logo bloedsuiker
    Uitgave 04 - 2006, jaargang 21
Proef, proost en geniet

De feestdagen komen er aan. Tijd om met familie en vrienden te genieten van lekker eten en drinken. Welke wijn kiest u? Vinologe Anna Vollema geeft advies. Ze heeft sinds augustus 2005 diabetes type 2.


Anna Vollema: 'Niets is leuker dan een kleine proeverij in huiselijke kring' Op een mooie herfstdag arriveer ik in de voormiddag bij het huis van Anna Vollema (63) in Bedum, een plaats boven Groningen. Ze woont in de voormalige burgemeesterswoning, een huis met een statige entree en details uit het begin van de vorige eeuw. In de woonkamer staat een gedekte tafel met daarop alle benodigdheden voor een wijnproeverij: wijn, water, brood en een spoelbeker. Tot september 2005 was Anna werkzaam als docent vormgeving en ICT aan de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. Daarnaast is ze vinologe en Anna had het plan haar werkzaamheden op dit vlak uit te breiden na haar vervroegd pensioen. Toen ze in diezelfde periode ontdekte dat ze diabetes type 2 had, zag ze zichzelf genoodzaakt haar wijncarrière over een andere boeg te gooien.


Afvallen
Vlak voordat Anna met pensioen ging, voelde ze zich niet goed. Ze was moe, lusteloos en had nergens zin meer in. Ze zegt: 'Dit was heel ongekend voor mij. Ik heb mijn huisarts gevraagd een algeheel lichamelijk onderzoek te doen en toen bleek dat mijn cholesterol en bloeddruk te hoog waren en dat ik een beginnende diabetes type 2 had.' De bloeddruk en het cholesterol worden inmiddels succesvol behandeld met medicijnen en de diabetes is ze (letterlijk) te lijf gegaan met een dieet en meer bewegen. Sinds vorig jaar september is ze tien kilo afgevallen en ze voelt zich nu weer als vanouds. 'Het is alsof ik mezelf weer heb teruggevonden', aldus Vollema.


Etiket
Toen Anna Vollema hoorde dat ze diabetes type 2 had, was dit een domper op haar toekomstplannen. Ze wilde gaan reizen op zoek naar goede wijnen. Veel proeverijen zou betekenen dat ze regelmatig blootgesteld zou worden aan de verleiding om teveel alcohol te drinken. Dit kon ze voor haar gevoel niet combineren met diabetes type 2. De impasse duurde gelukkig niet lang. Een paar maanden na haar pensioen werd ze uitgenodigd een wijnproeverij te organiseren voor de afdeling Eemsmond van de Diabetesvereniging Nederland (DVN) ter ere van een prijs die ze gewonnen hadden als snelst groeiende DVN-afdeling. Ze had ruim zeventig proevers die avond, veel meer dan verwacht. De avond werd een succes en de belangstelling was enorm. Anna ontdekte dat er veel behoefte is aan informatie over wijnen bij mensen met diabetes. Ze besloot van de nood een deugd te maken en richt zich sindsdien steeds meer op het informeren van mensen met diabetes type 2 over wijn drinken. Vollema: 'Aan de buitenkant van een fles wijn, kun je niet goed zien wat erin zit.
Voor mensen met diabetes, een groep die steeds groter wordt, wil ik ervoor pleiten dat alle flessen voorzien worden van een achteretiket met concrete informatie. Hier zou de totale hoeveelheid sulfiet op moeten staan. Bij witte wijnen moet er ook opstaan hoeveel glucose, fructose en koolhydraten de wijn bevat. In Duitsland gebeurt dit al bij sommige wijnen. Daar staat op de wijnen met een laagkoolhydraatgehalte "geschikt voor diabetici". Het moet overigens niet zo moeilijk zijn om de etiketten te voorzien van informatie. Een wijnboer maakt meestal een wijnanalyse en weet dus wat er in zijn wijn zit, maar dit wordt domweg niet op het etiket vermeld. Bij de betere slijterijen beschikken ze soms over de wijnanalyse. Ook in de Wijngids 2007 van de consumentenbond staat van veel wijnen een analyse. Dit vind ik een absolute aanrader voor de wijnliefhebbers onder de mensen met diabetes.'



Biologische wijn
'Ook over sulfiet zou meer duidelijkheid moeten bestaan', vervolgt Vollema. 'Sulfiet maakt de wijn houdbaar en wordt er vaak van beschuldigd de hoofdpijnveroorzaker te zijn van wijn. Hoe meer sulfiet een wijn bevat, des te zoeter is de wijn. Dit zou dus ook een graadmeter kunnen zijn. Maar het is tegenwoordig vanuit de Europese Unie wel verplicht om op het etiket te zetten dat de wijn sulfiet bevat, maar er staat niet bij hoeveel. Biologische wijnen bevatten over het algemeen minder sulfiet en zijn dus ook minder zoet. De smaak is wel wat zuurder en daar moeten veel consumenten aan wennen, maar het is wel meer geschikt voor mensen met diabetes. 'Meer in het algemeen geldt dat droge witte wijnen de voorkeur genieten boven zoete witte wijnen, alhoewel het koolhydraatgehalte tussen de droge wijnen onderling ook erg kan variëren. Daarnaast adviseer ik mensen om, als ze kunnen kiezen, te kiezen voor rode wijn. Rode wijn heeft namelijk mogelijk enkele positieve effecten op hart- en bloedvaten.'


