logo bloedsuiker
    Uitgave 02 - 2006, jaargang 21
Overgewicht! Hoe raakt u het kwijt?

Extreem overgewicht is niet alleen slecht met betrekking tot diabetes, maar geeft ook andere fysieke en sociale beperkingen. Bloedsuiker sprak met twee mensen die na jaren worstelen met extreem overgewicht, kozen voor een chirurgische ingreep of een zeer laag calorisch dieet met als doel de overtollige kilo's kwijt te raken. Hoe vergaat het hun enkele jaren na deze maatregelen?


Menno Ong: 'Met regelmaat werd ik op dieet gezet. Dit had een averechts effect' Sociaal voelde ik me beperkt. Ik ging niet meer met plezier over straat en schaamde me voor mijn lichaam', vertelt Menno Ong (46). Menno kampt al sinds zijn puberteit met overgewicht. Hij zegt: ‘Ik kom uit een familie waarin eten een centrale rol speelt. Dat is lastig voor mensen die de aanleg hebben om dik te worden. Daarnaast vond ik de puberteit een moeilijke periode.
Ik heb toen veel onlustgevoelens weg gegeten. Mijn vader was huisarts en hield een vinger aan de pols. Met regelmaat werd ik op dieet gezet. Achteraf gezien had dit een averechts effect. Na een periode van afvallen, kwam ik altijd weer aan en iedere keer eindigde ik op een zwaarder gewicht. Na de puberteit ging het beter met me, maar toen was ik al dik en was het vele eten een gewoonte geworden die ik niet meer kon doorbreken. Rond mijn 28ste werd er tijdens een keuring voor een baan diabetes type 2 vastgesteld. In de daarop volgende jaren werd ik alsmaar dikker. Op een gegeven moment woog ik rond de 170 kilo bij een lengte van 1.85 meter. Dit beďnvloedde mijn hele leven.' Menno werkt als know-how-medewerker op een groot advocaten- en notarissenkantoor in Amsterdam.





Corrie en Wim Polet ondervinden veel steun van elkaar Chemokuur
Ook Corry Polet-Zwaan (63) kampte haar hele leven met overgewicht. Net als Menno lukte het haar wel om af te vallen, maar de verloren kilo's zaten er net zo snel weer aan. Corry heeft al heel lang een te hoge bloeddruk en kreeg daar in 1993 diabetes type 2 bij. Dit werd eerst behandeld met een dieet, later met medicijnen en in 1999 stapte ze over op insuline. Ze zegt: ‘In datzelfde jaar maakten mijn man Wim en ik een reis naar Vietnam. Tijdens die reis was ik onbeschrijfelijk moe. Eenmaal terug in Nederland werd ontdekt dat ik darmkanker had. Ik werd hiervoor geopereerd en ik kreeg chemotherapie. Door de chemokuren hield ik niet veel eten binnen. In die tijd at ik veel vla en dergelijke en lette ik niet op de suiker. Ik kwam enorm aan. In eerste instantie dachten we dat al mijn klachten van de darmkanker en de chemotherapie kwamen, maar toen de moeheid bleef aanhouden, realiseerden we dat er meer aan de hand was. Op een gegeven moment woog ik meer dan 100 kilo bij een lengte van 1.64 meter. Mijn bloedglucosewaarden bleven stijgen en mijn insuline-dosis werd verhoogd. Pas later hoorde ik dat je door insuline vaak wat aankomt en ook moeilijker kunt afvallen. Ik ben van nature vrolijk, maar in mei 2004 voelde ik me hopeloos. Ik zei tegen mijn internist dat ik geen lichtpuntjes meer zag en dat ik het geestelijk niet meer aankon.'



Diabetes en overgewicht

Overgewicht kan tot gevolg hebben dat mensen ongevoelig worden voor insuline, ook wel insuline-resistentie genoemd. Om de bloedglucosespiegel op peil te houden, wordt de alvleesklier bij deze mensen aangespoord om extra insuline te gaan produceren. Op het moment dat dit onvoldoende of niet meer lukt, is er sprake van diabetes type 2. Voor de behandeling krijgen deze mensen tabletten en/of insuline. Zeker zo belangrijk bij de behandeling is het volgen van een dieet. Door af te vallen worden de mensen namelijk weer gevoeliger voor insuline. Hierdoor kan soms de medicatie voor diabetes verminderd worden en af en toe is het effect hiervan zelfs zo gunstig dat de mensen geen diabetesmedicatie (meer) nodig hebben. Ook de bloeddruk en het cholesterol verbeteren en ook hier kan de hoeveelheid medicijnen soms verminderd worden.




