logo bloedsuiker
    Uitgave 03 - 2006, jaargang 21
Vitamines en mineralen

Een tabletje chroom om de bloedglucosewaarden stabiel te houden en een vitaminepil omdat u aan het lijnen bent of omdat u zich wat slapjes voelt. Is dat allemaal nodig? Dit artikel beschrijft de laatste stand van zaken met betrekking tot vitamines en mineralen bij diabetes.


Onderaan dit artikel staat een lekker en gezond visrecept! Normaal gesproken is dertien een ongeluksgetal, maar niet voor vitamines. Er zijn namelijk dertien verschillende vitamines bekend. Zonder vitamines kan het lichaam niet functioneren. Voor veel mensen is vitamine C de bekendste vitamine, maar daarnaast zijn er ook de vitamines A, D, E, K en acht verschillende B-vitamines. Net zo belangrijk als de vitamines zijn de mineralen. Calcium, natrium, kalium, chroom, ijzer en magnesium zijn bekende voorbeelden. Vitamines en mineralen zijn onmisbaar voor de groei en het goed functioneren van het lichaam. Hiervoor hebben we maar hele kleine hoeveelheden nodig, meestal maar een paar milligrammen of zelfs microgrammen per dag. Die hoeveelheden krijgen we vooral met onze voeding binnen.


Nieuwe richtlijnen?
De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) heeft onlangs de literatuur bestudeerd en nieuwe richtlijnen opgesteld voor mensen met diabetes met betrekking tot onder meer vitamines en mineralen. De geadviseerde hoeveelheden zijn hetzelfde als die voor mensen zonder diabetes, maar er zijn wel aandachtspunten. Zo zijn er aanwijzingen dat mensen met diabetes vaker een tekort aan magnesium hebben en dat diabetesmedicatie de opname van vitamine B12 kan verstoren. De NDF heeft een overzicht gemaakt van de vitamines en mineralen die mensen met diabetes nodig hebben.


Streng zijn eist zijn tol
Met een gezonde gevarieerde voeding krijgen de meeste mensen voldoende vitamines en mineralen binnen. Dat is wat anders als u streng lijnt. Als u een dieet volgt met minder dan 1300 kcal, wordt dit moeilijk. In een dergelijk geval is het verstandig eens een diëtist te bezoeken. Een diëtist kan uw voeding berekenen om te zien welke voedingsstoffen u tekort komt. Hij of zij kan u vervolgens adviseren hoe u deze tekorten het beste kunt aanvullen.


Vitamine B12
Het is goed te weten dat het medicijn metformine (Glucophage®) ervoor kan zorgen dat uw lichaam vitamine B12 minder goed uit uw voeding opneemt. Zeker als u dan ook nog vegetarisch of veganistisch eet, loopt u een verhoogde kans op een tekort. Vitamine B12 zit namelijk alleen in dierlijke producten. In overleg met uw arts zou u periodiek het vitamine B12 gehalte in uw lichaam kunnen laten controleren. Als dit gehalte te laag ligt kan uw arts u een supplement voorschrijven. Van vitamine B12 heeft u elke dag 2,8 microgram nodig. Dit vitamine zorgt voor de aanmaak van rode bloedcellen en het is belangrijk voor een goede werking van het zenuwstelsel. Vitamine B12 zit in melk(producten), vis, eieren, vlees en vleeswaren.


Chroom
De ene advertentie volgt de andere op als u tijdschriften voor mensen met diabetes openslaat. Chroom is volgens de fabrikanten van de supplementen hét middel tegen schommelingen in uw bloedglucose. Zoals wij eerder in Bloedsuiker schreven is hiervoor onvoldoende bewijs. In Nederland is geen advies voor de hoeveelheid chroom opgesteld. Het is namelijk moeilijk te onderzoeken hoeveel chroom ons lichaam nodig heeft en hoeveel chroom verschillende voedingsmiddelen bevatten. Waarschijnlijk krijgen we gemiddeld met onze voeding 10-40 microgram per dag binnen en is dit voldoende om chroomtekort te voorkomen. Producten die chroom bevatten zijn volkoren graanproducten, paddestoelen, broccoli, noten, gist en vlees.


Magnesium
Er zijn aanwijzingen dat een tekort aan magnesium vaker bij mensen met diabetes voorkomt dan bij mensen zonder diabetes. Waarschijnlijk verliest men extra magnesium met de urine bij hoge bloedglucosewaarden. Als u een tekort aan magnesium heeft kunt u dit merken aan lusteloosheid, slappe spieren, spierpijn of hartritmestoornissen. Als u deze klachten herkent, bespreek dit dan met uw behandelend arts. Magnesium is belangrijk voor de opbouw van de botten. Ook voor het overbrengen van zenuwprikkels en het samentrekken van de spieren, bijvoorbeeld de hartspier, is magnesium nodig. Voor vrouwen geldt een aanbeveling van 250-300 mg magnesium per dag en voor mannen 300 mg. Magnesium zit in brood, graanproducten, groene (blad)groenten, melk(producten), noten en vlees.


