logo bloedsuiker
    Uitgave 7 - 2012, jaargang 27
Last van een droge mond
De heer Derksen (48) heeft al 42 jaar diabetes type 1 waarvoor hij driemaal daags kortwerkende insuline en eenmaal daags langwerkende insuline toedient. Daarnaast slikt hij een tablet voor de bloeddruk, een plastablet en soms paracetamol voor hoofdpijn. Hij werkt bij een uitgever van tijdschriften en heeft, afgezien van een milde retinopathie, weinig complicaties van zijn diabetes. Hij heeft geen tekenen van neuropathie, het gevoel aan de voeten is nog prima. Wel heeft hij drie jaar geleden een infectie aan zijn voet gehad. De dagcurves van de heer Derksen zijn heel behoorlijk en ook het HbA1c is goed (55 mM/M). Sinds een paar jaar heeft hij regelmatig last van een droge mond. Ligt dat aan de diabetes?

HET ANTWOORD
Als iemand met diabetes een klacht heeft, wordt snel gedacht dat deze door de diabetes wordt veroorzaakt. Dat kan natuurlijk, maar het is ook goed om na te gaan of er andere verklaringen zijn.

Vele oorzaken
Een droge mond is het gevolg van te weinig speekselproductie. Speeksel wordt geproduceerd door speekselklieren en gaat door afvoerbuizen naar de mond. Het wordt officieel xerostomie, of het drogemondsyndroom, genoemd. Weinig speekselproductie kent vele oorzaken.

Door de diabetes?
Om te beginnen de oorzaken die samen kunnen hangen met diabetes. Iemand met hoge glucosewaarden in het bloed gaat meer plassen. Hierdoor kan de persoon licht uitgedroogd raken en dan is een droge mond een normaal fenomeen. Vaak wordt diabetes ontdekt bij mensen na een periode van steeds meer drinken en plassen. Maar ook mensen die al jaren diabetes hebben, kunnen hier last van hebben als ze slecht zijn gereguleerd. Dit lijkt bij de heer Derksen niet het geval.

Door geneesmiddelen?
Daarnaast kunnen verschillende geneesmiddelen een droge mond veroorzaken. Bij sommige medicijnen is dat niet heel zeldzaam, zoals bij plastabletten, middelen voor Parkinson en tabletten tegen misselijkheid. Maar ook antidepressiva, anti-epileptica, bloeddrukmedicijnen en middelen voor de behandeling van kanker, veroorzaken soms een droge mond. De heer Derksen gebruikt perindopril voor zijn bloeddruk. Daar is drie jaar geleden hydrochloorthiazide, een plastablet, aan toegevoegd. Dit zou de verklaring kunnen zijn voor zijn klacht.

Middelen tegen neuropatische pijnen
Mensen met diabetes krijgen soms middelen voorgeschreven voor neuropatische pijnen. Deze kunnen als bijwerking eveneens een droge mond veroorzaken.

Auto-immuunziekte en andere oorzaken
Naast een slecht gereguleerde diabetes of bijwerkingen van medicijnen, zijn er nog andere oorzaken voor een droge mond en weinig speekselvloed. Zo kunnen de speekselklieren minder goed werken doordat de afvloed wordt belemmerd door een speekselsteen. Ook auto-immuunaandoeningen kunnen de speekselklieren aantasten. De bekendste daarvan is het syndroom van Sjögren waarbij er zowel klachten van een droge mond als te weinig traanvochtproductie bestaan. Ook bestraling of een operatie kunnen speekselklieren aantasten. Ten slotte kunnen angsten en stress de speekselproductie beïnvloeden.

Behandeling
Het is belangrijk om de oorzaak van een droge mond te zoeken voor met een mogelijke behandeling te starten. Hoge bloedglucosewaarden kunnen beter gereguleerd worden en medicijnen die een droge mond veroorzaken, kunnen vaak vervangen worden. Mocht dat niet afdoende zijn, dan kan kauwgom helpen om de speekselproductie te stimuleren. Ook zuurtjes kunnen effectief zijn, maar dan moeten die wel suikervrij zijn. Ook het medicijn pilocarpine wordt ingezet om de speekselproductie te stimuleren, maar is helaas lang niet altijd effectief genoeg.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Eelco Meesters en Victor Gerdes, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl