logo bloedsuiker
    Uitgave 3 - 2010, jaargang 25
Toen en nu: op bezoek bij oud columniste Jits Postema
Bloedsuiker bestaat dit jaar 25 jaar. Ter ere hiervan bezoeken we elk nummer mensen die in het verleden aan het woord zijn geweest in Bloedsuiker. Hier is het woord aan Jits Postema.

‘Pas toen de zelfcontrole kwam, werd het beter’  

Voor de “oude” lezers van Bloedsuiker is Jits Postema een bekende. Negen jaar vulde ze de column ‘Klare Klontjes’ in Bloedsuiker. ‘Ik schrijf graag’, vertelt Jits Postema (69). ‘In de tijd dat ik columns schreef voor  Bloedsuiker, toen nog Bloedsuiker < 10, deed ik ook vrijwilligerswerk bij de Diabetesvereniging Nederland (DVN). Daar deed ik veel inspiratie op voor het schrijven van mijn stukjes. Deze zijn later verzameld in twee boekjes.’ Jits kreeg diabetes toen zij anderhalf jaar oud was.

Complicaties
De laatste jaren is Jits niet meer toegekomen aan schrijven. ‘Mijn gezondheid is de afgelopen jaren achteruit gegaan. Naast diabetescomplicaties, ondermeer aan mijn ogen waardoor ik slecht zie, heb ik last van artrose. Ik heb ook sarcoïdose gehad, maar daar ben ik gelukkig van genezen. In 2008 kreeg ik een hartaanval. Gezien mijn medische voorgeschiedenis, was het niet verantwoord een bypassoperatie te ondergaan. Zes weken na de hartaanval brak ik mijn heup waardoor ik nog steeds minder goed loop dan voorheen.’

Concentratie
Naast lichamelijke gezondheidsproblemen kan Jits zich ook minder goed concentreren. ‘Daarom schrijf ik nu alleen nog brieven en dergelijke. Ik vergeet snel dingen. Als ik even door iets word afgeleid, weet ik vaak niet meer wat ik net daarvoor heb gedaan. Dit vind ik nogal beangstigend. Mensen met diabetes hebben namelijk vijftig procent meer kans om dementie te krijgen. Gelukkig heb ik mijn man en vrienden in mijn directe omgeving, van wie ik veel steun en begrip ondervind.’

Nieuwe ontwikkelingen
Het afgelopen decennium hebben de ontwikkelingen omtrent diabetes niet stilgestaan. ‘Er is zeker heel veel gebeurd. Wat betreft zelfcontrole zijn bijvoorbeeld de bloedglucosemeters enorm verbeterd. Ook de insulinepennen worden steeds verder verfijnd, hoewel ik het nog steeds jammer vind dat er geen pennen meer zijn waarop je kunt zien of en hoelang geleden je de laatste injectie hebt toegediend. Dat vond ik altijd heel handig.’

Oudere mensen met type 1
‘Op alle gebied is er meer aandacht voor de mens met diabetes. Dit is een goede zaak’, vervolgt Jits. ‘Er is veel aandacht voor de grote toename van mensen met diabetes type 2 en ook lees ik veel over de jongere generatie met diabetes type 1. Aan de andere kant wordt er weinig gepubliceerd over de groep ouderen met diabetes type 1. Het gaat hierbij om mensen die zijn opgegroeid in een tijd dat diabetes meestal nog niet goed kon worden behandeld. Mede als gevolg hiervan kampen zij vaak met complicaties. Ik merk dat mensen met diabetes van mijn generatie ook veel behoefte hebben aan informatie en voorlichting, bijvoorbeeld over diabetes en de kans op dementie.’

Jeugd
Jits kreeg diabetes toen zij anderhalf jaar oud was. ‘Het was oorlog en insuline was erg schaars. Daarom was het voor mijn ouders extra moeilijk. Zij volgden altijd strikt de adviezen op van de arts, maar nu weten we dat deze behandelmethoden toen niet goed waren. Mijn diabetescomplicaties zijn het gevolg van de diabetesbehandeling in de eerste helft van mijn leven. Pas toen de zelfcontrole kwam, werd het beter.’

internet.gif

Deze column van Jits Postema verscheen in de jaren negentig van de vorige eeuw in Bloedsuiker<10

Lief zijn voor jezelf


Dat het voor mensen met diabetes belangrijk is hun bloedglucosewaarden zoveel mogelijk in de buurt te houden van de waarden die mensen zonder diabetes hebben – normoglykemie wordt dat genoemd – horen we zo langzamerhand allemaal wel te weten. We voelen ons daarbij het best en de kans op complicaties wordt kleiner. Om dat doel te bereiken hebben we veel zorgvuldigheid en zelfdiscipline nodig. Het is goed als mensen dat kunnen opbrengen, maar sommigen overdrijven. Die zijn niet lief voor zichzelf.

