logo bloedsuiker
    Uitgave 01 - 2007, jaargang 22
'Je moet jezelf accepteren'

Gepest worden omdat je diabetes mellitus type 1 hebt en dan toch de moed vinden om gewoon bij de plaatselijke voetbalclub te spelen Ún je aan te sluiten als jongste panellid van Young Voices. Het verhaal van de vijftienjarige Rudy de Bruin uit Dordrecht.


'Tijdens een hypo is Rudy licht ontvlambaar', vertelt vriend Sjoerd Af en toe vult Heleen de Bruin de herinneringen van haar zoon aan, want Rudy was pas zes jaar toen bij hem diabetes type 1 werd geconstateerd. 'Rudy voelde zich toen helemaal niet lekker. Hij had veel dorst en moest erg vaak naar het toilet', vertelt Heleen. 'Na ongeveer vijf weken vond ik de situatie veel te lang duren.' Bij de huisarts werd een urinetest afgenomen en meteen diabetes geconstateerd. De bloedtest in het ziekenhuis gaf honderd procent zekerheid. Rudy had een bloedglucosewaarde van 24 mmol/l.


Ingewikkeld
De volgende dag moest Rudy in het ziekenhuis bloedprikken en insuline spuiten. In een week tijd leerden Rudy en zijn moeder omgaan met deze voor hen compleet nieuwe aandoening. Rudy vond diabetes maar ingewikkeld. 'Bloedprikken leerde ik snel', zegt hij, 'maar insuline spuiten vond ik eng. Soms raakte ik een zenuw, wat pijn deed. Soms had ik ook geen tijd om mijn spullen klaar te maken. Dan deed mijn moeder het.' Na drie maanden diabetes wilde hij zelf insuline toedienen. Heleen zegt daarover: 'Hij had de pen klaargemaakt, zat ermee boven zijn been en gaf hem na enige seconden aarzelen aan mij. 's Avonds wilde hij het weer proberen en toen durfde hij het wel.'


Vriendschap
Twee weken voordat de zomervakantie begon, wist iedereen dat Rudy diabetes had. Diabetes, dat was nieuw. Niet alleen voor Rudy en zijn familie, ook voor de school, zijn vriendjes en zijn beste vriend Sjoerd Bonnema, die er vanaf het begin nauw bij betrokken is geweest. In het begin hielp iedereen Rudy. Klasgenootjes konden zelfs aan hem zien dat hij iets moest eten. Of ze zeiden tegen de docent: 'Meester, Rudy moet bloedprikken.' Maar na de zomervakantie veranderde die betrokkenheid. Ze begonnen Rudy met zijn aandoening te pesten.


'Hé, suikerbeest!'
De kinderen riepen vooral scheldwoorden naar Rudy. Ongewild kreeg hij allerlei bijnamen. 'Ze noemden me "suikergoed", "suikerklont" of "suikerbeest", vertelt Rudy, die opnieuw een beetje kwaad wordt. 'Of ze riepen: "Hé, moet je weer suikerbieten eten?". Dan antwoordde ik: "Oppassen met je taal, want anders ben ik niet lief", maar dat hielp niet.' Regelmatig vonden er gesprekken met de leerkrachten plaats. Heleen sprak openhartig met hen over diabetes en de pesterijen. 'De meeste leerkrachten stonden er wel voor open, maar sommige leerkrachten vonden het moeilijk om een kind met diabetes in de klas te hebben.'


Opstartproblemen
Het pesten stopte gedeeltelijk toen Rudy naar de brugklas van het vmbo/ havo ging. 'De schoolleiding en de docenten van het Insula College staan erg open voor zijn aandoening', zegt Heleen. 'Ze hebben er ook voldoende informatie over. Over Rudy zelf is een heel dossier aangemaakt. En in Rudy's tas bevindt zich een boekje met onder andere de telefoonnummers van het ziekenhuis en van thuis. Leraren weten dat.' Toch verliep de overgang naar het Dordtse Insula College niet vlekkeloos. Rudy had er opstartproblemen en werd ook daar in het begin gepest. 'Vooral omdat hij anders is dan anderen', legt Heleen uit. 'Rudy kan heel druk zijn en dan weer heel rustig. Bovendien is hij slechthorend, waardoor hij de luistertoetsen niet goed kon volgen. Toch leert hij erg graag, in tegenstelling tot sommige van zijn klasgenoten, die andere dingen belangrijker vonden. Daardoor botste het. Daarbij komt dat er enkele leerlingen uit zijn klas van de lagere school meegingen naar de brugklas. Die continueerden het pesten voor een deel, ondanks de inzet van de leerkrachten.'


