logo bloedsuiker
    Uitgave 04 - 2005, jaargang 20
Diabetes heeft ook zijn komische kanten

Toen Vera Welboren 55 jaar werd, had ze 50 jaar diabetes mellitus type 1.
Zij vertelt over het verschil tussen het hebben van diabetes toen en nu.



'Niemand deed moeilijk over mijn diabetes, totdat ik verliefd werd en verkering kreeg' Afgelopen zomer gaf Vera Welboren haar eigen “suikerfeest”. En woordgrapje. Vera Welboren gaat van start: ‘In 2005 werd ik 55 en had ik al 50 jaar diabetes. Zoveel vijven achter elkaar; dat moet je toch vieren?' Sinds haar vijfde heeft Vera type 1 diabetes. Herinneringen aan die tijd heeft ze nog vaag: ‘Ik herinnerme dat ik als klein meisje vreselijk moe was. Bovendien had ik altijd ontzettend veel honger en dorst. Op mijn zesde plaste ik opnieuw in mijn broek, wat in die tijd erg ongebruikelijk was. Toen hoorde je als je één jaar was, zindelijk te zijn.'


Aansterken
Bij Vera werd niet meteen diabetes gediagnosticeerd. Ze zegt: ‘Bij de huisarts opperde mijn moeder meerdere malen of ik misschien diabetes had. Maar de huisarts zei steeds: “nee, dat is niet zo”. En dat was dat. Want wat een huisarts zei, was waar.' Eest moest ze veel slagroom drinken om aan te sterken en dikker te worden. Ook moest ze onder de hoogtezon, want warmte zou de klachten die ze had verhelpen. ‘Pas toen ik in een kamp in Zeist voor ondervoede kinderen terecht kwam, zijn we erachter gekomen.'


Flarden
Hoewel Vera niet ondervoed was, leek een kinderkamp een goed idee: ‘In het kamp in Zeist waren vaste eet- en slaaptijden. Voor alle kinderen werden allerlei activiteiten georganiseerd. Ik herinner me alleen flarden. Zo werd ik in de slaapzaal en keer uit bed getild en met de ambulance naar het ziekenhuis in Zeist gebracht.' Na haar verblijf in Zeist werd ze overgeplaatst naar een ziekenhuis in Beverwijk, in de buurt van haar toenmalige woonplaats Heemskerk. Daar verbleef ze negen weken en werdze op insuline ingesteld.


Leren
Vanaf haar zesde ging ze elk jaar zes weken naar Huis Ter Heide bij Zeist. Vera: ‘Daar leerde een directrice mij hoe ik zélf insuline moest toedienen. Je leerde de spuit vullen in een kamertje, waar je pas uit mocht komn als je gespoten had. Of je nou moest huilen en schreeuwen of niet.' Ook met het dieet werd anders omgegaan dan nu. Een boterham werd gewogen op een brievenweger. Was de boterham een gram te zwaar dan werd er een stukje afgesneden. ‘Net zo lang tot het eacte gewicht was bereikt.'


Dieet
De puberteit kwam. Vera ging slordig met haar aandoening om. Ze had veel hypo's (lage bloedglucosewaarden), was erg stevig en werd Dikkerdje Dap genoemd. Pas toen ze begin jaren '70 verhuisde naar Eindhoven en ze automatisch bij een andere internist terecht kwam, kreeg ze een dieet dat bij haar paste. Vera: ?Sindsdien eet ik iedere ochtend een boterham en een schaaltje magere yoghurt. Om elf uur eet ik een koekje, om twaalf uur twee boterhammen. Met het avondeten eet ik meestal groente, vlees en aardappels of rijst. Daar word je niet dik van.'


Verliefdheid
De puberteit betekende ook opstandig zijn en verliefd worden. Vera: 'Ik had een grote vriendenclub. Niemand deed moeilijk over mijn diabetes, totdat ik verliefd werd en verkering kreeg. De jongen in kwestie vond het vreselijk toen ik het na een tijdje uitmaakte. En om mij te kwetsen zei hij: "Ach, jij kunt toch geen kinderen krijgen." Toen werd ik echt geconfronteerd met mijn aandoening. Het verhaal dat je met diabetes een kinderen zou kunnen krijgen, deed toen nog de ronde. Toen Eva werd geboren, heb ik die jongen als eerste een geboortekaartje gestuurd.'