Vitamine B11 (foliumzuur)
Er is mogelijk een verband tussen foliumzuur en homocysteïne. Een hoog homocysteïne wordt in verband gebracht met een hoger risico op hart- en vaatziekten. Foliumzuur kan een verhoogd gehalte aan homocysteïne in het lichaam verlagen, maar het is onduidelijk of dit de kans op hart- en vaatziekten verkleint. Voor de aanmaak van rode bloedcellen en de groei en het instandhouden van het lichaam heeft u dagelijks 300 microgram foliumzuur nodig. Tenminste, als u niet zwanger bent of een
zwangerschapswens heeft. Aan vrouwen met een kinderwens wordt geadviseerd om naast het foliumzuur dat ze met de voeding binnen krijgen, een supplement met 400 microgram foliumzuur te gebruiken. Foliumzuur zit vooral in (groene) groenten, zoals spinazie, broccoli, bloemkool, tuinbonen, sla, andijvie, boerenkool en asperges. Ook in brood, aardappelen, (orgaan)vlees en zuivel-producten zit foliumzuur.



Vitamines in de praktijk
Vitamines en mineralen blijven dus onmisbaar in de voeding en voor mensen met diabetes zijn er zelfs nog extra aandachtspunten. Hoe zorgt u nu dat de voeding voldoende vitamines en mineralen bevat? Door veel aandacht te besteden aan gezonde, volwaardige producten én door veel variatie aan te brengen in uw voeding. Het onderstaande recept is daarvan een goed voorbeeld. Want door de grote diversiteit aan groenten, de aardappel, vis en zuivel krijgt u veel verschillende vitamines en mineralen binnen.



Kabeljauwpakketje met rijk palet aan groenten

 

Recept voor 4 personen

Ingrediënten

  • 4 flinke, kruimige aardappelen (à ca. 150 g)
  • 400 g kabeljauwfilet
  • zout, peper
  • 2 eetlepels citroensap
  • 200 g panklare roerbakgroente
  • 4 eetlepels dille
  • 300 g peultjes
  • 300 g worteltjes
  • 1 kuipje magere zuivelspread (100 g)
  • aluminiumfolie, 4 stukken (30x30 cm)

 

Bereiding:

Aardappels schoonboenen, inprikken en in magnetron op vol vermogen (700 Watt) in ca. 12 minuten bijna gaar laten worden. Aardappels afgedekt met keukenhanddoek ca. 10 minuten laten nagaren. Oven voorverwarmen op 185 °C. Vis in 4 stukken verdelen, bestrooien met zout en peper en besprenkelen met citroensap. Roerbakgroente in midden van aluminiumfolie verdelen. Vis erop leggen en met viskruiden bestrooien.
Aluminiumfolie naar boven toe dichtvouwen. Pakketjes in midden van de oven op bakplaat leggen en in
15-20 minuten gaarbakken. Intussen worteltjes schoonmaken en in 12 minuten beetgaar koken. Peultjes schoonmaken en laatste 5 minuten met worteltjes meekoken. Gepofte aardappels aan bovenzijde insnijden
en met wat zout bestrooien. Zuivelspread in aardappel scheppen. Vispakketjes op 4 borden leggen en met gepofte aardappel en groenten serveren.

Varieer! In plaats van kabeljauw kunt u ook schol, koolvis of wijting nemen.

Rijst in plaats van aardappels In plaats van de gepofte aardappels kunt u ook zilevervlies- of meergranenrijst nemen. Voor 4 personen is 300 gram voldoende.



Vitaminetips in de keuken

  • Warm niet al te vaak een maaltijd op. Door verwarmen gaan veel vitamines verloren en dat is zonde van uw gezonde gerecht!
  • Veel vitamines en mineralen gaan verloren door koken in water. Hoe meer water u gebruikt bij de bereiding, des te minder voedingsstoffen er in uw eten blijven zitten. Door groenten met zo min mogelijk water te koken, de deksel op de pan te houden en ze als het ware gaar te stomen, behoudt u de voedingsstoffen zoveel mogelijk. Ook het stomen samen met vis zorgt voor vitaminebehoud.
  • Aardappels poffen is een gezonde manier van aardappels gaar maken: omdat er geen water wordt gebruikt, blijven zoveel mogelijk vitamines en mineralen in de aardappels achter.
  • Iedere kleur groente en fruit bevat weer andere unieke gezonde stoffen. Zorg dus voor kleurrijke variaties op uw bord!



Tot slot
De hoeveelheden aan vitamines en mineralen die geadviseerd worden, komen dus overeen met de hoeveelheden die gelden voor mensen zonder diabetes. Toch zijn er extra aandachtspunten. Bij het gebruik van metformine bijvoorbeeld, of als u minder dan 1300 calorieën per dag gebruikt of vegetarisch of veganistisch eet. Overleg eens met uw arts of diëtist, want wellicht is een supplement met een normale dosering volgens de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) dan geen overbodige luxe...



facebook google plus