logo bloedsuiker
    Uitgave 11 - 2010, jaargang 25
Veelgestelde vragen over voeding
Is koolhydraatarm brood gezond voor mensen met diabetes?
Is de zoetstof aspartaam schadelijk voor de gezondheid?
Kan ik onbeperkt fruit en vruchtensap gebruiken?
Waarom is zout slecht (voor mensen met diabetes)? En waardoor kan ik het vervangen?

Is koolhydraatarm brood gezond voor mensen met diabetes?

Koolhydraatarm brood is brood waarin tenminste 30% minder koolhydraten zitten dan in gewoon brood. Meestal is een deel van het tarwemeel vervangen door sojameel omdat hierin minder koolhydraten zitten. Koolhydraatarm brood bevat gemiddeld 15 tot 30 gram koolhydraten per 100 gram. Ter vergelijking: een gemiddelde broodsoort bevat tussen de 40 en de 55 gram koolhydraten per 100 gram.

Je zou verwachten dat koolhydraatarm brood minder calorieën bevat dan gewoon brood. Echter, meestal is het tegendeel waar. Sojameel bevat meer eiwitten dan tarwemeel. Daarnaast wordt er in koolhydraatarm brood vaak gebruik gemaakt van extra olie of margarine en/of ingrediënten die van nature een hoog voedingsvezel en vetgehalte hebben. Denk bijvoorbeeld aan lijnzaad en zonnebloempitten. Hierdoor bevatten koolhydraatarme broodsoorten vaak meer calorieën dan gewoon brood.

In verschillende diëten, zoals het Atkinsdieet, het Dr. Frankdieet en de adviezen van Harriët Verkoelen in haar boek ‘Andere gezonde voeding’ ligt de nadruk op koolhydraatarm, hoewel hier geen wetenschappelijke reden voor is. Bakkers spelen hierop in, waardoor koolhydraatarm brood steeds breder verkrijgbaar is. Het is te koop bij natuurvoedingswinkels, bakkers en supermarkten. Ook online zijn broodbakmixen en afbakbroodjes te bestellen. Ook zijn er (markt)bakkers die een bakmix in hun assortiment hebben.

Als u diabetes heeft, hoeft u echt niet over te stappen op koolhydraatarm brood. Gewoon brood past prima in uw voeding.

Overzicht van enkele bakmixen en afbakbroodjes met een verlaagd koolhydraatgehalte
•    Broodmix Slankelijnbrood, ’t Stoepje
•    Broodmix, Fijn Lijntje Kant en Klare
•    Broodmix, Atkins MeergranenAtkins afbak broodjes,
     pak 6 stuks
•    Atkins Baking mix
•    Lekker & Slank koolhydraatarm brood Echte Bakker Den Dulk


Is de zoetstof aspartaam schadelijk voor de gezondheid?

Hoewel u het misschien niet verwacht, bevat de zoetstof aspartaam calorieën. Maar omdat er van aspartaam maar heel weinig nodig is voor een zoete smaak, bevatten producten met aspartaam veel minder calorieën dan vergelijkbare producten gezoet met suiker. En dat is handig als u op uw gewicht wilt letten of uw bloedglucosegehalte niet te veel wilt laten stijgen. Aspartaam zit, net als andere zoetstoffen zoals cyclamaat, in lightproducten als frisdrank yoghurtdranken, ijs en toetjes. En niet te vergeten in zoetjes en zoetstoffen om zelf mee te zoeten.

Maar, is aspartaam nu schadelijk voor de gezondheid?

De veilige hoeveelheid hangt af van uw gewicht. Volgens het Voedingscentrum mag u per kilo lichaamsgewicht per dag         40 mg aspartaam binnenkrijgen. Dit betekent dat een kind van  25 kilo zeven glazen van 250 ml light frisdrank mag drinken. Iemand tussen de 30 en 50 kilo kan tussen de acht en dertien glazen drinken en mensen die zwaarder zijn dan 65 kilo zeventien glazen. Dit zijn hoeveelheden die bij een normale consumptie niet gehaald worden.
Belangrijke organisaties zoals de Consumentenbond, KWF Kankerbestrijding, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn van mening dat aspartaam bij normaal gebruik veilig is. Aspartaam is door de EU goedgekeurd, te herkennen aan een E-nummer: E951.

ADI
Van aspartaam (en ook andere zoetstoffen) is een ADI vastgesteld. De ADI is de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) en laat zien hoeveel u gemiddeld elke dag, uw hele leven lang, veilig kunt gebruiken. Voor aspartaam is de ADI 40 mg per kg lichaamsgewicht. Als u 65 kg weegt, betekent dit dat u veilig 2600 mg aspartaam per dag kunt gebruiken. Voor kinderen ligt de grens dus een stuk lager omdat ze minder wegen dan een volwassen persoon. Bij normaal gebruik haalt u die ADI niet snel.

   
Kan ik onbeperkt fruit en vruchtensap gebruiken?

Als er iets een gezond imago heeft, is het wel fruit. Het bevat vezels, vitamines, mineralen, weinig calorieën en is puur natuur. Veel fruit (en groente) eten, verlaagt de kans op chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten. Het Voedingscentrum adviseert dagelijks twee stuks fruit te eten en geeft daarbij aan ‘maar méér mag ook’. Meer mag zeker, maar het is wel goed te weten dat fruit koolhydraten (glucose en fructose) bevat en daardoor invloed heeft op uw bloedglucosegehalte.

