logo bloedsuiker
    Uitgave 04 - 2001, jaargang 16
Persoonlijk

Niet minder dan zestig bekers staan in de vitrine van Jannie Pors, die en passant nog Nationaal Kampioen werd. Sjoelen is een belangrijk deel van haar leven, waarin veel tijd gaat zitten. Naast thuis en
op de Sjoelvereniging sjoelen, speelt ze vaak verschillende soorten wedstrijden. Dat betekent soms
de hele dag weg zijn. Hoe combineert zij haar sport met haar diabetes?



Naast verschillende medailles, vaantjes en krantenartikelen prijken bekers. Ze hebben gevarieerde opdrukken zoals: '1e prijs klasse D, Sjoelclub Bello, dames 1' of '1e prijs B-klasse '95/ '96'. Jannie Pors (65) uit Maurik in Gelderland sjoelt al vijfentwintig jaar. Voor haar is sjoelen allang geen hobby meer; Jannie is een wedstrijdsjoeler. Nationaal Kampioene werd ze op 5 mei 1995. 'Ik werd alsmaar fanatieker en fanatieker. Ik heb zelfs onze vorige kat sjoelen geleerd. Ik hou van sjoelen, het is een hele ontspannende bezigheid, zolang de bak lekker loopt. Daarom smeer ik hem in met aardappelmeel, zodat de stenen goed schuiven.' Ook thuis speelt ze regelmatig met de houten bak. Niet
zomaar voor de lol, maar serieus. Stenen die bijvoorbeeld uit de bak vliegen, maar net daarvoor wl in een puntenvakje terechtkwamen, worden niet bij de puntentelling meegerekend. 'Je mag ook niet, wat veel mensen wel doen, je vinger langs de steen halen om te controleren of hij er in zit. Zolang je de schijf nog kunt zien is hij niet binnen.' Ook de schijven op de lat van de sjoelbak leggen, mag niet. 'Officieel is het toegestaan, maar je neemt dan een groot risico. Je hoeft maar één keer hard te gooien en de stenen vallen om. Die mag je dan niet opnieuw gebruiken.' Het zijn strakke regels. Net als bij iedere andere sport. Regels die overigens afwijken van wat men thuis nog wel eens doet. Schijven die terugkaatsen, moeten blijven liggen; schijven die tijdens het spel op elkaar komen te liggen, moeten die beurt blijven liggen; schijven mogen pas worden opgestapeld na de beurt en een schijf die door het gat terugkomt, telt niet. Strakke regels, maar sjoelen heeft dan ook officiële erkenning als sport. Zoals het voetbal de KNVB heeft, zo heeft het sjoelen de Algemene Nederlandse Sjoelbond, de ANS, die in 1978 is opgericht. De ANS telt ongeveer 110 aangesloten verenigingen, ongeveer 3000 leden en is aangesloten bij het NOC*NSF.



Onderverdeling
Natuurlijk is ook de puntentelling belangrijk. 'Een spel bestaat uit drie beurten', zo zegt Jannie. 'In de eerste beurt begin je met dertig schijven. Na de derde beurt tel je je punten. Het maximaal haalbare is 148 punten'. Op grond van de behaalde punten is er in de sjoelsport een onderverdeling gemaakt in vijf klassen voor heren en dames.
De hoogste klasse is de A-klasse met 135 t /m 148 punten, de laagste klasse is de E-klasse tot 117 punten. Jannie zit nu in klasse C. 'Ik heb in de B-klasse gezeten, maar die was toch iets te hoog gegrepen. Bovendien sjoel ik tegenwoordig in een iets rustiger tempo. Bij mijn club, Sjoelvereniging Waterkwartier in Nijmegen, speel je twee keer tien bakken, maar ik doe er vijf voor de pauze en vijf erna. Ik speel dus minder beurten vanwege mijn diabetes en mijn slechte ogen. Bij de vereniging weten ze dat ik diabetes heb. Ook als ik wedstrijden speel, zorg ik dat de wedstrijdleiders ervan weten.'



Hypo in Brummen
In 1992 werd bij Jannie type 2 diabetes geconstateerd. 'Ik had ineens heel veel dorst. Omdat ik er geen goed gevoel bij had, ben ik naar de huisarts gegaan, waar mijn vermoeden werd bevestigd.' Jannie spuit een mengsel van kort- en langwerkende insuline. Ze eet op vaste tijden en houdt haar koolhydratenverdeling goed bij. 'Als ik naar een wedstrijd moet, dan ben ik de hele dag weg. Behalve mijn insuline, insulinepen, naaldjes en glucosemeter, neem ik van alles mee. Verschillende soorten fruit, Marsjes en limonade uit voorzorg. Tijdens een wedstrijd in Brummen heb ik een hypo gehad. Dat was zo'n afschuwelijke ervaring. Ik dacht "dat gebeurt me nooit weer". Ik was aan het spelen toen ik merkte dat ik me niet zo goed voelde. Pas toen ik verschrikkelijk stond te beven en te trillen heb ik iemand toegeroepen "ga snel cola halen". Ik werd echt heel naar. Het duurde een uur voordat ik weer de oude was en verder kon spelen. Bleek dat ik gewoon vergeten had om te eten om 12.00 uur. Ik was zó met sjoelen bezig! Nu denk ik: je had beter een half uur eerder kunnen eten, dan helemaal niet. Nu zorg ik ervoor dat ik elke twee uur iets eet, al is het maar een cracker. Dan red ik zo'n dag heel goed. Ook zorg ik ervoor dat er een appel in de auto ligt. Die eet ik op als ik weer terugga. Spuiten tijdens een wedstrijd doe ik op het invalidentoilet. Daar is meer ruimte en het is er schoner. Toch heb ik altijd extra naaldjes bij me, voor als er n op de grond zou vallen.'


Oogcomplicaties
Hoewel Jannie nog steeds een fanatieke sjoeler is, speelt ze ook thuis minder. 'Ik ben onlangs aan beide ogen aan staar geopereerd. De staar is weg, maar nu zie ik wazig, doordat er vocht achter het netvlies zit. Binnenkort worden er netvliesfoto's gemaakt om te bekijken of ik een laserbehandeling kan ondergaan. Maar eerst moet de oogarts weten wat de oorzaak van deze nieuwe oogcomplicatie is. Dat kan een te hoge bloeddruk zijn, een ontsteking, maar het kan ook door mijn diabetes worden veroorzaakt.



facebook google plus