logo bloedsuiker
    Uitgave 4 - 2011, jaargang 26
Jelle heeft een diabeteshulphond
Jelle ten Hoope heeft diabetes type 1 en wordt altijd begeleid door Pelle, een diabeteshulphond die haar waarschuwt als ze sterk schommelende glucosewaarden heeft.

Pelle – een verwijzing naar wijlen weerman Jan Pelleboer – springt omhoog en likt aan Jelle’s hand of wang. Een teken dat Jelle (33) moet meten en koolhydraten moet innemen of insuline moet toedienen. Pelle is een Chinese naakthond, ook al heeft hij haren. Een kleine spring-in-’t-veld die nooit van Jelle’s zijde wijkt: de hulphond is 24 uur per dag bij Jelle. Vandaag zijn Jelle’s glucosewaarden iets te hoog. ‘Ook als ik te laag zit, waarschuwt Pelle mij. In plaats van te springen en te likken, maakt hij geluiden of graait met zijn poot in de lucht. Hij vergist zich bijna nooit en geeft het bijna altijd op tijd aan.’

Rust en regelmaat
Jelle kreeg op haar 25ste diabetes type 1. Ze deed een docentenopleiding biologie, maar was steeds vaker verstrooid, had veel dorst en op het laatst zelfs momenten dat ze haar bewustzijn verloor. Haar huisarts stuurde haar direct door naar het ziekenhuis waar diabetes werd geconstateerd. Ze werd ingesteld op insuline: driemaal kortwerkende en eenmaal langwerkende. Ze moest wennen aan een nieuwe levensstijl waarin rust, regelmaat, voeding en insuline toedienen centraal stonden. Ook mocht ze een jaar lang geen tentamens doen: ‘Stress moest tijdens mijn instelperiode uitgeband worden’, vertelt Jelle. ‘Pas na een maand of acht deed ik weer tentamens.’

Vrijbuiter
De lerares in spe leefde regelmatig, lette op goede voeding en wist ook wat diabetes inhield. ‘In mijn vriendenkring kende ik iemand met de aandoening. Ik schrok wel, maar dacht na de diagnose niet: o jee, nu wordt alles compleet anders. Pas later realiseerde ik me dat ik toch wel een stukje van mezelf was verloren. Ik was juist altijd een vrijbuiter geweest en nu was ik iemand van de strikte structuur. Ik sportte regelmatig en hield nauwgezet een logboek met dagcurves bij.’

Turbulent vaarwater
Een jaar lang ging het leven met diabetes redelijk goed. Toch kwam Jelle door haar diabetes in combinatie met studie en plotselinge woningnood in een steeds turbulenter vaarwater. Haar glucoseschommelingen werden erger. Na haar studie stond ze als lerares biologie met veel plezier voor de klas. Tot de schommelingen zo hevig werden dat Jelle soms wel één keer per les een hypo had. ‘Ik nam dan altijd even een hap van mijn brood en dronk een pakje sap. Mijn lichaam wende aan de schommelingen, mijn tolerantie werd groter. ‘s Avonds had ik vaak last van hypers. Mijn spieren waren verzuurd en bijzonder pijnlijk.’ Uiteindelijk hield Jelle het niet meer vol. Ze raakte in een burn-out en kwam in de ziektewet. ‘Er was geen peil op te trekken! Op een gegeven moment kreeg ik ook ‘s nachts hypo’s. Dat is iets verschrikkelijks. Zeker als je geen jus of sportdrank naast je bed hebt staan. Ik vond het leven echt niet leuk meer.’

Diabeteshulphond
Jelle zat veel thuis. Ze ondernam nauwelijks nog iets. Langzaam ontstond het idee om een hond aan te schaffen. In eerste instantie als metgezel, later, op aanraden van een vriendin, als diabeteshulphond. ‘Toen ik over dat fenomeen hoorde ben ik meteen op internet gaan zoeken. Zodoende kwam ik terecht bij stichting Paqo, waar onder andere diabeteshulphonden worden getraind.’ De honden van Stichting Paqo worden op specifieke vaardigheden geselecteerd, want lang niet alle honden zijn geschikt als hulphond. Naast de sociale taken die bij een hulphond horen, worden de honden getraind te letten op veranderingen in of aan de begeleider. Wetenschappelijk is nog niet aangetoond waarop diabeteshulphonden precies reageren. Maar het is belangrijk dat ze al in een vroeg stadium kunnen aangeven dat er een schommeling van de bloedglucose op komst is bij hun baasje. Zijn ze hiertoe in staat, dan krijgen ze de eretitel diabeteshulphond.

De baas?
Training van een diabeteshulphond vergt kennis en kunde. De intensieve puppytraining wordt later aangevuld met een interne training én een teamtraining met de begeleider. Want begeleider en hond moeten een goed team vormen en blijven. Omdat Jelle behalve diabetes ook een sterke stoffenallergie heeft, adviseerde de stichting haar een Chinese naakthond te laten opleiden. ‘Chinese naakthonden bestaan uit een haarloze en harige variant. De harige of Powder Puff komt nauwelijks in de rui. Meestal is de mens de baas over de hond, maar tussen mij en Pelle is de rolverdeling nét even anders. Als Pelle buiten op zijn kont gaat zitten, kan ik wel aan de riem blijven trekken, maar hij loopt pas weer als ik heb gemeten en koolhydraten heb ingenomen of insuline heb toegediend.’

