logo bloedsuiker
    Uitgave 05 - 2008, jaargang 23
Anders eten tijdens de vakantie
Niets zo lekker als vakantie vieren. Geen verplichtingen, meer tijd voor uw gezin en vrienden en genieten van de zon en misschien wel een andere omgeving.
Eén ding is jammer: u kunt nooit eens een dagje vakantie nemen van uw diabetes.

Uw bloedglucose kan zich anders "gedragen" tijdens de vakantie. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met het klimaat. Zo neemt uw huiddoorbloeding toe als het warm is. Het gevolg: als u insuline spuit, wordt het sneller opgenomen door uw lichaam. Hierdoor kan uw bloedglucose sneller dalen dan u gewend bent.

Ander gedrag
Misschien gedraagt u zich ook wel anders tijdens de vakantie. Eindelijk eens tijd om lekker actief te zijn, de omgeving op de fiets te verkennen of flinke wandelingen te maken. Als u normaal gesproken een zittend beroep heeft, zal uw bloedglucose nu waarschijnlijk wat lager zijn. Of misschien houdt u juist van relaxte vakanties en zit u vooral aan de rand van het zwembad met een goed boek. Als u normaal gesproken dagelijks naar uw werk fietst, kán nu uw bloedglucose juist hoger zijn. De laatste factor is het ontbreken van stress in de vakantie. Ontspanning zorgt vaak voor een daling van de bloedglucose.

Andere tijden
Een vast ritme (van werk-, school- en eettijden) valt vaak weg tijdens de vakantie. Misschien slaapt u uit of eet u later omdat dat de gewoonte is in uw vakantieland. Uitslapen of later eten kan effect hebben op uw bloedglucose. Hoe u dit kunt opvangen, is afhankelijk van de medicijnen die u gebruikt voor uw diabetes. Als één van de volgende twee therapieën op u van toepassing is dan zal uitslapen of later eten meestal geen problemen geven:
  • Metformine of geen medicijnen: De kans dat uw bloedglucose te veel daalt, is te verwaarlozen. Metformine geeft namelijk geen hypo's.
  • (Ultra)kortwerkende insuline of een pomp: voor uw bloedglucose is het geen probleem om uit te slapen of op andere tijden te eten. U spuit of bolust insuline op het moment dat u eet. En als u niets neemt, heeft u (waarschijnlijk) ook geen insuline nodig.
Overleg
Volgt u één van de onderstaande therapieën dan kunt u voor de vakantie overleggen met uw behandelend arts of diabetesverpleegkundige hoe u het beste kunt omgaan met uitslapen of later eten dan normaal:
  • Sulfonylureumderivaten. Sommige mensen kunnen een hypo krijgen als ze gedurende een langere periode geen koolhydraten binnenkrijgen.
  • Eenmaal daags langwerkende insuline, gecombineerd met tabletten. Uitslapen of eten op andere tijden dan normaal kunnen hypo's of grote schommelingen in uw bloedglucose tot gevolg hebben.
  • Mengselinsuline bij diabetes type 1. Ook hier kunnen uitslapen of eten op andere tijden dan normaal hypo's of grote schommelingen in uw bloedglucose tot gevolg hebben.
  • Mengselinsuline bij diabetes type 2. Het lichaam van mensen met diabetes type 2 maakt vaak zelf nog wat insuline. Daarom is een vaste hoeveelheid koolhydraten en regelmatige eettijden niet altijd nodig.
Zelfcontrole
Met behulp van zelfcontrole kunt u uitzoeken of u gevoelig bent voor wisselende omstandigheden. Is dit het geval overleg dan met uw behandelend arts of diabetesverpleegkundige hoe u dit kunt opvangen.

Proost!
De meeste mensen drinken tijdens de vakantie vaker een alcoholisch drankje. Een glas wijn bij het eten, een koel biertje op een terras of 's avonds nog een borrel. Alcohol laat uw bloedglucose dalen en dit effect kan uren aanhouden. Vooral als u een alcoholische drank zónder koolhydraten (bijvoorbeeld jenever) drinkt, kan uw bloedglucose snel dalen. Een drankje mét koolhydraten (bijvoorbeeld een breezer), zorgt meestal eerst voor een stijging van de waarde door de suikers. Maar door de alcohol zal uw bloedglucose later alsnog dalen.

Latere daling
Wanneer en hoeveel uw bloedglucose daalt door alcohol, ontdekt u via zelfcontrole. Eet bijvoorbeeld een paar toastjes of sneetjes stokbrood als u een daling signaleert. Als u flexibel insuline spuit of een insulinepomp heeft, kunt u uiteraard ook de hoeveelheid insuline aanpassen. Hoe u dit kunt doen, kunt u bespreken met uw diabetesverpleegkundige of diëtist. Als u tabletten gebruikt, is het raadzaam de bijsluiter te lezen. Sommige tabletten zorgen in combinatie met alcohol voor een extra grote kans op een hypo.

Een "nieuwe" keuken
Na een dagje relaxen aan het strand, een fikse bergwandeling of het bezichtigen van een stad is het gemakkelijk en lekker om aan te schuiven in een restaurant. Probeer zeker ook de gerechten uit de vakantieomgeving. Dat geeft een éxtra vakantiegevoel. Maar bij een onbekend gerecht is het wel lastig om de hoeveelheid koolhydraten in te schatten. En die inschatting moet u zeker maken als u uw dosis wilt afstemmen op de hoeveelheid koolhydraten in de maaltijd, zoals bij een intensief insulineschema of bij een insulinepomp.

Wacht met spuiten
Wacht in restaurants ook altijd af tot het eten op de tafel staat alvorens u spuit: dat voorkomt hypo's. Controleer achteraf uw bloedglucose een keer extra en onderneem actie als dat nodig is: eet iets met koolhydraten als u te laag zit of neem wat extra kortwerkende insuline als u echt te hoog zit.

Tot slot
Uiteraard reageert iedereen verschillend en bij de één zal het bloedglucosegehalte sneller stijgen of dalen dan bij de ander. Controleer tijdens de vakantie een keertje extra, zodat u niet voor vervelende verrassingen komt te staan. Zo kunt u optimaal genieten. Veel plezier!

De hoeveelheid calorieën, koolhydraten en alcohol

DrankHoeveelheid
per glas
CalorieënKoolhydraten
(g)
Alcohol
(g)
Bier200 ml8468
Breezer275 ml2032714
Cognac35 ml80011
Jonge jenever35 ml69010
Port35 ml5555
Sherry35 ml3915
Whisky35 ml86012
Wijn, rood100 ml82310
Wijn, wit droog100 ml6709
Wijn, wit zoet100 ml96610
Bron: NEVO-tabel 2006
facebook google plus



etenopvakantie
Iedereen reageert anders op wisselende omstandigheden. Bij de n zal het bloedglucosegehalte sneller stijgen of dalen dan bij de ander. Controleer tijdens de vakantie een keertje extra, zodat u niet voor vervelende verrassingen komt te staan