logo bloedsuiker
    Uitgave 03 - 2003, jaargang 18
Ontbijt: een goede start van de dag!

Is het verstandig afwijkende nuchtere bloedglucosewaarden (te laag of te hoog) te be´nvloeden met wel of niet ontbijten?


Na een nachtrust van circa acht uur heeft uw lichaam meestal wel behoefte aan voedsel. Zeker als uw bloedglucose te laag is als u opstaat (lager dan 4 mmol/l, een hypo). In het ideale geval is bij veel mensen met diabetes de bloedglucose gedurende de nacht fraai stabiel gebleven of gedaald tot een niveau van tussen de 4 en 7 mmol/l. In die situatie mag u tevreden zijn. De langwerkende insuline heeft stabiel en netjes zijn werk gedaan.
Het is echter lang niet altijd zo simpel. Als iemand regelmatig Ĺs ochtends wakker wordt met een te hoge of een te lage bloedglucose, dan is het verstandig om dit te bespreken met de behandelaar zodat de medicatie aangepast kan worden. Het is niet de bedoeling dat iemand afwijkende nuchtere bloedglucosewaarden (te laag of te hoog) gaat be´nvloeden met wel of niet ontbijten.



Behandeling
Ontbijten is nodig omdat het tijd wordt voor wat nieuwe energie. Maar dat niet alleen. Ontbijten brengt ook de darmwerking op gang, wat bevorderlijk is voor de stoelgang. Een goed ontbijt levert een deel van de energie en voedingsstoffen die u elke dag weer nodig heeft om uw lichaam goed te laten functioneren (zie kader). Daarom eten wij drie maal per dag. Of het overslaan van het ontbijt -als iemand dat al zou willen- mogelijk is i.v.m. de diabetes is afhankelijk van welke behandeling u heeft. Bij tweemaal daagse toediening van een mix-insuline kan ontbijten noodzakelijk zijn, maar bij (super)kortwerkende insuline voor de maaltijden betekent niet ontbijten, niet spuiten. Als iemand tabletten gebruikt, kan ontbijten nodig zijn, maar dat hoeft niet altijd. Vraag bij twijfel uw eigen diŰtist om een persoonlijk advies.


Vaste prik
De keus in ontbijtproducten is tegenwoordig enorm. Was vroeger een bruine boterham met kaas vaste prik, tegenwoordig staan de schappen vol met ontbijtgranen als muesli, cruesli, pap en cornflakes. De laatste jaren is ook het assortiment van snelle drinkontbijten en repen uitgebreid. Volop keuze dus!


Brood: daar zit wat in
Kiest u voor brood, neem dan bij voorkeur volkorenbrood en besmeer het altijd met een halvarine of margarine met veel onverzadigde vetzuren. Dit zijn namelijk goede bronnen van vitamine A en D. Vitamine A is nodig voor de weerstand en de ogen, vitamine D is belangrijk voor de botten. Wat beleg betreft: de voorkeur gaat uit naar magere varianten. Dus 20+ of 30+ kaas of magere vleeswaren zoals kipfilet, ham of rookvlees. Zoet beleg is beslist niet slechter dan hartig beleg. Vruchtenhagel, jam en appelstroop bijvoorbeeld bevatten immers helemaal geen vet. Pindakaas bevat wel vet, maar juist van het goede onverzadigde soort. Gebruik hagelslag en chocopasta het liefst met mate. Deze producten bevatten namelijk veel slechte verzadigde vetzuren.


Een graantje meepikken
Wilt u wel eens wat anders dan die oude vertrouwde boterham? Kies dan liefst voor ongezoete volkoren ontbijtgranen, want daarin zitten veel vezels, B-vitamines en mineralen als ijzer. Combineer ze met magere of halfvolle yoghurt, kwark of melk. Wat het koolhydraatgehalte van deze ontbijtgranen betreft, komt een schaaltje met ontbijtgranen met melk ongeveer overeen met een snee brood met zoet beleg en een glas melk. Zowel cruesli als muesli zijn per definitie volkorenproducten, omdat altijd de hele graankorrel wordt gebruikt. Cornflakes en andere ?cereals' zijn meestal niet volkoren. Vaak zijn ze gezoet met suiker of honing en verrijkt met vitamines en ijzer. Ook cruesli is gezoet om de wat bittere smaak, die bij het roosteren ontstaat, te maskeren.





Jodium is broodnodig
Brood bevat als enig ontbijtproduct jodium, omdat het gebakken wordt met gejodeerd broodzout. Ontbijtgranen, kant-en-klare drinkontbijten en ontbijtrepen bevatten dit mineraal niet. Jodium is nodig voor een goede werking van de schildklier. U krijgt voldoende jodium binnen als u minimaal drie boterhammen per dag eet, in combinatie met het gebruik van gejodeerd keukenzout in de keuken.


Fruit hoort erbij
Als u er voor kiest een stuk fruit of vruchtensap bij het ontbijt te gebruiken, dan heeft u meteen de helft van de aanbevolen twee stuks fruit binnen. De vitamine C uit fruit of sap bevordert bovendien de opname van ijzer uit brood of ontbijtgranen. Dus: pers een sinaasappel uit, of neem voor Ĺt gemak sap uit een pak. Wat vitamines betreft is sap uit pak net zo goed.


Snelle ontbijtjes
Heeft u 's morgens altijd haast? Geen tijd voor een goed ontbijt? Dan zijn de kant-en-klare drinkontbijten en repen van tegenwoordig een alternatief. Ze bevatten weliswaar wat minder vezels en wat meer toegevoegd suiker, maar het is beter dan helemaal geen ontbijt.


Gezond ontbijt volgens het Voedingscentrum
  • Volkoren brood of ontbijtgranen: leveren koolhydraten, vezels, B-vitamines en mineralen
  • Halfvolle of magere zuivelproducten: zijn rijk aan calcium, B-vitamines en vitamine D
  • Fruit of vruchtensap: zit vol vitamine C, wat gunstig is voor de opname van ijzer uit het brood of de ontbijtgranen.





facebook google plus