logo bloedsuiker
    Uitgave 7 - 2010, jaargang 25
Kennis over diabetes is machtig interessant, maar lastig
internet.gif

Loes van den Berg leest het blad Bloedsuiker in op een cd voor blinden en slechtzienden. En omdat ze sinds 1991 diabetes heeft, steekt ze er aardig wat kennis van op, zo meent ze. Doet ze iets met die kennis?

Kraakhelder klinkt haar stem. Ze spreekt zorgvuldig en bijna accentloos. Als ze hapert, heeft ze een grammaticaal goede zelfcorrectie. Loes van den Berg, 73 jaar, is alleenstaand en woont in een leuke seniorenwoning waar ze niet alleen een deel van haar vrijwilligerswerk uitoefent, maar ook geniet van heel veel hobby's. Haar woonkamer staat vol boeken, tijdschriften, puzzels en verzamelingen.

In de studio
Net als Bloedsuiker viert Loes dit jaar een zilveren jubileum. Al 25 jaar is ze als vrijwilliger verbonden aan de Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden, de CBB. Waar nodig valt ze in om bijvoorbeeld het Reformatorisch Dagblad in te lezen, daarnaast leest ze tijdschriften in zoals Gezond.nu, In Gesprek, Perspectief en het blad dat u nu in uw handen heeft. Bloedsuiker wordt al zo'n twintig jaar ingelezen door de CBB. Vroeger door verschillende inlezers, nu - alweer viereneenhalf jaar - door Loes. Een ‘inlezer' van boeken en tijdschriften word je niet zomaar. Eerst is er een test, dan volgt een cursus en ten slotte een periode van inlezen onder begeleiding in de studio. Pas daarna mag een inlezer zelfstandig zowel in de studio als thuis inlezen. En wat voor Loes begon met één uur per week, is tegenwoordig uitgegroeid tot één uur per dag.

Actief leven met diabetes
Loes heeft een actief leven. Naast het inlezen bridget ze één keer in de week op de bridgeclub en één keer in de veertien dagen met vrienden thuis. Ook tekent ze mandala's en zit ze op de volksknipkunst waar ze ingewikkelde figuren met een miniem schaartje uitknipt. Vroeger gaf ze, na haar werk als lerares, jarenlang privé blokfluitles op de sopranito, de sopraan–, alt– en tenorfluit. ‘Nu is het iets rustiger', lacht Loes. ‘Ik ben nog herstellende van een hersenschudding door een ongelukkige val. Bovendien heb ik artrose en diabetes type 2.'

Oplettende huisarts
In 1991 werd bij Loes type 2 diabetes ontdekt door een oplettende huisarts. Ze had te hoge glucosewaarden, die ze sindsdien reguleert met tabletten. ‘Ik dacht eerst dat de huisarts overdreef, maar ik had wel degelijk diabetes. Het reguleren van mijn waarden gaat redelijk, al heb ik soms last van schommelingen. Hypo's had ik in het begin regelmatiger dan tegenwoordig. Dan werd ik echt akelig door het zweten en het beven.'

Letten op tussendoortjes
Het moeilijkste van de aandoening vindt Loes regelmatig leven. Ze weet wat diabetes inhoudt en ze kent de complicaties op langere termijn, zoals retinopathie en blindheid. Mensen met diabetes kunnen na verloop van jaren te maken krijgen met de gevolgen van de aandoening. Diabetes kan schade aanrichten aan bloedvaten en zenuwen. Dit heeft consequenties voor hart, ogen, voeten en nieren. ‘Ik ken alle gevaren', zegt Loes met heldere stem. ‘Ik heb een cursus Omgaan Met Diabetes gevolgd, en ook door het inlezen van Bloedsuiker weet ik veel van de aandoening. Het blad is uitgebreider geworden en prettig om te lezen, maar met de informatie doe ik niets in mijn dagelijks leven. Ik leef onregelmatig,'; de ene keer om half zes, de andere keer om zeven uur. Ik vind het ook lastig om op tussendoortjes te letten: Eigenlijk moet ik om drie uur iets eten en 's avonds. Als het dan zover is, denk ik er al niet meer aan.'