Balans
De eerste dagen dat Pelle in Jelle’s leven was, deed ze rustig aan. ‘Dat is ook het advies van stichting Paqo. Ik deed geen uitgebreide boodschappen, maar ging eventjes met hem naar de supermarkt. Ook andere winkels waar ik regelmatig kom, bezocht ik met Pelle. Ik had dan een verwijzing van stichting Paqo bij me en een uitdraai van de hygiënewet, van toepassing op supermarkten en horecagelegenheden. Iedere nieuwe stap die ik met Pelle ondernam, evalueerde ik met de trainer. Er moest niet alleen een balans zijn in rust en actie voor mij, maar ook voor Pelle.’

Avondje uit
Met Pelle erbij voelt Jelle zich minder angstig en onzeker over haar diabetes. Toch moest ze haar leven aanpassen aan haar nieuwe huisgenoot. Hoewel Pelle naar alle gelegenheden mee kan, gaat Jelle situaties met heel veel mensen of extreem harde geluiden uit de weg. ‘Bovendien wordt een hond ook wel eens moe. Ik pas mijn activiteiten op hem aan zodat we samen genieten. Als ik iets wil doen wat voor hem niet geschikt is, zoals sauna of zwembad, dan moet ik dat van te voren plannen en een afspraak maken met bijvoorbeeld de buurvrouw die dan een paar uurtjes op Pelle let. Verder gaat hij overal mee naartoe. Exposities, theater, verjaardagen, etentjes, winkelen en musea, zelfs in het Thaise restaurant waar ik vaker kom, mag ik hem meenemen omdat hij niet veel ruimte inneemt. Waar ik ben, is Pelle. Daar ben ik aan gewend.’

Zichtbaar
In de tram, metro of bus wordt Jelle vaker op haar hond aangesproken. ‘Pelle maakt diabetes zichtbaar, doordat hij een hulphond-jasje draagt. Vaak moet ik uitleggen dat Pelle iets voor mij doet wat mijn lichaam niet meer kan. Ik kan diabetes niet verstoppen, al schaam ik me beslist niet voor mijn aandoening. Insuline heb ik altijd bij me in een Frio tasje. Ik spuit overal. Ik denk er niet zo bij na en meestal valt het mensen niet eens op.’

Verlengstuk
In de auto zit Pelle naast Jelle in de hondengordel. Als haar glucosewaarden niet in orde zijn, graait de hond met zijn poot in de lucht, zodat Jelle weet dat ze de auto langs de kant moet zetten om te meten. ‘Pelle reageert, nog vóórdat ik een hypo of hyper krijg. Zodat gevaarlijke situaties worden vermeden. Het mooie aan Pelle is dat hij pas rustig wordt als ik daadwerkelijk actie heb ondernomen. Als ik iets moet eten en ik aai hem alleen maar, gaat hij niet akkoord. Pas als ik iets eet en ook een kwartiertje pauze neem, wordt hij rustig. Hij is een verlengstuk van mij en heeft het signaal van mijn lijf dat niet meer voldoende functioneerde overgenomen.’ Pelle heeft zowel Jelle’s glucosewaarden als kwaliteit van leven met 80 % verbeterd. Lage waarden begint ze langzaamaan weer zelf te voelen. ‘Hypers voel ik nog niet heel goed, maar ik voel me wel weer fris, vrolijk en gezond.’

Licht aandoen
Er zijn verschillende stichtingen in Nederland die hulphonden opleiden. Een stichting die aan de opleidingseisen en aan dierenwelzijn voldoet en de benodigde nazorg levert, wordt door de overkoepelende organisatie ADEu (www.assistancedogseurope.org ) gecertificeerd. Als een hulphond is opgeleid, blijft de stichting contact houden met de eigenaar om te kijken of de hond iets nieuws moet leren. Zo kunnen hulphonden er ook op worden getraind om een bloedglucosemeter of glucosetabletten te brengen. ‘Ook Pelle moest nieuwe dingen leren, want hij kreeg mij ’s nachts als het nodig was niet meer wakker’, aldus Jelle. ‘Hij kwam naast me liggen en likte mijn wang, maar daar sliep ik doorheen. Nu heeft stichting Paqo hem aangeleerd om eerst de lichtschakelaar vlak naast mijn bed aan te doen en dan pas te snuffelen en te likken. Van het felle licht word ik wel wakker.’
facebook google plus



persoonlijk5
‘Ook als ik te laag zit, waarschuwt Pelle mij. Hij vergist zich bijna nooit en geeft het bijna altijd op tijd aan’


persoonlijk 3
Diabeteshulphonden kunnen in een vroeg stadium aangeven dat er een schommeling van de bloedglucose op komst is bij hun baasje


persoonlijk 4
‘Als Pelle buiten op zijn kont gaat zitten, kan ik wel aan de riem blijven trekken, maar hij loopt pas weer als ik heb gemeten en koolhydraten heb ingenomen of insuline heb toegediend’


persoonlijk 6
Hulphond Pelle is 24 uur per dag bij Jelle