logo bloedsuiker
    Uitgave 8 - 2012, jaargang 27
Heb ik macula oedeem?
Ik zie mevrouw  (55) op het spreekuur. Haar zicht is de laatste tijd achteruit gegaan. Een tijdje terug heeft ze iets gelezen over een vrouw die macula oedeem had als gevolg van haar diabetes. Zou zij dat ook kunnen hebben, vraagt ze? Mevrouw Pieters heeft sinds tien jaar diabetes type 2. Hiervoor gebruikt ze viermaal daags insuline en eenmaal daags metformine. Haar instelling is redelijk met een HbA1c van 53 mmol/mol.

De macula is het middelste deel van het netvlies, de retina. Met de macula kunt u scherp zien. Dat komt niet alleen door de ligging midden achter in het oog, maar ook omdat daar de grootste concentratie cellen voor het waarnemen van licht aanwezig is. De macula wordt ook de gele vlek genoemd.

Vochtophoping
Bij macula oedeem is er sprake van vochtophoping in de macula doordat de kleine bloedvaten vocht lekken. Dit kan bij diabetes ontstaan als gevolg van schade aan de kleine bloedvaten van het oog veroorzaakt door de hoge glucosewaarden. Macula oedeem kan ook ontstaan na een oogoperatie, bij ontstekingen van de oogbol of bij andere vaatproblemen van het oog. Als bij iemand met diabetes macula oedeem wordt geconstateerd, zal dit vaak veroorzaakt zijn door diabetes. Er is dan altijd een zekere mate van diabetische retinopathie aanwezig, tekenen van vaatschade in het netvlies. Het lekken van vocht ontstaat vaker bij verder gevorderde schade aan de bloedvaten, maar kan ook bij mildere vormen van retinopathie optreden. Een oogarts kan macula oedeem in beeld brengen met verschillende technieken. Twee veel gebruikte technieken zijn: optische coherentie tomografie (OCT) en fluorescentieangiografie.

Macula oedeem of macula degeneratie?
Macula oedeem wordt vaak verward met macula degeneratie. Macula degeneratie is de term die gebruikt wordt om de veroudering van of schade aan de macula aan te duiden. Dit komt ook veel voor zonder diabetes. Bevolkingsonderzoek laat zien dat bijna 1% van de mensen van 65 tot 74 jaar, en 4.6% van de mensen van 75 tot 84 jaar macula degeneratie heeft. De belangrijkste risicofactoren zijn: hogere leeftijd, roken, de aanwezigheid van hart- en vaatziekten en erfelijke aanleg. Iemand zonder duidelijke tekenen van diabetische retinopathie kan dus macula degeneratie hebben. Er bestaan twee vormen van macula degeneratie, de ´droge´ en de ´natte´ vorm. Bij de natte vorm is er sprake van vorming van nieuwe bloedvaten en kan er ook macula oedeem ontstaan.

De behandeling
De behandeling van macula oedeem bij diabetes wordt door de oogarts verricht. Om nieuwe schade aan de bloedvaatjes in de toekomst te voorkomen, is het belangrijk om de bloedglucosewaarden zo goed mogelijk te blijven reguleren. De oogarts beslist vervolgens of een laserbehandeling nodig is. Soms is naast laseren ook behandeling met medicijnen nodig. Bij ernstig macula oedeem wordt gebruikgemaakt van remmers van de groeifactor VEGF. Deze worden in de oogbol ingebracht. Voorbeelden hiervan zijn ranibizumab en bevacizumab. Het is op dit moment onduidelijk of ranibizumab tot betere resultaten leidt dan het minder dure bevacizumab. Zie ook ‘Wat is beter? Ranibizumab of bevacizumab' in deze nieuwsbrief.

Mevrouw Pieters
Om terug te komen op mevrouw Pieters. Gezien haar diabetes kan de achteruitgang van haar ogen het gevolg zijn van macula oedeem. Ze is nog wat jong voor macula degeneratie. Ik besluit haar door te verwijzen naar een oogarts.
facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl


doorsnee netvlies
Doorsnee van een netvlies (retina) zonder afwijkingen. De inkeping is de macula (gele vlek)


doorsnee macula oedeem
Macula oedeem is met behulp van oogonderzoek (o.a. OCT en fluorescentieangiografie) aan te tonen