logo bloedsuiker
    Uitgave 01 - 2003, jaargang 18
Feit of fabel?

Soms weet je niet meer wat je moet geloven. Is knoflook inderdaad een wondermiddel? Blijf je echt gezond met groene thee en zit er werkelijk zoveel ijzer in spinazie? Over voeding wordt veel geschreven en daar zit een hoop onzin tussen. In dit artikel zetten we een aantal fabels en feiten voor u op een rijtje.


Fabel: In spinazie zit veel ijzer
Feit: Dat valt flink tegen!
Mede door Popeye de zeeman denken velen nog steeds dat spinazie barstensvol ijzer zit. In spinazie zit echter helemaal niet bijzonder veel ijzer. In honderd gram gekookte spinazie zit 1,3 mg ijzer en dat is maar net iets meer dan in gekookte sperziebonen (1,1 mg) en zelfs minder dan in gekookte doperwten (2,0 mg) of een stukje rundvlees (gemiddeld ca. 2,8 mg). Hoe komt het dan dat spinazie zo'n goede naam heeft?
Dat komt simpelweg door een domme typefout. In een van de eerste tabellen werd per ongeluk de komma een cijfer te ver naar rechts gezet, waardoor het ijzergehalte van spinazie torenhoog leek. Die vergissing werd weliswaar al in de jaren dertig ontdekt, maar het misverstand bleek onuitroeibaar. En de tekenfilms deden de rest.



Fabel: Knoflook verlaagt het cholesterolgehalte
Feit: U moet er wel heel veel van eten!
Knoflook staat bekend om zijn beschermende werking tegen hart- en vaatziekten. Uit diverse onderzoeken blijkt inderdaad dat knoflook een gunstig effect heeft op het cholesterolgehalte in het bloed. Maar om dit effect te bereiken moet u wel flink veel knoflook eten: dagelijks 7 tot 28 teentjes, en dat gedurende lange tijd. Bijna niemand zal die hoeveelheid ook elke dag gebruiken, al was het alleen om de geur die je daarna verspreidt. Fabrikanten van voedingssupplementen zijn hier handig op
ingesprongen. Ze hebben geurloze knoflookpreparaten op de markt gebracht. Of met deze preparaten hetzelfde beschermende effect kan worden bereikt, is echter nog steeds niet duidelijk.



Fabel: Groene thee houd je langer gezond
Feit: Groene thee bevat veel antioxidanten, maar die vinden we ook in andere producten
De laatste tijd staat groene thee erg in de belangstelling. Bij groene thee zijn de blaadjes van de theestruik niet gefermenteerd (dat wil zeggen dat ze geen speciaal verwerkingsproces hebben ondergaan). Dit geeft groene thee een zachtere smaak dan de gewone zwarte thee. Groene thee
bevat bovendien veel flavono•den:
antioxidanten die bescherming bieden tegen hart- en vaatziekten en kanker. Zwarte thee bevat veel minder van deze stoffen. Regelmatig groene thee drinken is dus geen verkeerde gewoonte. Maar groene thee is lang niet de enige leverancier van antioxidanten. U vindt deze nuttige stoffen ook in veel andere producten, zoals groente en fruit.



Fabel: Je maag krimpt door lijnen
Feit: Je voelt eerder wanneer je genoeg hebt gehad
Iemand die aan de lijn heeft gedaan, krijgt vaak te horen dat zijn maag is gekrompen. Als ŽŽn ding onmogelijk is, is het wel een maag die krimpt. Mensen voelen zich na het volgen van een afslankdieet wel sneller verzadigd, dan voordat ze gingen lijnen. Tijdens het lijnen raakt iemand
gewend aan minder eten en dus aan een minder volle maag. De hersenen krijgen daardoor eerder dan voorheen seintje ‘ik heb genoeg gehad'.



Fabel: Koffie maakt je weer nuchter
Feit: Nuchter worden kost tijd
Vaak wordt er na afloop van een feestavond aan de gasten een kop koffie geserveerd. Velen denken dat je dan weer nuchter wordt als je een glaasje teveel op hebt. Niets is minder waar. Alcohol wordt door de lever afgebroken en dat kost tijd.
Dat afbraakproces kan op geen enkele manier worden versneld. Ook niet door koffie. Dat het wel zo lijkt dat koffie ontnuchterend werkt, komt door de cafe•ne in de koffie. Cafe•ïdrinken van de koffie wel wat helderder, maar de alcohol wordt niet sneller verwerkt. Koffie kan de negatieve gevolgen van alcohol op bijvoorbeeld uw reactievermogen dus niet teniet doen.