Als u kortwerkende insuline spuit of een pomp heeft, zult u de koolhydraten dus (mee) moeten tellen om te bepalen hoeveel insuline u nodig heeft. Dat geldt ook voor vruchtensap. De hele fruitschaal in één keer leegeten en daarbij twee glazen sap drinken kan anders een hyper tot gevolg hebben. Dat geldt ook als u tabletten gebruikt of geen medicatie voor de diabetes heeft.

Frisdrank vervangen door sap klinkt gezond. Maar uw bloedglucosegehalte heeft er geen baat bij. Als uw bloedglucosegehalte stijgt van een glas gewone cola of sinas, stijgt het ook van een glas vruchtensap. De hoeveelheid koolhydraten is namelijk gelijk (zie kader). Drink dan liever lightfrisdrank, groentensap, thee, koffie, water (met bijvoorbeeld een schijfje citroen).

Kijk en vergelijk
 150 ml dubbeldrank 20 g koolhydraten
 150 ml appelsap 15 g koolhydraten
 150 ml sinaasappelsap  15 g koolhydraten
 150 ml cola 15 g koolhydraten
 150 ml sinas
 14 g koolhydraten
 150 ml tomatensap
   3 g koolhydraten
 150 ml cola light
 0 g koolhydraten
 150 ml thee
 0 g koolhydraten

Sap als fruitvervanger
Het Voedingscentrum geeft aan dat een stuk fruit vervangen kan worden door een glas sap. Dan moet het wel gaan om ongezoete vruchtensap die van nature vitamine C, vezels en foliumzuur bevat zoals sinaasappel-, ananas- en grapefruitsap. Omdat sap minder vezels bevat dan een stuk fruit, adviseert het Voedingscentrum om dagelijks maximaal één stuk fruit te vervangen.
Er zijn twee soorten sap die geen goede vervangers zijn.
•    Sappen zonder vitamine C: appelsap en druivensap.
•    Sappen die naast vruchtensap ook water en toegevoegde suikers bevatten: dubbeldranken en nectar.

Waarom is zout slecht (voor mensen met diabetes)? En waardoor kan ik het vervangen?
We eten gemiddeld te veel zout, zo’n 9 gram keukenzout per dag, terwijl de Gezondheidsraad adviseert om het gebruik te beperken tot 6 gram per dag. Zout is opgebouwd uit de mineralen natrium en chloride. En om dat natrium gaat het vooral. Het lichaam heeft natrium onder andere nodig voor de vochthuishouding. En samen met het mineraal kalium, regelt natrium de bloeddruk, het samentrekken van de spieren en het doorgeven van prikkels door de zenuwen. We kunnen dus niet zonder natrium, maar teveel is ook niet goed. Teveel natrium vergroot de kans op hoge bloeddruk en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Omdat het voor mensen met diabetes belangrijk is om een goede bloeddruk na te streven, is het verstandig het zoutgebruik wat te beperken.

Hoe kunt u uw zoutconsumptie verlagen?
Door te minderen met kant-en-klare producten en pakjes en zakjes. Daar voegen fabrikanten namelijk vaak veel zout aan toe. Probeer daarnaast zelf wat zuiniger met het zoutvaatje te strooien. Toegegeven, het is even wennen. Maak het uzelf daarom wat gemakkelijker met andere smaakmakers dan zout. Enkele natuurlijke, smaakvolle smaakmakers zonder zout zijn azijn, citroensap, knoflook, sesamzaad, maanzaad, pijnboompitten, ui en een zelfgemaakt kruidenbuiltje met geurige en smaakvolle kruiden. Ook verse kruiden zijn fantastische smaakmakers, denk aan basilicum, bieslook, munt, peterselie en selderij. Gebruik verder gedroogde kruiden en specerijen, zoals kruidnagel, nootmuskaat, paprikapoeder, tijm, oregano en peper.

Natriumrijke producten
Voedingsmiddelen die veel zout bevatten zijn bijvoorbeeld kant-en-klare maaltijden, sauzen en soepen, bouillonblokjes, strooiaroma, vloeibare aroma, vleeswaren zoals rauwe ham en rookvlees, rookworst, hamburgers, kaas, haring, zoutjes, chips en snacks.
facebook google plus



voeding.koolhydraatarmbrood
Koolhydraatarm brood bevat gemiddeld 15 tot 30 gram koolhydraten per 100 gram, in vergelijking tot 40 en de 55 gram in “gewoon” brood. Het bevat echter niet minder calorieën


voeding.aspartaam
Belangrijke organisaties zoals de Consumentenbond, KWF Kankerbestrijding, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn van mening dat aspartaam bij normaal gebruik veilig is


voeding.fruit
Frisdrank vervangen door sap klinkt gezond. Maar uw bloedglucosegehalte heeft er geen baat bij


voeding.zout
U kunt uw zoutconsumptie verlagen door te minderen met kant-en-klare producten en pakjes en zakjes


Foto's: Ed Kooreman