logo bloedsuiker
    Uitgave 01 - 2004, jaargang 19
Zo gezond als een vis

Vis eten is gezond! De unieke visvetzuren uit vooral vette vis verkleinen de kans op hart- en vaatziekten. Waarschijnlijk zijn die visvetzuren ook nog goed voor onze hersenen. Dus: eet één à twee keer per week vis.


Dat vis gezond is, blijkt vooral uit het feit dat Eskimo's – die wel 400 gram vis per dag eten – veel minder last hebben van hart- en vaatziekten. En ook in Japan, waar de visconsumptie hoog is, komen hart-infarcten minder vaak voor. Die bevindingen hebben geleid tot tientallen jaren onderzoek, ook in Nederland, naar de relatie tussen het eten van vis en de kans op ziekten. Wat bleek? Mensen die regelmatig vis eten, hebben een kleinere kans op hart- en vaatziekten. Vis is ook gezond voor mensen die al eens een hartinfarct gehad hebben. Dit blijkt uit een onderzoek onder 2033 hartpatiënten. De helft van deze groep kreeg het advies om meer vette vis (tot 300 gram per week) te gaan eten, of, als ze dat niet lusten, visoliecapsules te nemen. De andere helft kreeg dit advies niet. Het resultaat na twee jaar: de sterfte in de vis(olie)groep was 29% lager dan in de controlegroep. Vooral de sterfte door een hartaanval nam af.


Diabetes en hart- en vaatziekten
Hart- en vaatziekten zijn in Nederland doodsoorzaak nummer 1 voor mannen én vrouwen. Diabetes is een risicofactor voor hart- en vaatziekten: mensen met diabetes hebben een twee tot vier keer grotere kans op het krijgen van hart- en vaatziekten dan mensen zonder diabetes. Werken aan preventie van hart- en vaatziekten is dus voor iedereen belangrijk, maar vooral voor mensen met diabetes.


Gezond vet
Wat is nou het specifieke aan vis? Het vet in vis bevat hele bijzondere meervoudig onverzadigde vetzuren, namelijk visvetzuren: eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Zij vervullen belangrijke functies in het lichaam: ze worden bijvoorbeeld ingebouwd in de celwanden en in hersencellen. In de hersencellen spelen ze een belangrijke rol bij de informatieoverdracht. Er zijn al onderzoeken die laten zien dat het eten van vis zou kunnen beschermen tegen dementie en depressie. Verder zorgen visvetzuren ervoor dat het bloed minder snel samenklontert. Ook gaan ze hartritmestoornissen tegen, waardoor de kans op een hartstilstand afneemt.




Magere vissoorten: Garnalen, Kabeljauw, Koolvis, Krab, Kreeft, Mosselen, Oesters, Schelvis, Schol, Tilapiafilet, Tong, Tonijn en Victoriabaars.
Matig vette vissoorten: Forel, Zalmforel en Zeewolf.
Vette vissoorten: Bokking, Haring, Makreel, Paling, Sardines, Sprot en Zalm.
Let op: een portie zalm van 100 gram bevat al de aanbevolen hoeveelheid visvetzuren voor de hele week! Makreel en sardines spannen de kroon: 80 gram per week is al voldoende om de juiste hoeveelheid visvetzuren binnen te krijgen.



Aanbevolen hoeveelheid
Ons lichaam kan deze visvetzuren in kleine hoeveelheden zelf aanmaken, maar dat is echter niet voldoende. Daarom heeft de Gezondheidsraad een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor de visvetzuren opgesteld: 0,2 gram van beide (EPA en DHA) per dag. Dit komt overeen met een wekelijkse consumptie van 70 tot 280 gram vette vis. In magere vissoorten als kabeljauw en koolvis, zitten maar weinig visvetzuren. Dat geldt ook voor lekkerbekjes en vissticks. Van vissticks is bijvoorbeeld 700 gram nodig om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid visvetzuren binnen te krijgen. Vette vis, zoals makreel, sardines, haring, paling en zalm, bevat veel meer van de visvetzuren. Een portie zalm van 100 gram bevat al de aanbevolen hoeveelheid visvetzuren voor de hele week! Makreel en sardines spannen de kroon: 80 gram per week is al voldoende om de juiste hoeveelheid visvetzuren binnen te krijgen. Het Voedingscentrum en de Nederlandse Hartstichting adviseren om één à twee keer per week een portie vis van 100 gram te eten, waarvan één keer vette vis. De gemiddelde visconsumptie in Nederland ligt momenteel veel lager: op 70 gram per week. En dat is natuurlijk jammer. Dus: vaker naar de haringkar, de visboer of het diepvriesvak of koeling van de supermarkt.


Niet met nitriet
Spinazie met tonijn, lekkerbekjes met sla. Weliswaar heerlijke combinaties, maar misschien niet zo gezond. Vis bevat namelijk bepaalde eiwitachtige stoffen. Samen met nitraat uit bepaalde groenten kunnen ze in theorie een schadelijke verbinding vormen. Deze schadelijke verbindingen worden in verband gebracht met een zuurstoftekort bij baby's, spelen mogelijk een rol bij kanker en hebben een nadelig effect op de bloedvaten. Het Voedingscentrum raadt daarom de combinatie van vis met nitraatrijke groenten als sla, spinazie en bieten af. Toch zijn niet alle deskundigen het hierover eens. Sommigen beweren dat vitamine C (uit groenten of aardappelen) beschermt tegen de vorming van de schadelijke verbindingen in het lichaam. Het laatste woord is hierover dus nog niet gesproken.


Te veel of te weinig
Hoe meer vis, des te beter? Helaas, dat gaat niet op. Het vet in vis is namelijk ook een opslagplaats van afvalstoffen. In de praktijk zijn die gehaltes echter zo laag, dat ze bij normale hoeveelheden van één à twee keer per week een portie van 100 gram niet schadelijk zijn voor de gezondheid. Ofwel: de positieve kanten van vis wegen ruimschoots op tegen de mogelijke nadelen.





Vis uit blik bevat net zoveel visvetzuren en is dus ?net zo gezond als verse vis.
Vis is ook heerlijk als broodbeleg of op toastjes. Denk aan zalm uit blik met wat kleingesneden olijven, plakjes gerookte zalm, of stukjes gerookte makreel.
Bevroren vis hoeft voor bereiding niet eerst ontdooid te worden. De bereidingstijd is wel iets langer dan normaal.
Surf eens naar het Nederlands Visbureau (www.tijdvoorvis.nl). Op deze website staan veel recepten en bereidingstips. Ook kunt u er gratis een receptenboekje aanvragen.




facebook google plus