logo bloedsuiker
    Uitgave 4 - 2012, jaargang 27
Waarom zijn mijn nuchtere glucosewaarden te hoog?

Mevrouw Gerards (63) heeft sinds negen jaar diabetes type 2. Na twee jaren zoeken naar de juiste aanpak is haar diabetesregulatie nu redelijk goed. Afgezien van milde schade aan haar netvlies (retinopathie) heeft zij geen diabetescomplicaties. De laatste tijd is haar nuchtere glucosewaarde vaak te hoog. Vandaag vraagt ze haar huisarts hoe dat kan en wat ze hieraan kan doen.
Naast tweemaal daags metformine, heeft mevrouw Gerards voor haar diabetesbehandeling een intensief insulineschema. Ze spuit drie keer per dag ultrakort werkende insuline en eenmaal daags langwerkende insuline. Voor het verlagen van haar cholesterolgehalte gebruikt ze simvastatine.

HET ANTWOORD

De huisarts van mevrouw Gerards legt uit dat hoge nuchtere glucosewaarden meerdere oorzaken kunnen hebben: hormonen in de ochtend in combinatie met insulineongevoeligheid, onvoldoende langwerkende insuline of nachtelijke hypo's.

Hormonen in de ochtend

's Ochtends neemt de concentratie van een aantal hormonen toe, zoals cortisol en groeihormoon. Deze hormonen dragen bij aan een verminderde gevoeligheid voor insuline. Bij mensen met diabetes die ongevoelig zijn voor insuline kunnen daardoor de glucosewaarden oplopen in de ochtend. Omdat niet iedereen even ongevoelig is voor insuline, kan het bloedglucoseverhogende effect van deze hormonen per persoon verschillen.

Onvoldoende langwerkende insuline
Bij een te hoge nuchtere glucosewaarde is het ook belangrijk te kijken naar de glucosewaarden gedurende het hele etmaal. De voeding en medicijnen moeten eveneens onder de loep genomen worden. Hebben mensen die insuline gebruiken niet alleen ‘s ochtends hoge waarden, maar ook voor de lunch en het avondeten, dan is de hoeveelheid langwerkende insuline vermoedelijk onvoldoende.

Nachtelijke hypo's
Blijkt de waarde alleen nuchter te hoog, dan moet rekening worden gehouden met een nachtelijke hypoglycaemie. De stressreactie van het lichaam op de hypoglycaemie zorgt vaak voor hoge waarden in de ochtend. In dit geval is het verhogen van de hoeveelheid langwerkende insuline ‘s avonds riskant. Daarom krijgen mensen soms het advies ook 's nachts hun glucose te meten. Sommige mensen nemen uit angst voor nachtelijke hypoglycaemieën extra koolhydraten vlak voor het slapen. Een enkele keer is deze hoeveelheid teveel en veroorzaakt in de nacht en de volgende ochtend hogere waarden.

Alleen tabletten
Mevrouw Gerards gebruikt insuline en tabletten voor haar diabetes. Voor mensen die alleen tabletten gebruiken en ook hoge glucosewaarden hebben in de ochtend, is het nuttig om te kijken naar de keuze van tabletten en het tijdstip van inname. Sommige tabletten werken maar kort en als deze bij het ontbijt worden genomen, kan het zijn dat ze onvoldoende doorwerken tot de volgende ochtend.

Diabetesdagboekje
Mevrouw Gerards krijgt van haar huisarts het advies de komende weken een diabetesdagboekje bij te houden. Hierin noteert ze wanneer ze welke glucosewaarden heeft gemeten. Om te kunnen achterhalen waardoor afwijkende waarden worden veroorzaakt, gaat ze ook bijhouden wat ze eet, hoeveel ze beweegt, hoe ze slaapt en hoe ze zich voelt (stress, ontspannen, ziek etc.). Ze maakt een afspraak met haar huisarts voor over een maand zodat ze samen kunnen kijken waardoor haar hoge nuchtere glucosewaarden worden veroorzaakt en hoe ze de insuline en voeding etc. kan aanpassen om dit in de toekomst te voorkomen.

facebook google plus



victor en eelco
Wilt u een casus voorleggen aan Victor Gerdes en Eelco Meesters, internisten en hoofdredacteuren van Bloedsuiker? Mail deze naar: redactie@bloedsuiker.nl