Duodenale switch
Ongeveer zeven jaar terug kreeg Menno Ong op aanraden van maag-, darm- en leverspecialist prof. dr. E.M.H. Mathus-Vliegen, een maagbandje (lees ook het artikel op pagina 12). Door het maagbandje kon Menno alleen nog beperkte hoeveel-heden eten. Hij zegt: ‘Bij de operatie woog ik 160 kilo en binnen 1,5 jaar verloor ik 45 kilo. Toen ik rond de 125 kilo woog, had ik geen insuline-injecties meer nodig.'
De ingreep leek succesvol tot Menno 2,5 jaar later veel maagklachten kreeg. Later bleek dat het maagbandje doorgroeide in de maagwand, een complicatie die vroeger wel vaker voorkwam bij maagbandjes. Het maagbandje moest eruit.
Menno: ‘Het eerste halfjaar bleef ik op gewicht, merendeels vanwege de maagklachten die ik had. Daarna werd ik langzaam weer dikker totdat ik 165 kilo woog en keerde ook mijn diabetes weer terug. Hoewel de eerste operatie en met name ook het verwijderen van de maagband me zwaar waren gevallen, besloot ik na 2,5 jaar terug te gaan naar dr. Mathus-Vliegen om voor de tweede keer om een maagbandje te vragen. Zij vond dit gezien de ervaringen bij het eerste maagbandje geen goed idee. Ze stelde een “gastric bypass” voor. Na daarover op haar verwijzing met verschillende deskundigen te hebben gesproken, werd gekozen voor een nieuwe variant daarvan: de duodenale switch.'
‘Destijds werd deze operatie nog niet in Nederland uitgevoerd', vervolgt Menno. ‘Ik ben daarvoor naar België geweest. Voordat het zover was ging ik door een zware selectieprocedure. Ik moest kunnen aantonen dat ik al meerdere pogingen had ondernomen om mijn gewicht kwijt te raken. Bovendien moest er sprake zijn van extreem overgewicht in combinatie met een door dat overgewicht veroorzaakte ziekte, ook wel co-morbiditeit genoemd. Dit was bij mij het geval. Deze operatie heeft me veel goeds gebracht. Ik ben enorm afgevallen. Op een gegeven moment woog ik nog 90 kilo. Daarna ben ik weer 10 kilo aangekomen. Nu weeg ik al ruim 1,5 jaar 100 kilo. Net als bij de maagband, kan ik ook nu leven zonder diabetes-medicatie. Wel moet ik erop letten dat ik van bepaalde voedingstoffen, zoals eiwit en calcium, voldoende binnenkrijg.' In vergelijking tot het maagbandje biedt de duodenale switch enkele voordelen, meent Menno. ‘Bij het maagbandje zit je erg snel vol. Dat betekent dat je alleen kleine hoeveelheden kunt eten en eigenlijk nooit meer van eten kunt genieten. Zodra je te veel eet, word je misselijk. Bij de duodenale switch zit je minder snel vol en kun je gewoon van je eten genieten.'



Duodenale switch
Bij een duodenale switch wordt de maag operatief verkleind, zodat iemand eerder verzadigd raakt. Daarnaast wordt bij de twaalfvingerige darm een omleiding gemaakt waardoor minder voedsel -met name vet- wordt opgenomen. De operatie heeft wel een hoog operatierisico en er kunnen allerlei complicaties optreden. Zo kan er een tekort ontstaan aan bepaalde essentiële voedingsstoffen (kalk, vitaminen) die normaliter in de twaalfvingerige darm worden opgenomen.





Voor Corry waren de  intensieve begeleiding vanuit het LUMC en de steun van haar man onmisbaar bij het bereiken van een gewicht van 61,5 kilo Maaltijdvervangers
Corry werd in mei 2004 in contact gebracht met dr. I. Jazet, internist
verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) (lees ook artikel pagina 12). ‘Ik kreeg de vraag of ik wilde meedoen aan een onderzoek naar de effecten van een heel streng dieet op mensen met diabetes type 2.
Hiervoor zou ik met behulp van maaltijdvervangers slechts 450 kilocalorieën per dag krijgen, totdat ik de helft van mijn overgewicht kwijt zou zijn. Gelijktijdig moest ik al mijn diabetesmedicatie stoppen. Ik had op dat moment geen andere keus en besloot mee te doen. Het voelde als een laatste kans. Aan het begin van het onderzoek woog ik 100,5 kilo. Twee weken daarvoor was ik gestopt met de tabletten voor mijn diabetes. De dag voor het onderzoek stopte ik ook met de insuline. Op die dag werd er van alles onderzocht en gemeten. Twee dagen later werden dezelfde metingen nog eens herhaald. Vervolgens ging ik wekelijks op controle en nam al die tijd drie keer per dag een maaltijdvervanger. Daarnaast mocht ik veel water, koffie en thee zonder suiker drinken, één keer per dag een kopje bouillon en af en toe een stukje komkommer of tomaat. Op een gegeven moment bewaarde ik het stukje komkommer voor 's avonds. Op 17 augustus 2004 was ik 50% van mijn overgewicht kwijt en woog ik nog 79,5 kilo. Ik gebruikte geen medicijnen voor mijn diabetes meer en had toch lagere bloedglucosewaarden en voelde me veel beter. Mijn nuchtere glucosewaarde was gedaald van 14 mmol/l naar 7,2 mmol/l. Alhoewel ik het streefgewicht voor het onderzoek had gehaald, besloot ik door te gaan met afvallen. Ik bleef wekelijks onder controle en continueerde het 450 kilocalorieëndieet. Op 22 november was ik al mijn overgewicht kwijt en woog ik nog 61,5 kilo. Ik gebruikte nog steeds geen insuline, maar moest wel weer beginnen met metformine, een tablet om de insulinegevoeligheid te verhogen.'