Kleine flesjes
Daarnaast pleit Anna voor meer kleine flesjes in het wijnschap. 'Het is niet goed om meer dan twee consumpties per dag te drinken, maar alcohol maakt mensen losser en als de fles dan eenmaal open is, is de verleiding groot om ook nog een derde of vierde glas te nemen.'


Ruiken
Alle mitsen en maren daargelaten, bij wijn drinken gaat het toch vooral om het genieten. Anna heeft voor de gelegenheid enkele wijnen uit haar wijnkelder gehaald. Ze zegt: 'Niets is leuker dan een kleine proeverij in huiselijke kring. Ik zorg ervoor dat ik tenminste eens in de drie weken een proeverij heb. Dit is nodig om mijn smaakgeheugen getraind te houden. 'Dat Vollema's smaakgeheugen goed ontwikkeld is blijkt wel uit het feit dat ze tweemaal in de prijzen viel met haar team bij de Grand Prix Saint-Hubert.
Om te proeven heb je nodig: tenminste twee wijnen, water, brood en een spoelbeker, want bij het proeven slik je de wijn doorgaans niet door. Het water en het stokbrood dienen om de smaak in je mond te neutraliseren, zodat je de volgende wijn weer goed kunt proeven. Anna trekt twee flessen witte wijn open; een Duitse Moezel Riesling "geschikt voor diabetespatiënten" en een Italiaanse Verdicchio dei Castelli di Jesi.
De proeverij begint met het beoordelen van de kleur en de geur van de wijn. Ik ben verrast te merken hoe verschillend de wijnen kunnen ruiken. Vervolgens proef ik de wijnen en probeer de smaak en afdronk te omschrijven: vol, metaalachtig, fruitig, zuur, nootachtig. Het valt niet mee om te benoemen wat ik proef, maar ik heb duidelijke voorkeur voor de Verdicchio dei Castelli di Jesi.



Wijn en spijs
Als ik de wijnen aan het proeven ben, verdwijnt Anna naar de keuken. Na een paar minuten komt ze terug met een bordje met een heerlijke versnapering: mozzarella met een stukje tomaat en een vers blaadje basilicum. 'Wijnen en eten gaan samen. Ze gaan een interactie met elkaar aan', legt ze uit. Ik proef opnieuw maar nu gecombineerd met het hapje. En inderdaad: de wijn die ik oorspronkelijk wat zuur vond, komt nu zeer goed tot zijn recht bij de mozzarella, tomaat en basilicum.
Een uur later zijn de rode wijnen aan de beurt. Dit keer proef ik een Bordeaux Haut-Medoc en een Spaanse Solaz, Tempranillo/Cabernet Sauvignon. Anna serveert wederom een heerlijk hapje: gekookte peer met blauwschimmelkaas. Ze zegt: 'Op deze wijze stellen een chef-kok en een wijnspecialist een wijnkaart samen in een restaurant. Ze beoordelen welke wijn goed tot zijn recht komt bij welk gerecht. Het lijkt mij nu zo leuk om een boekje of iets dergelijks samen te stellen voor mensen met diabetes. Gezonde, verantwoorde maar vooral lekkere hapjes en gerechten gecombineerd met een goed wijnadvies. Wie weet komt het er ooit nog eens van.' De redactie van Bloedsuiker houdt zich aanbevolen want het voorproefje van deze dag was veelbelovend en voor de lezers zeker een goede tip voor de komende feestdagen. Proef, proost en geniet!



Alcohol en glucosewaarden
Een glaasje wijn laat net als een frisdrank de bloedglucose stijgen vlak na de consumptie. Hoeveel de glucose stijgt is afhankelijk van het aantal koolhydraten in het drankje.
Het verraderlijke van alcohol is dat het enige tijd na het drinken, soms zelfs enkele uren later, de bloedglucose laat dalen. Met het oog op een mogelijke hypo (te laag bloedglucose-gehalte) is het voor mensen die insuline of bepaalde tabletten (sulfonylureumderivaten) gebruiken, belangrijk het bloedglucose-verlagende effect in de gaten te houden.





Witte wijn, mozzarella, half kerstomaatje en blaadje basilicum Witte wijn
Witte wijn; Bourgogne Chardonnay
Combineert goed met: klein bolletje mozzarella, half kerstomaatje, vers blaadje basilicum samen gehouden met een cocktailprikker.





Rode wijn, roodgekookte peer met Blue Stilton kaas Rode wijn:
Rode wijn: Casillero del Diablo, Cabernet Sauvignon 2004
Combineert goed met: roodgekookte peer met een Blue Stilton kaas.
Neem voor de peer een Gieser Wildeman en kook deze in bessensap met een scheut rode wijn en kaneel. Snij de Blue Stilton kaas in kleine stukjes en leg de peer op het bedje van kaas.



Meer lezen?
• Wijngids 2007 consumentenbond
• Wijnalmanak 2007 van Hubrecht Duijker en Harold Hamersma
www.dewijnhoek.nl




facebook google plus