Onder ogen zien?
Zoals de meeste mensen met diabetes gaat ook Loes één keer in de drie maanden naar de diabetesverpleegkundige. Van haar - en van haar huisarts - kreeg Loes een standje om beter met haar diabetes om te gaan. ‘Ik heb een boekje waarin ik mijn waarden kan bijhouden, maar ik meet en noteer mijn waarden alleen als ik moe of misselijk ben. Ik houd het dus niet bij en meet ook niet elke dag.' Liever wil Loes niet onder ogen zien dat ze diabetes heeft. Ze wil er niet mee geconfronteerd worden. ‘Ik heb al artrose, wat ik ook lastig vind. Eerlijk gezegd rommel ik wat aan. Wel heb ik altijd een sportdrank of een koek bij me als ik van huis ga. En mijn telefoon.'  Alles wat ze uit Bloedsuiker voorleest, vindt Loes machtig interessant, zoals "Op reis met diabetes", de internetadressen en de korte nieuwtjes. Loes' motivatie om blinden en slechtzienden te helpen komt voort uit twee redenen. Na een aantal malen ernstig ziek te zijn geweest had Loes op haar 48ste een aantal operaties achter de rug. Daardoor had ze minder weerstand en minder energie. Ze werd uiteindelijk afgekeurd voor het onderwijs. Voor het beroep dat ze met veel passie had uitgeoefend, kwam veel vrije tijd in de plaats - in de jaren zeventig bestonden er nog geen parttime banen.

Nooit meer lezen?
Daarnaast wil Loes voor een ander iets betekenen. Onlangs woonde ze een ledenvergadering van het Centrum voor Blinden en Slechtzienden bij. Tijdens de lunch zat er een echtpaar even verderop, van wie de man blind was. Terwijl Loes een gesprek had, vroeg de blinde man of zij Loes van den Berg was. ‘Ik was compleet verbaasd. Ik kende de man niet, maar hij mij wel. Later bleek dat hij mijn stem herkende. Hij zei dat ik erg veel mensen blij maakte met het werk dat ik deed. Dat vond ik fijn om te horen. Ik zou het zelf verschrikkelijk vinden als ik niet meer zou kunnen zien en niet meer zou kunnen lezen.'
500 titels
Bij de Christelijke Bibliotheek voor Blinden en Slechtzienden in Ermelo worden jaarlijks meer dan 500 titels ingelezen. Streekromans, literatuur, jeugdboeken, landelijke en regionale dagbladen en tijdschriften worden alleen door vrijwilligers met een prettige stem ingesproken. Loes leest Bloedsuiker in haar eentje in.

Het dagboek
Het saaiste wat ze ooit heeft ingelezen was een verkiezingsprogramma van D'66, het mooiste was een dagboek. ‘Het was een verslag van een man die het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog in Indonesië was geweest', vertelt de 73-jarige. ‘Hij had het dagboek nooit meer kunnen inzien. Het was een echt dagboek, compleet met koffievlekken, met de pen geschreven en daardoor soms in een onleesbaar handschrift. Het was heel mooi, maar ook intiem om deze opdracht te doen.'

Bloedsuiker, maar dan anders
Bloedsuiker staat op een cassette die anderhalf duurt. Maar dat betekent niet dat Loes er anderhalf uur over heeft gedaan. Inlezen duurt langer. ‘Ik maak eerst een inhoudsopgave, anders dan de opgave in het blad, waar een blinde natuurlijk niets aan heeft. Dan begin ik met het eerste verhaal, waarvan ik eerst de titel lees, dan de auteur en dan het verhaal zelf. De volgorde is dus net iets anders bij het inlezen, dan wanneer je zelf kunt lezen. Ook schema's, het lastigste onderdeel, lees ik in.'

Hogere of lagere stem?
Tegenwoordig is er voor blinden en slechtzienden meer mogelijk met apparatuur dan vroeger. De huidige afspeel- en opnameapparatuur, genaamd Daisy, afkorting voor Digital Accessible Information System, verving het cassettebandje. Een Daisy cd kan niet worden afgespeeld op een gewone cd-speler. Daar is een Daisyspeler voor nodig. Daarmee kunnen teksten sneller of langzamer en zelfs in een hogere dan wel lagere stem worden afgespeeld.

Wist u dat: 

  • De gesproken versie van Bloedsuiker 57 abonnees heeft?
  • En de braille-uitgave van Bloedsuiker op 12 staat?
  • Alle tijdschriften die in Nederland in braille verschijnen bij de CBB worden geproduceerd?
  • De complete bijbel in braille tweeënhalve meter dik is?
  • Het brailleschrift vernoemd is naar Louis Braille, die zelf blind werd en op zijn zestiende het voelbare alfabet uitvond?
facebook google plus



persoonlijk
Loes van den Berg: ‘Ik was compleet verbaasd. Ik kende de man niet, maar hij mij wel. Later bleek dat hij mijn stem herkende. Hij zei dat ik erg veel mensen blij maakte met het werk dat ik deed. Dat vond ik fijn om te horen’


persoonlijk 2
Loes: ‘Eerlijk gezegd rommel ik wat aan. Wel heb ik altijd een sportdrank of een koek bij me als ik van huis ga. En mijn telefoon’