Als de hoeveelheden voedsel, beweging en tabletten of insuline goed in balans zijn, moet het in theorie mogelijk zijn de bloedglucosewaarden binnen de grenzen van 4 – 10 mmol/l te houden. Nog mooier is het als de hoogste grens beneden de 8 mmol/l blijft. Dat kan van groot belang zijn voor of tijdens een zwangerschap of een operatie. In de praktijk betekent dat goed nadenken bij alles wat je eet en alles wat de bloedglucose kan opdrijven zorgvuldig vermijden, elk dag dezelfde hoeveelheid beweging nemen en de hoeveelheid insuline nauwkeurig afstemmen op de glucosewaarden, dus vaak meten. Dit vereist een uiterste concentratie en je moet heel streng zijn voor jezelf. Als dat een heel groot doel dient, zoals bijvoorbeeld het krijgen van een gezond kind, dan is dat op te brengen. Ik moet daarbij eerlijk zeggen dat ik veel bewondering heb voor elke vrouw met diabetes die dit negen maanden lang kan volhouden!

Er zijn mensen die dag-in-dag-uit heel gedisciplineerd bezig zijn met hun diabetes. Ze doen alles “goed”; houden zich elke dag aan de balans: voeding, beweging en medicijnen, leven regelmatig: eten op tijd, gaan op tijd naar bed en gaan zich zelden of nooit te buiten aan uitspattingen. Om het nog beter te kunnen doen, stoppen sommigen hun gegevens in de computer en halen daar mooie schema’s uit. Je zou zo zeggen: met zo veel moeite moet het toch lukken!

Helaas, ook de mensen die zo fanatiek met hun diabetesregeling bezig zijn, lukt het niet altijd. Bij dat rijtje van voorwaarden om in balans te blijven, wordt namelijk de vierde factor vergeten en juist die kan soms alles bepalend zijn: de stressfactor! Of het nu gaat om lichamelijke stress (ziekte), of emotionele, zowel positieve als negatieve, het kan ons allemaal volledig uit balans brengen. De invloed van onze emoties is niet te berekenen, ook niet door de meest moderne computer. Er zijn zoveel verschillende reacties op stress mogelijk als er mensen zijn, daar is geen schema van te maken.

Voor mensen die zo vreselijk hun best doen om geen fouten te maken, is het niet bereiken van het gewenste resultaat vaak een dram. Het bezorgt hun schuldgevoelens en het maakt hun machteloos. Daarom denk ik dat het niet goed is om zo krampachtig met je diabetes bezig te zijn. Gewoon je best doen is voldoende en af en toe eens even vergeten dat je diabetes hebt, is misschien niet altijd goed voor je bloedglucosewaarden, maar wel heel goed voor je emotionele welbevinden, Bij elke kleine ontsporing van slag raken, maakt de zaak alleen maar erger. Bovendien hoeven we dankzij de behandelmethode van tegenwoordig geen dagen of wekenlang meer ontregeld te zijn, zoals vroeger vaak het geval was met ernstige complicaties als gevolg. Neem je diabetes serieus, maar maak het niet te moeilijk, wees een beetje lief voor jezelf.

Met dit verhaaltje heb ik mijn persoonlijke mening gegeven, In de uitdrukking “leven met diabetes” staat volgens mij dat “leven” terecht vooraan. Natuurlijk hoeft niet iedereen het met mij eens te zijn. Wij leven in een vrij land, waar iedereen zijn eigen opvattingen mag hebben.
facebook google plus



jits postema
Jits Postema: ‘Er wordt weinig gepubliceerd over de groep ouderen met diabetes type 1. Het gaat hierbij om mensen die zijn opgegroeid in een tijd dat diabetes meestal nog niet goed kon worden behandeld. Mede als gevolg hiervan kampen zij vaak met complicaties’