Leven
Vera heeft drie volwassen kinderen: Eva (31), Willem-Jan (28) en Marieke (21). Daarnaast is haar zoontje, Ivr, bij de geboorte gestorven. Hij zou nu 30 zijn geweest. Dit verdriet heeft ze een plaats gegeven. Vera zegt: ‘Als je er veel over praat, dan hoor je dat er best veel mensen zijn die een kind verloren hebben. Wat ik veel erger vind, is dat het lijkt alsof mijn andere kinderen mij mijn aandoening kwalijk nemen. Ik vind het bijvoorbeeld heel erg dat ik niet op mijn kleinkind mag passen, omdat ik diabetes heb. Dan voelt de aandoening als een handicap. Aan de andere kant begrijp ik het, want mijn kinderen hebben alles met mij en mijn diabetes meegemaakt. Zo hebben ze mij wel eens andere kleren aan moeten trekken als ik in een hypo terecht kwam en daardoor veel had gezweet. Diabetes beïnvloedt alles in mijn leven.' Onlangs heeft Vera een schilderij gemaakt. En van haar hobby's. Tegen een kleurrijke achtergrond zijn oude naalden, pasjes van ziekenhuizen, capsules en bloedglucosepennen geplakt. Diabetes is Vera´s leven geworden.



Moeilijk
Behalve in haar puberteit, heeft Vera ook nu regelmatig lage bloedglucoseaarden. Niet iedere dag maar wel vaak. Ze zegt: ‘De ene keer heb ik twee of drie keer per week een hypo, de ander keer een maand lang niet. Dat vind ik lastig. Ik vind het heel moeilijk in te schatten wat mijn bloedglucosewaarden de ene keer doet stijgen naar 30 en de andere keer doet dalen naar 1. Behalve bij inspanning. Dan kan ik het wel inschatten. Voor het ontbijt en voor het avondeten spuit ik een mixinsuline. Zit ik te hoog, dan spuit ik wat kortwerkende insuline bij. Maar dat is zelden. Ik zit eerder te laag. Ik kan ook heel enthousiast zijn als ik een hypo heb. Het zou zo maar kunnen dat ik dan mijn hele huis opnieuw inricht. Diabetes heeft ook zijn komische kanten.'


Lachen
‘Toen ik net zwanger was van Eva kreeg ik van het ziekenfonds een nieuwe bloedglucosemeter', vertelt Vera. ‘Een meisje dat er net werkte zei dat ik die moest inleveren als ik beter was. Ik antwoordde dat ze dan erg lang kon wachten. Ik heb daar verschrikkelijk om moeten lachen. Ook mijn buurvrouw maakt de gekste dingen met mij mee. Ze is een geweldig mens en weet precies wat ze moet doen als ik een hypo krijg. Ze weet waar de koekjes en limonade staan.'


Kastanjes
Twee jaar geleden kwam Vera verdwaasd thuis. Ze was in een hypo terecht gekomen. Ze had een heleboel tassen bij zich. In één ervan zaten drie plastic kastanjes. Vera: ‘Ik was compleet verbaasd. Waar kwamen die kastanjes in 's hemelsnaam vandaan? Het bleek dat ik ze per ongeluk had meegenomen. In de andere tassen zat een bonnetje van een kersenhouten vloer die ik blijkbar had gekocht. Daar kon ik me niets meer van herinneren. Het bonnetje van de kastanjes zat er niet in, dus die heb ik eigenlijk gestolen. Mijn buurvrouw heeft de aankoop van de vloer nog ongedaan kunnen maken, maar de plastic kastanjes heb ik maar gehouden.'


Diabetes toen en nu
Volgens Vera is er veel verschil tussen het hebben van diabetes nu en vijftig jaar geleden. Ze vindt bijvoorbeeld het zelf controleren van haar bloedglucosewaarden in plaats van bij de internist een grote vooruitgang. Ook de bloedlucosemeters en de prikpennen zijn behoorlijk veranderd. Toch is er volgens haar geen sprake van een werkelijke doorbraak. Vera zegt: ‘Ik heb gelukkig geen afwijkingen of complicaties. Ik ga tegenwoordig goed met mijn aandoening om, maar ik moet nog steeds insuline toedienen en mijn waarden meten. Wat dat betreft is er niets veranderd.'


Joslin Clinic
Naar diabetes wordt veel onderzoek gedaan. Bijvoorbeeld in de Joslin Clinic, die onder andere in Boston, Harvard en Bahrein is gevestigd. De kliniek, opgericht in 1898 door Elliot P. Joslin, is de eerste in zijn soort als het gaat om het diagnosticeren, behandelen en voorkomen van diabetes (zie ook www.joslin.org).
Een belangrijk detail is dat de kliniek sinds 1970 de zogenaamde “vijftig jaar medaille” uitgelooft: iedereen die een halve eeuw met diabetes type 1 leeft krijgt zo'n medaille. In 1996 kreeg John Grant uit East Bridgewater, USA, zelfs de eerste medaille voor 75 jaar leven met insulineafhankelijke diabetes. Vanaf 1970 tot nu hebben meer dan 2.200 mensen wereldwijd de vijftig jaar medaille ontvangen. Vera: ‘Ik ken de kliniek niet, maar als ze zulke medailles uitreiken, dan heb ik er beslist één verdiend.'




facebook google plus