logo bloedsuiker
    Uitgave 7 - 2011, jaargang 26
Voeding: heilzaam of niet?
Koffie, cranberries, walnoten, drop en kaneel. Voedingsmiddelen waaraan soms de meest heilzame eigenschappen worden toegedicht.  Wat is waar?

Koffie
Mensen houden van koffie, als kick in de ochtend of als gezellig moment met vrienden en familie. Maar koffie heeft ook een slecht imago: het zou verslavend zijn, de bloeddruk verhogen en het zou een uitdrogend effect hebben. Dat slechte imago is onterecht, zo blijkt uit uitgebreid wetenschappelijk onderzoek. Koffie zorgt niet voor het ontstaan van een verhoogde bloeddruk. Het heeft dan ook geen zin om te stoppen met koffie als uw bloeddruk aan de hoge kant is. Verslavend is koffie al evenmin, al kan het abrupt stoppen met koffie wel zorgen voor wat hoofdpijn. Ook zorgt koffie niet voor uitdroging. Ja, het is zo dat u na een kop koffie sneller naar het toilet gaat, maar koffie zorgt alleen dat u sneller moet plassen, niet dat u méér moet plassen. Het Voedingscentrum rekent koffie dan ook gewoon mee bij de aanbevolen 1,5 tot 2 liter vocht per dag. Sterker nog: koffie zonder melk en suiker wordt door het Voedingscentrum gerekend tot de voorkeursproducten. En dan nog een onvermoede heilzame kant van koffie: uit onderzoek blijkt dat het drinken van 4-7 kopjes koffie per dag bescherming kan bieden tegen het ontstaan van diabetes type 2. Hoe dat kan, daar zijn de wetenschappers nog niet over uit. Mogelijk verhoogt koffie de gevoeligheid voor insuline.
Conclusie: heilzaam? Ja. Gevaarlijk? Nee.
bron: koffieengezondheid.nl, Voedingscentrum.nl

Drop
Typisch Hollands snoepgoed: drop. Die lekkere onvervalste dropsmaak danken de gitzwarte snoepjes aan het extract van de zoethoutwortel. Het is inderdaad heerlijk, maar er kleeft ook een gevaar aan. In zoethout zit namelijk glycyrrhizine. Door het eten van glycyrrhizine houdt het lichaam vocht vast en dat zorgt ervoor dat de bloeddruk stijgt. Ook in zoethoutthee zit dit gevaarlijke stofje! Eet daarom niet meer dan 100 gram drop per dag en drink niet meer dan een halve liter zoethoutthee per dag. Let op: in veel kruidentheemixen (zoals de bekende sterrenmix) zit ook zoethoutwortel verwerkt.
Conclusie: heilzaam? Nee. Gevaarlijk? Ja.

Zoethout
Zoethout komt van een struik die groeit in het Middellandse Zeegebied, Turkije, Rusland en China. De wortels hebben een zoete dropsmaak. Je kunt zo op zo’n stengel kauwen (het stukje zoethout waar u als kind de hele week mee deed), maar meestal worden de wortels vermalen tot een extract ontstaat. Dit extract wordt gebruikt in tal van producten:
  • Drop
  • Hoestdranken en pastilles
  • Belgisch bier
  • Kruidenthee
  • Pastis en ouzo
  • Kauwgom
  • Tabak

Cranberries

Deze prachtige rode bessen zijn heerlijk als compote bij wildgerechten, in gebak of als friszuur sap. Er wordt beweerd dat wie een (dreigende) blaasontsteking heeft, veel cranberrysap moet drinken. Toch is de heilzame werking van cranberries niet wetenschappelijk onderbouwd. Het Voedingscentrum formuleert het voorzichtig: ‘Er zijn aanwijzingen dat gebruikers van cranberries een lager risico hebben op urineweginfecties.’ Het gaat dan met name om mensen die cranberrysap drinken. Overigens is veel drinken wel goed om de doorstroming van de blaas te stimuleren.
Conclusie: heilzaam? Mogelijk. Gevaarlijk? Nee.
bronnen: foodinfo.net en Voedingscentrum.nl

