logo bloedsuiker
    Uitgave 02 - 2001, jaargang 16
De bijzondere verzameling van Jan de Wert

Als je met de VUT gaat, kun je achter de geraniums duiken. Op een stoel naar buiten kijken en wachten
tot de visite komt. En als je dan ook nog eens diabetes krijgt, gooi je de handdoek misschien wel
definitief in de ring. Maar dat hoeft natuurlijk niet. Jan de Wert (71) is actiever dan ooit
en heeft van zijn diabetes een beetje een hobby gemaakt..



De heer de Wert ('zeg maar Jan') woont samen met zijn vrouw Berth boven het café van zijn zoon. Een prachtige, grote bovenwoning in het hartje van Den Bosch. Jan heeft nu elf jaar diabetes. Het werd ontdekt toen hij geopereerd moest worden aan een dichtgeslibde halsslagader. Voor Jan was deze diagnose geen verrassing. Diabetes komt in zijn familie veel voor. Jan hield aanvankelijk zijn diabetes met pillen onder controle, maar dit bleek al snel niet voldoende te zijn. Hij stapte over op insuline en kwam eens in de zes weken op controle in het ziekenhuis. Hier werd zijn glucosegehalte gemeten en had hij gesprekken met de internist, de diabetesverpleegkundige en de diëtist. 'Ik heb voldoende vrijheid. Ik bepaal zelf wat ik eet en drink en pas mijn insuline daarop aan. Als ik een keertje zondig, spuit ik gewoon een beetje extra insuline. Of ik ga een stuk wandelen, dat heeft ook een glucoseverlagend effect.
Af en toe een Bossche bol moet kunnen, vind ik.'



Treinen
Jan heeft geen geraniums, waar hij achter kan gaan zitten. Zijn diabetes beperkt hem niet. Fotograferen is één van zijn grootste liefhebberijen. 'Tot voor kort maakte ik bruidsreportages en video's, vooral voor vrienden en kennissen. Nu heb ik daar niet veel tijd meer voor. Mijn oudste kleindochter gaat deze zomer trouwen. Voor haar maak ik graag een uitzondering.'
Jan is fervent visser. In de omgeving van Den Bosch vist hij graag met zijn schoonzoon in rivieren, plassen en beekjes. Jarenlang heeft Jan een modelspoorbaan op zolder gehad. Behalve de treinen en de rails, maakte hij alles zelf, van de bomen tot de stoep en de verkeerslichten. Naarmate hij ouder werd, kon hij steeds moeilijker bukken om “onder de plaat te werken”, waar alle bevestigingen zaten. Uiteindelijk heeft Jan, met pijn in zijn hart, de modelplaat verkocht.
Wel steekt hij nog behoorlijk veel van zijn tijd in het café van zijn zoon.
Hij maakt onder andere borden met aanbiedingen en gaat af en toe naar de groothandel om inkopen te doen.



Verzameling
Toen Jan diabetes kreeg, kwam er een nieuwe hobby bij: het sparen van glucosemeters en insulinepennen. Toen zijn zoon in Duitsland een glucosemeter bij de apotheek zag liggen, nam hij dit exemplaar voor zijn vader mee. Nu kon Jan elke dag zelf prikken en meten en zijn glucose dus beter onder controle houden.
Hij heeft de meter eerst aangepast, omdat in Duitsland de bloedglucose- waarden ook worden weergegeven in milligram per deciliter naast in millimol per liter, zoals in Nederland. Deze Duitse meter was zijn eerste glucosemeter. Jan dacht dat er maar één meter bestond, maar in het ziekenhuis zag hij nog andere exemplaren. Als hij een nieuwe meter kreeg, bewaarde Jan zijn oude meter. Weggooien vond hij zonde. Zo groeide langzaam een verzameling, die inmiddels 38 stuks telt.



Via via
Veel meters heeft hij zelf gebruikt en bewaard, andere kreeg hij via diabetesverpleegkundigen uit Den Bosch. 'Familieleden brengen vaak glucosemeters terug als iemand met diabetes is overleden. De diabetesverpleegkundigen weten dat ik de meters spaar en geven ze dan aan mij. Het ziekenhuis kan er immers toch niets mee.' Jan en zijn vrouw hebben veel kennissen in Duitsland wonen. Ook zij weten van Jan's hobby en brengen af en toe een glucosemeter mee. De oudste meter in de verzameling is meer dan twintig jaar oud. Volgens Jan zijn vrijwel alle meters in de Verenigde Staten gefabriceerd. Ook vele Duitse merken importeren hun meters uit de VS. De meest dierbare meter voor Jan blijft zijn eerste meter, die hij kreeg van zijn zoon. 'Het is een hele mooie en praktische meter en hij herinnert mij iedere keer weer aan mijn zoon.'


Kast
Jan heeft zelf alle meters uitgeprobeerd. De verschillen zijn enorm. Sommige meters zijn heel makkelijk in het gebruik, bij andere is een heuse gebruiksaanwijzing nodig. 'Vooral voor oudere mensen,' - Jan schiet in de lach - 'zijn deze meters heel onhandig. Te kleine knopjes of te ingewikkeld.' Ook in de accuratesse van de meters bestaan soms duidelijke verschillen. De glucosemeters hangen in een mooie zelfgemaakte kast op de eerste verdieping.
De pennenverzameling hangt op een bord in de hobbykamer. Het zijn er 36. Er hangen zes oude pennen van het eerste uur op het bord. Jan heeft deze oude exemplaren gekregen van een verpleegster in het ziekenhuis. Hij vertelde haar over zijn hobby's en verzamelingen en zij gaf hem de oude pennen. Jan vertelt honderduit over alle voor- en nadelen van elke pen. Zijn favorieten zijn de pennen van Novo Nordisk en Lilly. 'Fantastische pennen, vind ik die. Mooi, degelijk en duurzaam. De pennen zijn gemakkelijk in gebruik en liggen lekker in de hand.'



Uitbreiding
Jan denkt niet dat hij nog veel meer glucosemeters zal krijgen. 'Dat wordt steeds moeilijker. De kans dat ik een meter vind die ik nog niet heb, is vrij klein. De diabetesverpleegkundigen krijgen ook steeds minder meters terug, ze worden waarschijnlijk goed en langdurig gebruikt. Alleen de meters die ik de komende tijd zelf nog ga gebruiken, kan ik nog aan mijn verzameling toevoegen. Van de verzekering krijg ik er eens in de zoveel tijd één. (Volgens de huidige richtlijnen hebben mensen die zelfcontrole mogen uitoefenen, recht op een nieuwe meter éénmaal per drie jaar, red.). Dan gaat de “oude” de kast in.' Zijn pennenverzameling zal nog wel uitdijen. 'Af en toe koop ik nog eens een pen als er een nieuwe uitkomt. Maar ik denk dat pennen en glucosemeters in de toekomst uiteindelijk overbodig zullen worden. Transplantatie van de Eilandjes van Langerhans wordt steeds normaler. Nu is het nog te kostbaar en zijn er nog teveel onzekerheden. Maar ik denk dat op den duur diabetes beter te behandelen en misschien zelfs wel te genezen is. Dan wordt mijn verzameling dus echt wat waard!', aldus een zeer optimistische Jan de Wert.



facebook google plus