logo bloedsuiker
    Uitgave 03 - 2003, jaargang 18
Handballer Willem Veenendaal: 'Alles onder controle.... behalve mijn eigen lichaam'

In februari 2000 werd bij Willem Veenendaal na een periode van klachten als veel drinken en veel plassen, diabetes mellitus vastgesteld. Sindsdien is zijn levenals topsporter, drastisch veranderd.


Willem Veenendaal is 24 jaar, werkt als administratief medewerker en speelt al sinds zijn zevende handbal op hoog niveau. Ongeveer drie jaar geleden begon hij ineens veel te drinken. Hij zegt: 'Omdat ik zo'n dorst had, zette ik naast mijn bed drie flessen water neer. Die waren de volgende morgen op. Ik dronk echt gigantisch veel. Ik ben niet iemand die klaagt, ook al vond ik het niet normaal. Pas toen de jongens van mijn handbalploeg zeiden dat ik eens naar de huisarts moest gaan, heb ik dat gedaan.' Bij de huisarts bleken zijn bloedglucosewaarden zó hoog te zijn, dat de glucosemeter deze niet meer kon registreren. 'Ik voelde me niet erg prettig. Na advies van de huisarts ben ik meteen naar de eerste hulp gegaan. Daar werd mijn bloed geprikt en bleek ik een bloedglucose te hebben van 45 mmol/l. Toen ik aan de insulinepomp lag, dacht ik dat het allemaal wel los zou lopen. Ik dacht: ik zie wel wat er gebeurt. Diabetes, dat betekent toch dat je geen suiker meer mag?? Het drong niet tot me door. Nu weet ik wel beter.'


Diabetes is er altijd
Pas toen Willem bij de diëtiste kwam, begreep hij dat er bij zijn aandoening meer kwam kijken dan alleen spuiten. Willem is er de man niet naar om zich veel zorgen te maken, maar dat hij zijn dagen goed moet inplannen vindt hij soms zwaar. En dat betreft niet alleen de maaltijden en het spuiten. Hij zegt: 'Ik merk niet alleen tijdens de maaltijden dat ik diabetes heb, maar ook tussen de maaltijden door. Diabetes is er altijd. Ik ben nu sneller geneigd mijn rustmomenten te nemen. Ik plan geen grote uitstapjes meer. Ook alcohol komt mijn lichaam niet meer binnen.'


Biertjes
Geen alcohol meer? Dat is niet zonder reden en een verhaal apart. Willem vertelt: 'In 2001 vierde ik carnaval. Dat deed ik eerst op mijn werk. Met vrienden veel biertjes drinken op één avond was de normaalste zaak van de wereld. Op die avond ook, al wist ik dat ik diabetes had. De avond daarna zijn we naar Maastricht gereisd, waar we met nóg eens flink wat biertjes onze kater wegdronken. De alcohol in mijn lichaam was dus niet afgebroken. Toen ik 's maandags weer op mijn werk was en tien eenheden kortwerkende insuline spoot, werd het licht in mijn hoofd en zwart voor mijn ogen. Ik heb een sportdrankje gedronken en mijn waarde gemeten. Die was na die hypo al weer aan het stijgen: 4,1 mmol/l. Na nog twee sportdrankjes ben ik naar huis gefietst, maar weet niet meer hoe ik thuis gekomen ben. Eenmaal thuis heb ik voor mijn leven moeten eten. Ik voelde me ellendig en ben nog nooit zó bang geweest.' Hoewel danig geschrokken, dronk Willem een maand later toch weer tien pilsjes achter elkaar. Toen gebeurde haast hetzelfde. Sindsdien heeft hij zich voorgenomen nooit meer alcohol te drinken. Hij zegt: 'Ik geloof dat er al een half jaar één flesje bier in de koelkast ligt. Ik durf het niet meer te openen.'


Flinke tik
Sinds zijn diabetes is Willem minder ondernemend. Meestal heeft hij zijn dag al gepland. Hij weet hoe die zal verlopen. Toch wil hij zich nog wel eens om kleine veranderingen druk maken, zeker als er ineens onverwachte dingen gebeuren. Hij zegt: 'Ik werkte van negen tot vijf, maar nu stop ik een uur eerder. In plaats van acht uur werk ik nu zeven uur. Eerst kon ik dat niet makkelijk loslaten, maar nu heb ik geleerd mijn rustmomenten te nemen. Een uur langer werken, dat doe ik niet meer. Dat heeft ook te maken met dat ik moeilijk in te stellen ben. Vooral 's nachts. 's Ochtends word ik vaak wakker met waardes van 20 mmol/l. Mijn lichaam krijgt dan een flinke tik.'


