logo bloedsuiker
    Uitgave 01 - 2006, jaargang 21
De gevolgen van een te late diabetesbehandeling

Hij heeft lange tijd rondgelopen met diabetes type 2 zonder dat hij dit wist. Naast diabetes heeft Henk van Houtum nu eczeem, verhoogde oogdruk, neuropathie en daardoor een klauwstand van zijn voeten.


Henk van Houtum: ‘Ik ben minder streng voor mezelf, maar vet eten is er niet meer bij. Voor mij geen speklap of frikadel meer. Pudding of melk neem ik alleen als er 0% procent vet in zit’ Tegenwoordig geniet Henk van Houtum, 63, weer van het leven. Hij is getrouwd met Mieke, heeft een dochter en een zoon en drie kleinkinderen. Dat vindt hij prachtig om mee te maken. Hij zit nu ruim drie jaar in de Vut en geniet van zijn vrije tijd. Bij Henk werd echter te laat diabetes type 2 geconstateerd. Sindsdien heeft hij een aantal klachten die niet meer verdwijnen. Zijn kwalen in een notendop: eczeem aan benen en voeten, plasproblemen, verhoogde oogdruk, een verdikte hartspier en een klauwstand van de voeten. Henk: ‘Ik heb veel last van mijn benen en voeten. Ik heb pijn bij het lopen en het staan. Ik zal nooit meer normaal kunnen lopen.'


Totaal krachteloos
Twaalf jaar geleden, hij was pas 51 jaar, vermagerde Henk heel sterk en zonder reden. Zo leek het. ‘Mijn vrouw deed aan de lijn en ík viel af!', lacht Henk. Hij at net zoveel als anders en toch verloor hij vele kilo's. Hij voelde zich helemaal niet goed: ‘Ik herinner me een middag dat ik thuis kwam en alleen nog maar op de grond in de woonkamer kon liggen. Ik voelde me totaal krachteloos.' Vanwege de hevige pijn in zijn voeten en benen – vergelijkbaar met een verbranding en hevige krampscheuten – ging Henk niet naar de huisarts, maar direct naar de fysiotherapeut. Daar kreeg hij behandelingen met warmteschijven. ‘Dat hielp eventjes, maar kort na de behandeling voelde ik me weer net zo krachteloos.' In plaats van naar de huisarts ging Henk naar de neuroloog, omdat de pijn in zijn benen naar zijn rug trok en hij een hernia vermoedde. Hij kreeg diverse onderzoeken en medicijnen, maar de klachten werden alleen maar erger. ‘Ik kocht dure kwaliteitsschoenen die niet hielpen. Toen kon ik alleen nog maar op krukken lopen. Ook ging ik slechter zien en kreeg ik pijnlijke jeukklachten over mijn hele lichaam.' Daarbovenop kreeg hij eczeem. De dunne en droge huid van zijn benen en voeten moet hij nog steeds elke dag insmeren met vaseline: ‘Als de huid te droog wordt, bestaat er kans op kloofjes. Voor mij kan dat riskant zijn, omdat de kans op infecties dan groter is.'


Onder controle
Henk heeft nu twaalf jaar diabetes type 2. Maar waarschijnlijk langer. Na alle behandelingen en onderzoeken, tipte Mieke - door haar voormalige beroep als laborante bekend met diabetes - haar man om toch eens op diabetes te laten controleren. Haar tip bleek een schot in de roos. Toen zij thuis bloed van Henk afnam en dit liet controleren in het ziekenhuislaboratorium, werd er een nuchtere bloed-glucosewaarde van 25,8 geconstateerd.
Na telefonisch contact met de huisarts werd Henk direct doorverwezen naar de internist. Nu spuit hij viermaaldaags insuline om zijn diabetes zo goed mogelijk onder controle te houden. Daarnaast eet hij gezond en beweegt hij veel. Henk: 'Ik heb altijd redelijk Bourgondisch geleefd. Ik ging graag op stap en hield van dineren. Een stukje vlees meer of minder, dat maakte niet zoveel uit. Ik hoefde nooit ergens naar om te kijken. Dat is nu wel anders.' Tegenwoordig eet Henk heel bewust. Hij volgt geen dieet, maar heeft zelf wel een strenge norm voor gezond eten. Henk: 'In het begin van mijn diabetes was ik té streng voor mezelf. Ik woog al mijn eten af, koolhydraten telde ik als een bezetene. Ik wist uit mijn hoofd wat waar in zat. Ik ben minder streng voor mezelf, maar vet eten is er niet meer bij. Voor mij geen speklap of frikadel meer. Pudding of melk neem ik alleen als er 0% procent vet in zit. Sinds ik insuline toedien, is mijn algehele gezondheid wat stabieler.'



Bloedglucose omlaag
Van hypo's heeft Henk nauwelijks last. 'Een hypo voel ik meestal aankomen, want dan begin ik te trillen en word ik onzeker. Ook ben ik dan aan stemmingen onderhevig. Ik weet dan dat ik iets moet eten.' In de afgelopen elf jaar herinnert hij zich één ernstige hypo: 'Ik had gefietst en ik kwam lekker moe thuis. Ik had brood en fruit klaar-gemaakt en spoot hiervoor snelwerkende insuline.
De telefoon ging. De boterham had ik nog niet gegeten. Na een lang telefoongesprek schoten mijn bloedglucosewaarden omlaag. Dat was een flinke hypo en dat is verschrikkelijk om mee te maken. Mijn vrouw heeft mij met diksap weer op de been geholpen.