Kaneel
Deze geurige specerij had lange tijd een gunstig imago bij mensen met diabetes. Door het gebruiken van kaneel zou het bloedsuiker beter te reguleren  zijn. Maar wetenschappers hebben grote twijfels bij het nut van kaneel bij diabetes. De resultaten uit onderzoek spreken elkaar nogal tegen, of worden alleen bij zeer hoge hoeveelheden (1 tot 5 gram) kaneel behaald. Volgens het Diabetesfonds moet er eerst meer onderzoek komen voordat het slikken van kaneel kan worden geadviseerd. Áls dat al ooit zou gebeuren, want in grote hoeveelheden is kaneel waarschijnlijk schadelijk voor de gezondheid. Dat komt door de stof coumarine in kaneel, die giftig en mogelijk kankerverwekkend is. Maar ook dat is nog niet afdoende bewezen. Voorlopig luidt het advies: wees niet al te scheutig met kaneelhoudende producten, zoals kaneelthee, kaneelstokjes, pepernoten en ontbijtkoek.
Conclusie: heilzaam? Nee. Gevaarlijk: mogelijk.
bronnen: diabetesfonds en voedingscentrum

Walnoten
Ze hebben een prachtige vorm, die doet denken aan de menselijke hersenen. En opmerkelijk genoeg zijn ze dan ook zeer rijk aan dé bouwstoffen van het menselijk brein: omega-3 vetzuren. In walnoten zit zeer veel alfalinoleenzuur (afgekort als ALA). Dit vetzuur is essentieel, wat betekent dat je het moet eten omdat het lichaam het niet zelf kan maken. De Gezondheidsraad beveelt aan om dagelijks 2-3 gram ALA te gebruiken om het risico op hart- en vaatziekten te beperken. Een handje noten (25 gram, ongeveer 4 stuks) levert al die aanbevolen hoeveelheid. Er zijn ook onderzoeken die laten zien dat het eten van noten sowieso gunstig is voor mensen met diabetes. Al met al lijkt er geen reden om niet regelmatig een handje noten te snoepen, ondanks dat noten veel calorieën leveren! Een heel recente studie laat namelijk zien dat het eten van noten, als onderdeel van een gezond eetpatroon, juist een gunstig effect heeft op het gewicht.
Conclusie: heilzaam? Ja. Gevaarlijk: nee.
bronnen: Pubmed, Voedingscentrum, gezondheidsraad en nieuws voor diëtisten

Omega 3 vetzuren: ook in vis
Walnoten zijn dus rijk aan alfalinoleenzuur, een omega-3 vetzuur. Maar er zijn ook andere omega-3 vetzuren die belangrijk zijn voor de gezondheid. Dat zijn de vetten die in (vette) vis voorkomen. Deze visvetten zijn gunstig voor het hartritme, waardoor ze de kans op een plotselinge hartstilstand verkleinen. Uit onderzoek blijkt telkens weer dat viseters minder kans hebben op hart- en vaatziekten en ook op een herseninfarct. Reden genoeg voor de Gezondheidsraad om dagelijks 450 mg visvetzuren aan te bevelen. Die aanbeveling komt overeen met twee keer vis per week, waarvan een keer vette vis.
Vette vis is onder andere: makreel, haring, zalm, paling, heilbot, sardines, forel.
Matig vette vis is onder andere: baars, schar, tong, tonijn, zeewolf, zeeduivel.
Magere vis is onder andere: kabeljauw, schelvis, wijting, koolvis.
 

