logo bloedsuiker
    Uitgave 01 - 2006, jaargang 21
Drank is meer dan je denkt

Koolhydraten hebben invloed op het glucosegehalte in uw bloed. Te vaak vergeten mensen met diabetes bij het tellen van hun koolhydraten de dranken. Echter, dranken kunnen bolstaan van koolhydraten.


Dranken kunnen bol staan van koolhydraten Hongerstakers bewijzen het keer op keer: een mens kan heel lang zonder voedsel, maar zonder vocht wordt het heel moeilijk om in leven te blijven. En eigenlijk is dat helemaal niet zo gek als u bedenkt dat uw lichaam voor zeker zestig procent uit water bestaat. Al uw lichaamscellen bevatten water en alle stofwisselingsprocessen spelen zich af in een waterige omgeving. Verder zorgt water voor transport van voedingsstoffen en andere stoffen door het lichaam. Vocht is ook nodig om afvalstoffen uit het lichaam te verwijderen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via urine en zweet. Tenslotte is water belangrijk om uw lichaam goed op temperatuur te houden.
Om al die lichaamsprocessen optimaal te laten verlopen, is het nodig om elke dag voldoende te drinken. Hoeveel voldoende is, hangt af van uw leeftijd (zie onderstaande tabel). U kunt zelf heel gemakkelijk controleren of u elke dag voldoende drinkt. Is uw urine licht van kleur, dan drinkt u voldoende. Is uw urine heel donker van kleur, dan drinkt u te weinig.



Hoeveelheid drinkvocht per dag
Leeftijd nodig per dag
4-12 jaar 1 - 1,5 liter 6 tot 10 kopjes/glazen
12-70 jaar 1,5 liter ca. 10 kopjes/glazen
70+ 1,7 liter ca. 12 kopjes/glazen



Dranken tellen mee
Bij diabetes stijgt het glucosegehalte van uw bloed na het eten van een koolhydraatrijke maaltijd. Medicatie (insuline of tabletten) helpt u het bloedglucosegehalte binnen gezonde grenzen te houden. Veel mensen realiseren zich echter niet dat ook melk, frisdrank of vruchtensap invloed hebben op het glucosegehalte van het bloed. De meeste dranken bevatten namelijk koolhydraten en moeten dus als koolhydraten "meegerekend" worden. Koffie en thee zonder suiker, bouillon, light frisdrank en (mineraal)-water bevatten geen koolhydraten. Alleen deze dranken zonder koolhydraten kunt u altijd tussendoor drinken zonder dat het invloed heeft op het glucosegehalte van uw bloed.


Puur en ongezoet
"Ongezoet", "Geen suiker toegevoegd (GST)" en "light"; het zijn slechts enkele van de vele termen die u op een verpakking kunt tegenkomen. Maar juist deze drie termen zeggen niets over het koolhydraatgehalte van een voedingsmiddel. Bij ongezoet denkt men automatisch "zonder suiker". Toch is dit niet altijd zo. Een fabrikant mag ongezoet op de verpakking zetten als er bij de bereiding geen suiker is toegevoegd. Zelfs als het product van nature suikers bevat, zoals vruchtensap (vruchtensuiker) of melk (melksuiker) dan mag de fabrikant nog ongezoet op de verpakking zetten. Ongezoet is dus absoluut niet synoniem met "zonder koolhydraten". Een glas ongezoet vruchtensap van 100 ml bevat net zoveel koolhydraten als een portie fruit. Voor melkproducten geldt dat ze van nature melksuiker bevatten. Daarom bevatten melk, karnemelk en yoghurt koolhydraten. Van melk gemaakte dranken als chocolademelk en yoghurtdranken worden vaak extra gezoet. Op sommige van deze verpakkingen staat de term geen suiker toegevoegd. Deze producten zijn dan gezoet met zoetstoffen
in plaats van met suiker. Producten met "geen suiker toegevoegd" bevatten minder koolhydraten dan de met suiker gezoete producten. De derde en laatste term is light. Van veel frisdranken is tegenwoordig een lightversie te koop. Deze frisdranken zijn meestal gezoet met zoetstoffen en bevatten geen koolhydraten. Light wil echter niet per definitie zeggen dat er geen suiker in zit. Soms vervangt men maar een deel van de suiker door zoetstoffen. Kijk om zeker te zijn altijd even op het etiket.



Met een tic
Als we over dranken praten, kunnen we natuurlijk de alcoholische dranken niet overslaan. Voor iedereen met en zonder diabetes geldt dat teveel alcohol op allerlei manieren schade en ellende veroorzaakt. Met alcohol is het dus altijd een kwestie van opletten. Bij mensen met diabetes zijn er een paar bijzonderheden.
Alcohol kan een daling van het bloedglucosegehalte geven, vaak pas enige uren nadat u het gedronken heeft. Als de maag leeg is en het bloedglucosegehalte goed of iets aan de lage kant, kan dit zelfs een hypo veroorzaken. Sommige alcoholische dranken, zoals bier, zoete wijn, port en likeur bevatten naast alcohol ook koolhydraten. Of deze koolhydraten de hypo kunnen voorkomen is een kwestie van uitproberen. De koolhydraten in de drank geven eerst een snelle stijging en vervolgens kan úren na het drankje een bloedglucose-verlaging ontstaan door de alcohol. Hoe meer alcohol u gebruikt, hoe groter de kans is op een hypo. Als u alcohol gebruikt bij een maaltijd geeft het meestal de minste problemen.



Oppassen
Bij bepaalde bloedglucoseverlagende tabletten - sommige sulfonylureum-derivaten- is het wel oppassen geblazen. Die kunnen in combinatie met alcohol vervelende bijwerkingen geven, zoals een soort opvlieger of zelfs een hypo. Ook kan alcohol de werkingsduur van deze tabletten verlengen. De hypo kan dan dus pas uren later optreden. Drinkt u regelmatig alcohol, bespreek dit dan een keer met uw arts of diabetesverpleegkundige, zodat u goed inzicht krijgt in het effect van alcohol op uw bloedglucose. Als u kortwerkende insuline gebruikt, kunt u de insuline aanpassen aan wat u eet en drinkt. Door ervaring leert u hoe u het eetpatroon en de hoeveelheid insuline op het gebruik van alcohol kunt afstemmen.


Koolhydraatgehalte:
Niet-alcoholische dranken

DrankKoolhydraten in grammen in 150 ml
Chocolademelk18
Frisdrank (cola, sinas, 7-p, cassis etc) 14
Frisdrank light0
Karnemelk5
Koffie zonder melk en suiker0
Melk6
Milkshake26
Sportdrank (bijvoorbeeld Extran)23
Thee zonder suiker0
Tonic12
Vruchtendrank/nectar (gezoet)15
Vruchtenlimonade(van siroop)14
Vruchtensap ongezoet18
Water met of zonder koolzuur0
Yoghurtdrank17
Yoghurtdrank GST6




Alcoholische dranken
DrankHoeveelheid koolhydraten in grammen
Bier6 in 200ml
Bruin bier10 in 200 ml
Cognac, Whisky0 in 35 ml
Bessenjenever, Vermout6 in 35 ml
Jenever0 in 35 ml
Port5 in 35 ml
Sherry1 in 35 ml
Wijn, rood3 in 100 ml
Wijn, wit droog0 in 100 ml
Wijn, wit zoet22 in 100 ml





facebook google plus