Een schoolvoorbeeld
Eén neuropathie. Neuropathie is een stoornis van de functie van de zenuwen en kan optreden bij een langdurige, instabiele of onbehandelde bloedglucose. Wordt de neuropathie erger, dan kan dit tintelingen, een brandende pijn en later soms spierkrachtverlies in armen en benen veroorzaken. Ook ontstaat er vaak een erg droge huid, doordat de zweetsecretie geremd wordt. Doordat Henk diabetes had zonder dat hij het wist, heeft hij schade opgelopen aan zijn voeten en zijn benen. De zenuwbanen zijn zodanig aangetast dat hij zijn voeten en benen niet goed meer kan aansturen en zijn voeten een onnatuurlijke stand hebben aangenomen. Henk: ‘Mijn voeten zijn heel karakteristiek voor iemand die neuropathie heeft.
Ze hebben een klauwstand; mijn tenen kunnen niet meer op de grond staan en mijn voeten wikkelen niet meer af.' Daarom heeft hij nu orthopedische schoenen die op maat zijn gemaakt. In de schoenen zit een speciaal soort plaat, waardoor hij zijn voeten nog kan afwikkelen en redelijk normaal kan lopen. Ook als hij 's nachts naar het toilet gaat, doet hij deze schoenen aan.



Gesp in schoenen
Door de neuropathie voelt Henk ook geen pijn meer. Hij liep eens een dag lang met een gesp in zijn schoenen, zonder dit te voelen. Henk: 'Op het strand zie ik ook wel eens mensen heel snel over het hete zand heen trippelen. Als ik dat doe, voel ik daar niets van, maar verbrand wel mijn voeten.' Henk noemt zichzelf een schoolvoorbeeld van wat er allemaal mis kan gaan in je lichaam als diabetes niet tijdig wordt geconstateerd. Eén keer in de drie maanden moet hij naar de dermatoloog, de podotherapeut, de internist, de diabetesverpleegkundige én de oogarts. 'Ik heb verhoogde oogdruk, waar ik speciale oogdruppels voor krijg. Ik heb ook plasproblemen. 's Nachts moet ik een aantal keren naar het toilet. Het bleek dat ik last van mijn prostaat heb en ondanks een prostaatoperatie is dat niet goed opgelost. Ook dat hangt samen met de neuropathie.'


Lance Armstrong?
Henk heeft nu veel profijt van zijn hobby: fietsen. 'Bij mooi weer fiets ik met een groep van dertig mensen. Bij slechter weer is de groep kleiner. Ik fiets per toerbeurt op kop. Dat is het zwaarst, omdat ik dan alle wind opvang. Ik fiets elke dag. Ook alleen of met Mieke.' Henk heeft een carbonframefiets; een fiets die met één vinger is op te tillen. Het is overigens hetzelfde model als Lance Armstrong:
‘Ik ben een enorme fan van hem. Ook helm en kleding zijn hetzelfde. Bewegen is een must, vooral voor mensen die diabetes hebben. De insuline werkt dan beter op de spieren. Door het fietsen voel ik me veel en véél beter.'



Eigenwijs
Henk vindt het erg dat de diabetes zo laat bij hem is geconstateerd. 'Ik was eigenwijs en luisterde niet naar de signalen in mijn lichaam. Bovendien had ik rugpijn, dus waarom zou ik dan naar de huisarts gaan? Die belangrijke stap heb ik overgeslagen.
Ik maak mijzelf nog steeds verwijten. Een goede huisarts had de diabetes zó geconstateerd. Het belangrijkste aan mijn verhaal is dan ook dat ik mijn ervaringen kan vertellen en dat ik daarmee lotgenoten kan helpen, om vroegtijdig diabetes op te sporen en daardoor ernstige complicaties te voorkomen.'



Stille epidemie
Volgens het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) telt Nederland ongeveer 600.000 mensen diabetes. Daarnaast wordt geschat dat er nog eens zo'n 250.000 mensen rondlopen met diabetes zonder dat ze dit weten. Het Diabetesfonds verwacht dat er in Nederland over drie jaar 1 miljoen mensen met diabetes wonen. Niet voor niks wordt diabetes type 2 ook de ‘stille epidemie' genoemd. Uit het verhaal van Henk van Houtum blijkt dat het belangrijk is om diabetes in een vroeg stadium vast te stellen. Mensen met overgewicht hebben een verhoogde kans om diabetes type 2 te krijgen. Hetzelfde geldt voor mensen waarbij diabetes in de familie voorkomt. Diabetes type 2 ontstaat geleidelijk. Klachten kunnen zijn: vermoeidheid, afvallen, veel dorst, veel plassen en last van de ogen. Als u dit herkent, is een bezoek aan de huisarts zinvol.



facebook google plus