Koekjes met plantaardig vet
Het klinkt heel natuurlijk en gezond: koekjes gebakken met plantaardig vet in plaats van roomboter. Maar pas op! Niet alle plantaardige vetten zijn goed. Als het gaat om plantaardige olie dat in de voedingsmiddelenindustrie is gehard, dan ontstaat het meest schadelijke vet dat men zich maar kan voorstellen. Dat vet bevat namelijk transvetzuren, met een dubbele schadelijke werking voor het lichaam. Ze verhogen niet alleen het slechte cholesterol in het bloed, maar ze verlagen ook nog eens het goede cholesterol in het bloed. Echt iets om te vermijden, deze transvetten. U vindt ze in gebak, koek, croissants en snacks. Op het etiket zijn ze te herkennen als ‘plantaardig vet, gedeeltelijk gehard’ of ‘gehydrogeneerd vet’.
Conclusie: heilzaam? Nee. Gevaarlijk? Ja.

Het gaat om het geheel
Bij voeding gaat het altijd om het geheel, om de som der delen. Hoe heilzaam ook, het is niet gezond om te leven op louter cranberrysap, koffie en walnoten. Het gaat allereerst om een gezonde basis van groenten, fruit, vis, volkoren producten en gezonde vetten. Als die basis goed is, kunnen deze heilzame producten een welkom extraatje zijn voor de gezondheid.

Gezond frituren
Meestal is de wetenschap niet zo eensgezind, maar over industriële transvetten is iedereen het eens: die zijn uiterst ongezond. Niet voor niets is de aanbeveling om hooguit 1% van alle calorieën in de voeding uit transvetten te halen, dat komt neer op 2 tot 3 gram per dag.
Transvetten kwamen tot voor een paar jaar terug nog veel voor in margarines en halvarines. Gelukkig bevatten deze producten inmiddels nauwelijks meer deze schadelijke vetten. Maar nog steeds (en eigenlijk is dat van de zotte!) komen deze vetten wel voor in hard frituurvet, bepaalde pakjes margarine en vetten voor de bakkerijsector. Er wordt in deze industrie wel hard gewerkt aan het verlagen van de hoeveelheid transvetten in de producten, maar bakkers klagen dat het erg lastig om bijvoorbeeld een ‘bros’ koekje te bakken met zachte plantaardige vetten. Vandaar dat in gebak en koek nog relatief veel transvetten zitten. In de snackbar worden de harde frituurvetten wél met succes teruggedrongen. Steeds meer patatbakkers stappen over op het frituren in vloeibare vetten. Zo’n snackbar is te herkennen aan het logo ‘verantwoord frituren’.

Product
 Vet totaal per 100 gram
Transvet per 100 gram
Croissant
 22,3 0,6
Koekjes (gemiddeld)
 19,5 2,4
Kroket 13,6 0,7
Frikandel
 19,4 0,6
Vruchtentaart (zanddeeg)
 12,4 0
Appeltaart (bereid zonder
roomboter)
 11,32,3
Monchou taart
 20,7 0,7
Slagroomtaart (biscuitdeeg)
 14,7 0,7

Bron: Nevotabel

 
facebook google plus



koffie
Uit onderzoek blijkt dat het drinken van 4-7 kopjes koffie per dag bescherming kan bieden tegen het ontstaan van diabetes type 2


zoethout
Drop wordt gemaakt van zoethout. Hierin zit een stofje dat ervoor zorgt dat de bloeddruk stijgt


cranberries
Er wordt beweerd dat cranberries een (dreigende) blaasontsteking kunnen voorkomen. Deze heilzame werking is niet wetenschappelijk onderbouwd


kaneel
Wetenschappers hebben grote twijfels bij het nut van kaneel bij diabetes


walnoten
Walnoten zijn rijk aan dé bouwstoffen van het menselijk brein: omega-3 vetzuren


koekjes
Sommige koekjes bevatten transvetten, vetten die het slechte cholesterol in het bloed verhogen en het goede cholesterol verlagen


Logo V Frituren20Kb
Steeds meer patatbakkers stappen over op het frituren in vloeibare vetten. Zo’n snackbar is te herkennen aan het logo ‘verantwoord frituren’