Fabel: Als je veel worteltjes eet kun je ‘s nachts goed zien
Feit: Ook andere voedingsmiddelen helpen nachtblindheid te voorkomen
In de tweede wereldoorlog gebruikten de Engelsen speciale nachtkijkers om de Duitsers te bespieden.
Herhaaldelijk was de Duitse vijand verbaasd over het vermogen van de Engelsen om bij duisternis te zien. Omdat de Engelsen het gebruik van nachtkijkers niet wouden prijsgeven, zeiden ze altijd: “wij kunnen zo goed zien in het donker omdat we zoveel worteltjes eten.”
Voor het goed functioneren van de ogen en dan met name het aanpassen van de ogen aan duisternis is vitamine A nodig. Bij een tekort aan dat vitamine ontstaat nachtblindheid. Worteltjes bevatten veel betacaroteen, waarvan het lichaam vitamine A kan maken. Daarom wordt betacaroteen ook wel pro-vitamine A genoemd. Maar dat betekent gelukkig niet dat iemand die nooit worteltjes eet, nachtblind wordt. We krijgen namelijk veel meer vitamine A binnen uit halvarine, margarine, boter, bak- en braadproducten, leverproducten en melkproducten. Bovendien zijn ook andere groenten rijk aan betacaroteen, zoals koolsoorten, donkergroene bladgroente en geel of oranje gekleurde vruchten. Wortels bevatten van alle groente en fruit trouwens wel de meeste betacaroteen.



Fabel: Geraspte appel met kaneel of een banaan stopt
Feit: Eet juist normale vezelrijke voeding bij diarreeklachten
Kreeg u als kind ook altijd wat droge beschuitjes met slappe thee of rijstewater en geraspte appel met kaneel als u diarree had? Denkt u ook dat bananen stoppen? Eigenlijk is het allemaal onzin. Het is een misverstand dat al die producten helpen diarree te stoppen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat juist een normale vezelrijke voeding met veel groente, fruit en volkorenbrood veel beter is dan zo'n slappe hap. Wel is het zaak bij diarree veel te drinken, want bij diarree gaat veel vocht verloren. Drink daarom twee tot drie liter per dag. Probeer dus gewoon te eten, goed verdeeld over de dag. Gebruik eventueel ORS (Oral Rehydration Salt)-oplossingen om uitdroging te voorkomen. Door diarree verliest u extra mineralen en bestaat de kans dat u uitdroogt. Door ORS te gebruiken vult u die mineralen weer aan. ORS-oplossingen kunt u maken van zakjes ORS die bij de apotheek
verkrijgbaar zijn.



Fabel: Zout verhoogt de bloeddruk
Feit: Dat geldt alleen voor ‘zoutgevoelige' mensen
Tientallen jaren is gepropageerd dat veel zout slecht is voor de gezondheid. Een hoge zoutconsumptie zou leiden tot een hoge bloeddruk. Daarom was vroeger zoutbeperkt eten bijna een standaardadvies voor iedereen met hart- en vaatziekten en was verlaging van de zoutconsumptie een van de algemene adviezen voor een gezonde voeding. Deze adviezen stammen uit de jaren vijftig, toen de eerste onderzoeken inderdaad een verband leken te vinden tussen zout en hartsterfte. Inmiddels is er veel meer onderzoek gedaan. Daaruit blijkt dat slechts een deel van de mensen ‘zoutgevoelig' is. Alleen bij deze mensen gaat de bloeddruk omlaag als zij een zoutbeperkt dieet volgen. Er bestaat geen test die kan uitwijzen of u zoutgevoelig bent of niet. Het is een kwestie van uitproberen. Als uw bloeddruk na bijvoorbeeld een maand natriumbeperkt dieet gedaald is, behoort u waarschijnlijk tot de zoutgevoeligen. Bij de behandeling van hoge bloeddruk ligt het accent tegenwoordig op een gezonde leefstijl: gezond eten, gezond gewicht, voldoende lichaamsbeweging, niet roken en weinig stress.





Geloof niet alles
Er wordt een hoop onzin beweerd, ook over voeding. Daarom moet u niet klakkeloos alles geloven wat u van anderen hoort of leest in de media. Dat geldt zelfs voor alles dat wordt gepresenteerd als zijnde ‘wetenschappelijk bewezen'. Neem het met een korreltje zout. Veel wetenschappers doen namelijk onderzoek naar voeding en de preventieve of heilzame werking. Vaak spitst zo'n onderzoek zich toe op één bepaald product, zoals olijfolie, groene thee of koffie. Halen de resultaten van zo'n onderzoek het nieuws, dan lijkt er weer een nieuw wondermiddel te zijn dat onmisbaar is in uw dieet. Maar laat u niet gek maken. Het kan heel goed zijn dat een ander onderzoek juist het tegendeel beweert. Het is de kunst uit alle berichten een soort gulden middenweg te bepalen. Bedenk daarbij dat u nu eenmaal niet kunt leven van een dieet van wondermiddelen als knoflook, yoghurt, olijfolie en groene thee. De beste regel voor goede voeding blijft altijd nog volop variëren.



facebook google plus