Nachtelijke hypo's
Mensen zoals Willem die 's ochtends wakker worden met te hoge bloedglucoses, kunnen 's nachts last hebben van hypo's. Om uit te zoeken of dat bij Willem daadwerkelijk zo was, deed hij mee aan een meting. Tijdens die meting werd met een glucosesensor 24 uur per dag automatisch om de vijf minuten zijn waarden geregistreerd. Willem hield daarnaast een dagboekje bij. Aan de hand van deze gegevens konden de internist en de diabetesverpleegkundige concluderen of hij wel of geen nachtelijke hypo's had. Willem zegt: 'Bij mij werden inderdaad nachtelijke hypo's geregistreerd. Waarschijnlijk tussen twee en drie uur 's nachts.' Omdat Willem zowel nachtelijke hypo's als hoge waarden in de ochtend heeft, is hij sinds kort overgestapt op andere insuline. 'Ik gebruik sinds een week of vier een langwerkende insuline analoog. Bij mij werkt deze insuline ongeveer 22 uur. Mijn suiker is nu wel wat stabieler, maar nog niet helemaal goed. Wel heb ik er vertrouwen in, ik ben immers nog in de experimenteerfase. Het is nog aftasten: wat spuit ik voor het slapen gaan en hoe reageer ik 's nachts? Eigenlijk bekijk ik iedere dag opnieuw hoe ik me moet instellen. Mensen die geen diabetes hebben kunnen niet inschatten wat voor moeite dat kost. Soms zijn er dagen dat ik het echt heb gehad. Het maakt ook veel uit of je actief of passief bent. Met handbal ben ik ontzettend actief. Dan ga ik altijd diep.'


Op hoog niveau
Willem speelt handbal op een hoog niveau. ‘Ik heb vijf jaar eredivisie handbal bij het Arnhemse Swift gespeeld. In 2001 ben ik naar de Doetinchemse Gazellen overgegaan en heb ik nog één jaar eredivisie gespeeld. Nu spelen we eerste divisie.' Wat doet het met een topsporter zoals Willem als het eigen lichaam onbetrouwbaar wordt? De eredivisieploeg Vlug & Lenig uit Geleen bijvoorbeeld, wilde Willem als eredivisiespeler. Willem zegt: ‘Vanwege mijn diabetes heb ik andere clubs afgeslagen om toch te kiezen voor meer regelmaat. Als ik eredivisie zou spelen, zou ik parttime moeten werken en ergens anders moeten wonen. Ik kies liever voor zekerheid en regelmaat. Geen topsport meer. Een keuze waar ik pal achter sta. Natuurlijk is dat ook heel jammer. Vooral omdat ik talent heb.'


Veel adrenaline
Behalve het sportperspectief zijn ook Willems trainingen veranderd. Trainde hij eerst drie keer per week, nu traint hij twee keer. Daarnaast loopt hij een keer per week hard of doet hij aan fitness. ‘Dat doe ik alleen, omdat ik het zelf kan inplannen.' Tijdens het trainen heeft Willem wel eens last van een hypo gehad. Hij zegt: ‘Mijn handbalgenoten weten dat ik diabetes heb. Ze kijken er niet meer van op als ik even moet wisselen en langs de kant moet zitten. Ik heb hun uitgelegd wat ze moeten doen als ik bijvoorbeeld in een coma zou raken. Ook waren ze heel aandachtig toen ik hun liet zien hoe ze mijn bloedglucosewaarden moeten meten en hoe ze met de insulinepen moeten omgaan.' Tweeëneenhalf uur voordat een wedstrijd begint, eet Willem. Daarna meet hij zijn waarden. ‘Ik speel iedere zondag een wedstrijd. Vlak voor een wedstrijd, komt er bij mij veel adrenaline vrij. Ik geef alles tijdens een wedstrijd. Ik sla, schop en ren mijn benen onder mijn lijf vandaan. Daarna zie ik wel weer. Mijn suiker reageert daar direct op. Dan zit ik al snel te hoog.' Voor wedstrijdaanvang spuit hij twee eenheden kortwerkende insuline. Na het sporten zakt het adrenalinegehalte, waardoor ook de glucosewaarde zakt. Twee uur na de wedstrijd zijn z'n waarden weer goed. Willem zegt: ‘Soms vraag ik me wel eens af hoe dat kan. Ik hoop dat ik in de nabije toekomst beter instelbaar ben en dat ik van de hypo's en hypers verlost ben. Ik heb alles onder controle. Behalve mijn eigen lichaam.'




facebook google plus