriën, van de basis van de tand verwijderd.

Candida
Diabetes kan ook bijdragen aan het ontstaan van een schimmelinfectie van het slijmvlies in de mond. Door een droge mond en hoge bloedglucosewaarden is de afweer van het mondslijmvlies tegen infecties minder goed. Hierdoor krijgt candida makkelijker dan normaal de kans om uit te groeien en een infectie te veroorzaken. Er bestaan effectieve medicijnen tegen candida in de mond. Meestal wordt een drank gebruikt (miconazol of nystatine).

Pijn, brandend gevoel, smaakverandering
Sommige mensen met diabetes krijgen een pijnlijk of branderig gevoel in de mond. Dit wordt vermoedelijk veroorzaakt door neuropathie, schade aan kleine zenuwen. Op zich is het redelijk zeldzaam, maar voor degene die het treft vaak erg vervelend. Smaakverandering bij mensen met diabetes is minder zeldzaam en wordt nogal eens door medicijnen veroorzaakt. Onder andere kan metformine daaraan bijdragen.

Het advies voor mevrouw de Goede
Bij mevrouw de Goede zijn dus de diabetes en het roken belangrijke factoren. Ook kunnen de hydrochloorthiazide en metoprolol bijdragen aan de droge mond, maar die kans is minder groot.

Naast stoppen met roken, krijgt mevrouw de Goede de volgende adviezen:

  • Laat tanden en tandvlees regelmatig controleren en reinigen. Vraag uw tandarts of mondhygiënist om advies en instructies
  • Poets twee maal per dag grondig om de tandplak die zich voortdurend vormt te verwijderen
  • Poets minimaal twee minuten per keer met de juiste poetstechniek
  • Gebruik tandpasta met fluoride
  • Reinig dagelijks tussen tanden en kiezen met floss, tandenstokers of interden­taal borsteltjes
  • Eet of drink maximaal zeven keer per dag

Lees meer:
Over diabetes en de mond

Is er verschil tussen diabetes type 1 en diabetes type 2 bij het verloop van parodontitis? 
 

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


medisch adulte parodontitis21
Eén van de eerste symptomen van parodontitis is bloedend tandvlees. Risicofactoren voor het krijgen van parodontitis zijn onder meer: overgewicht, roken, weinig beweging, slechte mondhygiëne en diabetes. Ook leeftijd speelt een rol. Oudere mensen hebben vaker parodontitis


medisch gezonde gingiva11
Gezond tandvlees is roze en ligt strak om de tanden. In Engeland hebben ze de bloedvaten van mensen met parodontitis vergeleken voor en na een parodontitisbehandeling. Het bleek dat de vaatfunctie na de behandeling was verbeterd