Advies
Alhoewel de leerkrachten openstonden voor Rudy's diabetes en slechthorendheid, boterde het met de leerlingen uit zijn klas niet altijd. Daarom hadden de ouders van Rudy gesprekken met de brugklasmentrix. 'Op het Insula College bestaat een pestprotocol,' zegt Heleen. 'Als een kind pest, dan neemt de school contact op met zijn ouders. Daarna wordt er een plan opgesteld, zodat er meteen ingegrepen kan worden. Een leerling die pestte, is bijvoorbeeld een tijd lang geschorst.' Aan het eind van de brugklas kreeg Rudy vmbo-advies, maar zes weken na de start van het nieuwe schooljaar werd hij al naar de havo overgeplaatst. 'Rudy bleek te pienter voor het vmbo. Nu zit hij met kinderen in de klas die, net als hij, gemotiveerd zijn en graag leren. Daardoor verminderden de plagerijen snel.'


Geen gedoe
Op school gaat het nu goed, ook al weten nog niet alle klasgenootjes van zijn aandoening. En Rudy weet ook goed met zijn diabetes om te gaan. Dat komt mede doordat hij drie jaar geleden is overgestapt op de insulinepomp: 'Ik ben erg blij met mijn pomp. Het scheelt veel gedoe. Ik hoef geen insulinepennen meer klaar te maken en geen spullen meer mee te nemen. Ik hoef alleen maar te bolussen. Dat is zo gepiept door op een knopje te drukken. Eerst moest ik de naald van de insulinepen vier tot vijf keer per dag vervangen. Met de canule, het naaldje dat met een slangetje aan de pomp vast zit, hoeft dat niet. Die vervang ik meestal één keer in de vier dagen.'


Licht ontvlambaar
Door de pomp heeft Rudy minder last van te lage bloedglucosewaarden (hypoglykemie of hypo) en te hoge bloedglucosewaarden (hyperglykemie of hyper). Zijn beste vriend Sjoerd, met wie Rudy op straat en bij V.V. Wieldrecht voetbalt, is gewend aan het pompgebruik: 'Ik vond de pomp in het begin een heel raar apparaat, maar nu ik het gebruik ervan beter begrijp, vind ik het echt een goede uitvinding.' Heel soms heeft Rudy nog wel eens een hypo. Ook Sjoerd merkt dat. Niet alleen omdat Rudy dan gaat beven en hevig transpireert. 'Tijdens een hypo is Rudy licht ontvlambaar,' vertelt Sjoerd. 'Maar daar kan hij ook niets aan doen. Het is niet zijn schuld dat hij diabetes heeft. Soms praat hij ineens heel raar. Of hij praat juist over iets heel anders. Als ik dat merk, dan zeg ik tegen zijn moeder dat hij een hypo heeft. Ik heb zelf astma, maar het lijkt me niet fijn om diabetes te hebben. Het lijkt mij een hele organisatie om er goed mee om te gaan.'


Jonge stemmen
Sinds vorig jaar heeft Rudy zich aangesloten bij Young Voices. Young Voices is onderdeel van het Changing Diabetes programma van Novo Nordisk. Het is een panel bestaande uit jongeren met diabetes type 1 en 2, die leeftijdsgenoten met én zonder diabetes informeren over hun leven met deze aandoening. Dat doen ze op bijeenkomsten, maar ook op de website van Young Voices. Rudy is het jongste lid van Young Voices.


Gewoon leven
In veel landen bestaat er al een Young Voicespanel. Een aantal leden reist de hele wereld over om over hun aandoening te vertellen. 'De bedoeling is dat andere jongeren zien dat wij gewone mensen zijn en dat je met diabetes gewoon kunt leven' legt Rudy uit. 'Maar we zijn er ook voor jongeren die net diabetes hebben. Zo zien ze dat je ook met diabetes gewoon kunt zwemmen of voetballen.'



Uitje
Meedoen aan Young Voices vindt Rudy een voordeel van diabetes. 'In het Diabeter in Rotterdam, een diabetesbehandelcentrum voor jongeren, hangt een groot schilderij van de Young Voices. Ook ik sta daarop', vertelt hij glunderend. 'En vorig jaar hadden we een uitje in het conferentiehotel ISVW in Leusden.' Rudy nam er deel aan verschillende workshops. Ook werden de Young Voices in twee teams opgedeeld en moest ieder team van touwen een loopbrug maken over een zogenaamde rivier. 's Middags kregen we na de lunch bongo-les van een Zuid-Afrikaanse man. Daarna moesten we allemaal samen gaan trommelen. Dat vond ik echt te gek.'


Toekomst
Rudy ziet zijn toekomst rooskleurig in. Na de middelbare school wil hij wetenschappelijk of medisch onderwijs volgen en dan misschien internist worden. Rudy weet dat hij door zijn diabetes kans heeft op complicaties. Toch is het volgens hem belangrijk dat je plezier hebt. 'Als je een goede toekomst wilt, dan moet je zorgen dat je bloedglucosewaarden goed blijven. Hiermee kun je voorkomen dat je complicaties aan je handen, voeten of ogen krijgt. Verder moet je je niet op je kop laten zitten. Je moet jezelf accepteren.'


Meer weten?
Heleen de Bruin heeft een weblog opgezet. Behalve haar ervaringen is er ook informatie over diabetes op te vinden: www.schoolendiabetes.web-log.nl.
Meer weten over Young Voices? www.changingdiabetes.nl




facebook google plus