1.200 kilocalorieëndieet
‘Met behulp van een stappenplan ben ik langzaam weer normale maaltijden gaan eten', gaat Corry verder. Op 22 november ging ik over op drie maaltijden. Maar voor de rest van mijn leven moet ik me houden aan een 1.200 kilocalorieëndieet. Op die manier heb ik geen honger, maar kom ik ook niet aan. Ik kan toe met heel weinig energie. Een internist zei ooit tegen me: “jij zou een goede zijn geweest voor de hongerwinter”. Ik houd mijn gewicht nu heel goed in de gaten. Als ik een kilo ben aangekomen, stap ik een paar dagen over op de maaltijdvervangers. Ik kan dit nu allemaal zelfstandig doen.'


Steun
De intensieve begeleiding vanuit het LUMC gedurende het afvallen en de steun van haar man waren onmisbaar bij het bereiken van een gewicht van 61,5 kilo. Corry: ‘Mijn man is heel makkelijk. In de maanden dat ik alleen maaltijdvervangers at, was hij vaak tevreden met een boterham met ei. Dat maakte het allemaal een stuk makkelijker. Voor hem was het overigens nooit een punt dat ik te dik was, maar hij vond het
ontzettend jammer toen ik vrijwel niets meer kon. We houden erg van reizen maar dat was op een gegeven moment niet meer mogelijk. Mijn verlangen naar lekker eten blijft. Ik houd nu eenmaal van lekkere dingen. In april van dit jaar waren we 41 jaar getrouwd en dan sta ik mezelf toe om een ijsje te eten.Ik blijf het dieet soms moeilijk vinden maar de nadelen wegen niet op tegen de voordelen. De gezondheidswinst door mijn gewichtsverlies is enorm.‘



Koffer vol
‘Nu ik weer veel mobieler ben, ondernemen we ook weer meer', vervolgt Corry. ‘Begin dit jaar zijn we zes weken in Cambodja, Laos en Thailand geweest. Geweldig. We gaan overigens altijd op reis met een koffer vol maaltijdvervangers en een doktersverklaring. Vaak vervangen we op een dag wel een maaltijd door een maaltijdvervanger. Dat is ook heel handig. Bijvoorbeeld als we heel vroeg opstaan en alle restaurants nog dicht zitten, of als je tijdens de lunch in een trein of bus zit.'


Relaties
Toch heeft extreem afvallen ook minder leuke sociale consequenties. Menno: ‘In Amerika hebben ze meer ervaring met methoden om extreem af te vallen. Het blijkt dat 50% van de relaties zo'n drastische verandering niet overleeft. Mensen krijgen na de operatie dikwijls meer zelfvertrouwen, ze voelen zich minder lelijk en staan zelfbewuster in het leven. Dit kan problemen opleveren binnen een relatie.' Menno woont samen met zijn vriend Niels. Hij heeft hem ontmoet tussen zijn maagbandje en duodenale switch in. ‘Voor Niels ben ik goed zoals ik ben, dik of niet dik. Hetzelfde geldt eigenlijk voor de rest van mijn familie en vrienden, al had iedereen, toen ik nog dik was, wel altijd zorgen over mijn gezondheid. Datzelfde gold trouwens voor de operatie. Je neemt toch een risico. Een klein deel van de mensen, minder dan 1% overlijdt tijdens of na de operatie en dit risico is verhoogd bij mensen die heel erg dik zijn. Gelukkig heeft het bij mij allemaal goed uitgepakt. Ik voel me gezonder. Vroeger moest ik sporten van mezelf, nu geniet ik ervan. Ik heb overal veel meer plezier in en voel me meer ontspannen. Eigenlijk is alles totaal anders.'



facebook google plus