logo bloedsuiker
    Uitgave 5 - 2012, jaargang 27
“De penis is de antenne van het hart”
Seksuele problemen, zoals erectiestoornissen, komen bij mensen met diabetes vaker voor dan bij personen die geen diabetes hebben. Hoe komt dat en wat is er aan te doen? We praten erover met uroloog en seksuoloog Cobi Reisman van het Ziekenhuis Amstelland in Amstelveen.

Het is tegenwoordig gebruikelijk dat de huisarts of diabetesverpleegkundige bij volwassenen met diabetes ook vraagt naar eventuele seksuele problemen. Reisman: "Dat is standaard geworden. Dat is ook beter, want vooral mannen durven er vaak niet zelf over te beginnen en hopen maar dat de huisarts het aankaart. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van de mannen met diabetes last heeft van erectiestoornissen. Dat is ongeveer vier keer zoveel dan gemiddeld. Daarnaast zijn er soms andere problemen, zoals het uitblijven van de zaadlozing. Vrouwen met diabetes hebben vaker pijn bij het vrijen of weinig behoefte aan seks."

Aantasting bloedvaten en zenuwen
Door een combinatie van factoren komen deze seksuele problemen bij diabetes meer voor. Reisman: "Mensen met diabetes lopen meer risico op beschadigingen aan de vaatwanden. Dat begint bij de kleine bloedvaatjes, later worden ook de grotere vaten aangetast. Als de kleine vaatjes zijn aangetast, krijg je niet meer zo snel een goede erectie. Dat is een geleidelijk proces. In de loop van de tijd zal de penis minder makkelijk stijf worden. Daarnaast hebben mensen met diabetes soms last van neuropathie. De zenuwen werken dan niet meer goed en dat staat ook een erectie in de weg." Bij vrouwen met diabetes gebeurt in feite hetzelfde maar de verschijnselen zijn anders. "Door de aantasting van de vaten stroomt het bloed niet meer zo makkelijk naar de vagina en de clitoris. Het gevoel van opwinding is dan minder en de vagina wordt niet of minder vochtig. Daardoor kunnen vrouwen minder zin in seks krijgen en kan vrijen pijnlijk zijn. Ook hebben vrouwen met diabetes vaker schimmelinfecties."

Complicaties en seksuele problemen
Hoe beter de diabetes wordt behandeld, hoe kleiner de kans op aantasting van de bloedvaten en zenuwen. "Als de diabetes op tijd wordt ontdekt en de persoon goed is gereguleerd, doen zich meestal geen problemen voor. De ogen, nieren, zenuwen, hart en bloedvaten functioneren nog prima en op seksueel gebied zijn er vaak geen klachten. Zijn de vaten echter al behoorlijk aangetast en werkt het hart ook niet meer zo goed, dan worden ook andere functies slechter. Ik zeg altijd: de penis is de antenne van het hart. Helaas wordt diabetes nogal eens laat gediagnosticeerd. Zeker vijftig procent van de mensen met diabetes type 2 had bij de diagnose al last van één of meerdere complicaties. Daardoor voelt de persoon zich ook niet goed, is snel vermoeid en misschien ook minder vrolijk. Dat heeft natuurlijk ook invloed op het seksleven. Je hoofd staat er gewoon niet naar."

Testosteron
"Een gezonde levensstijl is belangrijk. Hierdoor voel je je energieker en dat is ook goed voor je seksleven. Door meer te bewegen stijgt je testosteron en daardoor neemt de behoefte aan seks toe. Dit geldt niet alleen voor mensen met diabetes, maar voor iedereen. Erectiestoornissen zijn vaak een indicatie voor hoge bloeddruk, te hoog cholesterol en hart- en vaatziekten. Helaas hebben nu juist mensen met diabetes vaak last van deze kwalen. De medicijnen tegen deze aandoeningen, kunnen ook weer een negatief effect hebben op de seksuele prestaties. Zo weten we dat bètablokkers tegen hoge bloeddruk erecties kunnen tegenwerken. Belangrijk is daarom het totale plaatje in ogenschouw te nemen: hoe is de lichamelijke toestand, zijn er eventuele psychische problemen en welke medicijnen gebruikt de persoon?"

Hulpmiddelen
Belangrijk is ook hoe het probleem wordt ervaren. Reisman: "Ik merk in mijn praktijk dat jongere mannen het vaker als een probleem zien als ze geen of moeilijk een erectie kunnen krijgen dan oudere mannen. Dat blijkt ook uit onderzoek. In de leeftijdsgroep van 40 tot 50 jaar vindt 64% het een probleem. Bij de groep van 70 tot 79 vindt 27% het een probleem. Er zijn tegenwoordig veel hulpmiddelen om erectiestoornisssen of andere problemen bij het vrijen te verhelpen. Medicijnen, zoals Viagra®, Levitra® of Cialis®, zijn over het algemeen erg effectief en veel mannen geven hier de voorkeur aan omdat het gemakkelijk is in gebruik. De middelen kunnen echter ook bijwerkingen hebben. Daarnaast zijn er hulpmiddelen die je toepast op de penis. Bijvoorbeeld de vacuümpomp. Ook effectief, maar het vraagt wel de nodige handigheid. Een andere mogelijkheid is injectietherapie of het operatief inbrengen van een penisprothese."

Vrouwen zijn anders
Bij vrouwen ligt het anders. "Pijn bij het vrijen is vaak niet alleen een gevolg van de diabetes. Dit geldt ook voor het geen zin hebben in seks. In deze gevallen helpen pillen zoals Viagra® overigens niet. Bij vaginale droogheid kan een glijmiddel gebruikt worden. Dit kan helpen." Bij vrouwen is het belangrijk om naast de diabetes ook andere mogelijke oorzaken te onderzoeken. Vrouwen functioneren seksueel anders dan mannen. De behoefte aan seks staat minder op zichzelf en is vaak gerelateerd aan het contact dat ze heeft met haar partner. Een leuke avond met haar partner, kan haar zin in seks bijvoorbeeld op een positieve manier beïnvloeden. Het is dus zinvol om te investeren in de relatie en te zorgen voor een goed voorspel.

Goede communicatie is het begin
Welke oplossing het beste is, hangt af van de aard van het probleem, de gezondheid, het medicijngebruik en natuurlijk van wat de persoon en de partner zelf het liefste willen. "Praat erover met je huisarts of diabetesverpleegkundige en doe dit samen met je partner. Het begint met een goede communicatie. Ga niet in je eentje experimenteren. Wees er open over. Want wat zal je vrouw denken als ze plotseling een doosje met erectietabletten vindt in je nachtkastje? En verwacht ook geen wonderen. Er is veel aan te doen, maar accepteer dat je seksuele prestaties op je zestigste niet meer hetzelfde zijn als op je twintigste. Dat geldt voor iedereen. Met of zonder diabetes."
facebook google plus



medisch cobi reisman, inhoud
Volgens Cobi Reisman rust er nog altijd een taboe op seksualiteit, maar is het de laatste tijd wel beter bespreekbaar. “Gelukkig maar, want de oplossing begint met een goede communicatie”